II FSK 1789/13Niznacznie decyzji podatkowej podatek dochodowy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku odmawiającą stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Gdańsku z 2010 r. w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. Podatnik domagał się stwierdzenia nieważności decyzji, powołując się na wyrok WSA z 2011 r. uchylający decyzję dotyczącą roku 2005 z powodu naruszenia art. 26a i 30 Ordynacji podatkowej (Op.). Argumentował, że skoro obie decyzje zapadły w analogicznym stanie faktycznym i prawnym, to decyzja za rok 2004 również jest dotknięta wadą nieważności na mocy art. 247 § 1 pkt 3 Op. Organ podatkowy odmówił stwierdzenia nieważności, wskazując, że decyzja z 2010 r. została wydana prawidłowo, a napiwki uzyskane przez podatników stanowiły przychód ze stosunku pracy, który powinien zostać opodatkowany. WSA w Gdańsku oddalił skargę, podkreślając, że stwierdzenie nieważności jest trybem nadzwyczajnym i wymaga rażącego naruszenia prawa, a odmienne rozstrzygnięcie w sprawie dotyczącej innego roku podatkowego nie ma charakteru prejudycjalnego. NSA w wyroku z 13 października 2015 r. oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że kluczowe dla oceny jest to, czy doszło do rażącego naruszenia prawa, które musi być oczywiste i bezdyskusyjne. NSA zwrócił uwagę, że art. 26a Op. w brzmieniu obowiązującym w 2004 r. nie był podstawą do stwierdzenia nieważności, a obowiązek zadeklarowania całości dochodu spoczywał na podatniku, niezależnie od ewentualnych uchybień płatnika. Sąd wskazał również, że przepisy formalne stosuje się według stanu na dzień wydawania decyzji, a materialne według stanu prawnego obowiązującego w czasie wystąpienia zdarzeń powodujących skutki podatkowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście stwierdzania nieważności decyzji podatkowych, zasada niedziałania prawa wstecz w zakresie przepisów materialnych, brak prejudycjalności postępowań dotyczących różnych lat podatkowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej (napiwki, odpowiedzialność podatnika) i konkretnych przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o PDOF. Ocena 'rażącego naruszenia prawa' jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pominięcie w decyzji wymiarowej rozstrzygnięcia o odpowiedzialności podatnika za podatek wynikający ze zobowiązania podatkowego stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pominięcie w decyzji wymiarowej rozstrzygnięcia o odpowiedzialności podatnika za podatek wynikający ze zobowiązania podatkowego nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nie można mówić o jasnej i oczywistej sprzeczności pomiędzy treścią decyzji a przepisem prawa w sytuacji, gdy z przepisów (w tym art. 45 ust. 6 ustawy o PDOF, art. 26a i 30 Op.) nie wynika w sposób jednoznaczny nakaz ustalenia w decyzji wymiarowej zakresu odpowiedzialności podatnika za podatek. Ponadto, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest trybem nadzwyczajnym, wymagającym kwalifikowanego naruszenia prawa, a nie zwykłego błędu czy odmiennej interpretacji.
Czy wyrok uchylający decyzję podatkową za jeden rok podatkowy (np. 2005) może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej innego roku podatkowego (np. 2004), jeśli obie decyzje zostały wydane w analogicznym stanie faktycznym i prawnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za jeden rok nie ma charakteru prejudycjalnego w odniesieniu do postępowania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za inny rok.
Uzasadnienie
Sąd I instancji oraz NSA podkreśliły, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu sprawdzenie, czy decyzja nie jest dotknięta wadami wymienionymi w art. 247 § 1 Op., a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty. Odmienne rozstrzygnięcie sądu administracyjnego w sprawie dotyczącej innego roku podatkowego nie jest automatycznie podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji za rok poprzedni, nawet jeśli stan faktyczny i prawny są podobne. Konieczne jest indywidualne badanie przesłanek rażącego naruszenia prawa.
Czy napiwki uzyskane przez pracownika w 2004 r. stanowiły przychód ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu?
Odpowiedź sądu
Tak, napiwki uzyskane przez skarżącego i jego żonę stanowiły przychody ze stosunku pracy.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organu podatkowego, że napiwki uzyskane w 2004 r. stanowiły przychód ze stosunku pracy, który nie został prawidłowo zadeklarowany przez podatników, co skutkowało zaniżeniem podstawy opodatkowania. Organ podatkowy prawidłowo określił wysokość zobowiązania podatkowego od całości uzyskanych dochodów.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (14)
Główne
Op. art. 247 § § 1 pkt 3
Ordynacja podatkowa
Rażące naruszenie prawa występuje, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, a charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie każde naruszenie prawa jest rażące.
Pomocnicze
Op. art. 26a § § 1
Ordynacja podatkowa
Przepis ten stał się obowiązujący od 1 stycznia 2007 r. i nie mógł być stosowany do oceny stanu faktycznego z 2004 r. Sąd uznał, że WSA błędnie odwołał się do tego przepisu.
Op. art. 30
Ordynacja podatkowa
Podobnie jak art. 26a Op., przepis ten nie mógł być stosowany do oceny stanu faktycznego z 2004 r.
u.p.d.o.f. art. 9 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 12 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Obowiązek zadeklarowania faktycznie uzyskanych dochodów w danym roku podatkowym.
u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Podatek dochodowy wynikający z zeznania jest podatkiem należnym, chyba że organ wyda decyzję określającą inną wysokość podatku.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 7
Ustawa o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 1
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argument podatnika, że skoro decyzja dotycząca roku 2005 została uchylona z powodu naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, to analogiczna decyzja za rok 2004 również powinna zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 247 § 1 pkt 3 Op.). • Argument podatnika, że pominięcie w decyzji wymiarowej rozstrzygnięcia o odpowiedzialności podatnika za podatek wynikający ze zobowiązania podatkowego stanowi rażące naruszenie prawa. • Argument podatnika oparty na wyroku WSA z 22 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 718/11, jako podstawie do stwierdzenia nieważności decyzji za rok 2004.
Godne uwagi sformułowania
Stwierdzenie nieważności stanowi nadzwyczajny tryb weryfikacji decyzji ostatecznych i może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie. • Rażące naruszenie prawa następuje wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. • Postępowanie w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2005 nie ma bowiem charakteru prejudycjalnego w odniesieniu do postępowania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2004. • Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest administracyjna decyzja podatkowa nie zaś merytoryczna treść jej rozstrzygnięcia. • Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji w przeciwieństwie do odwołania nie pozwala na ponowne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie. • Należy pamiętać, że przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest administracyjna decyzja podatkowa nie zaś merytoryczna treść jej rozstrzygnięcia. • Warunkiem koniecznym do uznania naruszenia prawa za rażące jest ewidentny, bezdyskusyjny charakter naruszenia konkretnego przepisu. • Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu, to znaczy istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. […]
Skład orzekający
Maciej Jaśniewicz
przewodniczący
Antoni Hanusz
sędzia
Anna Maria Świderska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście stwierdzania nieważności decyzji podatkowych, zasada niedziałania prawa wstecz w zakresie przepisów materialnych, brak prejudycjalności postępowań dotyczących różnych lat podatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej (napiwki, odpowiedzialność podatnika) i konkretnych przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o PDOF. Ocena 'rażącego naruszenia prawa' jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie podatkowym – kiedy można żądać stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej. Wyjaśnia, że nie każde naruszenie prawa jest podstawą do nieważności, a odmienne wyroki dotyczące innych lat podatkowych nie przesądzają sprawy.
“Czy błąd w jednej decyzji podatkowej otwiera drzwi do unieważnienia innych?”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.