Orzeczenie · 2026-07-22

II FSK 1874/23Umorzenie postępowania kasacyjnego śmierć strony 12

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-07-22
NSAPodatkoweŚredniansa
podatek dochodowyinterpretacja podatkowaskarga kasacyjnaśmierć stronyumorzenie postępowanianastępstwo prawneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wcześniej oddalił skargę skarżącego na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o odmowie wydania indywidualnej interpretacji podatkowej. W trakcie postępowania kasacyjnego, pełnomocnik skarżącego złożył pismo informujące o śmierci P. D. i dołączył odpis aktu zgonu. W związku z tym, NSA postanowieniem z 4 kwietnia 2024 r. zawiesił postępowanie, aby ustalić krąg następców prawnych. Następnie, na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lipca 2026 r., NSA uchylił własne postanowienie o zawieszeniu postępowania, powołując się na art. 165 p.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania mogą być uchylane w przypadku zmiany okoliczności. Sąd uznał, że przedmiot sprawy, dotyczący indywidualnej interpretacji podatkowej, odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W konsekwencji, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 w zw. z art. 193 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie kasacyjne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku śmierci strony, gdy przedmiot sprawy jest ściśle związany z jej osobą, zwłaszcza w sprawach interpretacji podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci strony w trakcie postępowania kasacyjnego dotyczącego interpretacji podatkowej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy w przypadku śmierci strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym indywidualnej interpretacji podatkowej, postępowanie powinno zostać umorzone?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie powinno zostać umorzone, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.

Uzasadnienie

Sąd powołuje się na dominujący pogląd w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz na treść art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym umorzenie następuje w razie śmierci strony, gdy przedmiot postępowania dotyczy wyłącznie praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.

Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania może być uchylone w przypadku zmiany okoliczności sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienia niekończące postępowania mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, nawet jeśli są zaskarżone lub prawomocne.

Uzasadnienie

Sąd odwołuje się do art. 165 p.p.s.a., który dopuszcza uchylanie i zmianę postanowień niekończących postępowania w przypadku zaistnienia nowych okoliczności, co miało miejsce w niniejszej sprawie w związku ze śmiercią strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Umorzono postępowanie
Umorzono postępowanie kasacyjne z powodu śmierci skarżącego, którego prawa i obowiązki były ściśle związane z jego osobą.

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd umorzył postępowanie kasacyjne na podstawie tego przepisu, uznając, że przedmiot sprawy dotyczy wyłącznie praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego skarżącego.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten dotyczy rozpoznawania skargi kasacyjnej, a w połączeniu z art. 161 § 1 pkt 2 stanowi podstawę do umorzenia postępowania kasacyjnego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 124 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten stanowił podstawę do wcześniejszego postanowienia o zawieszeniu postępowania.

p.p.s.a. art. 131

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten był powołany w postanowieniu o zawieszeniu postępowania.

p.p.s.a. art. 128 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten reguluje kwestię zawieszenia postępowania w przypadku śmierci strony.

p.p.s.a. art. 165

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten stanowi podstawę do uchylenia postanowienia o zawieszeniu postępowania w przypadku zmiany okoliczności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Śmierć strony w postępowaniu dotyczącym indywidualnej interpretacji podatkowej, gdzie przedmiot sprawy odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego

Skład orzekający

Beata Cieloch

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku śmierci strony, gdy przedmiot sprawy jest ściśle związany z jej osobą, zwłaszcza w sprawach interpretacji podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji śmierci strony w trakcie postępowania kasacyjnego dotyczącego interpretacji podatkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje proceduralne konsekwencje śmierci strony w postępowaniu administracyjnosądowym, co jest istotne dla praktyków prawa, choć sam stan faktyczny nie jest nadzwyczajny.

“Co się dzieje z interpretacją podatkową po śmierci podatnika? NSA wyjaśnia.”

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst