Orzeczenie

II FSK 1743/11Podatek od nieujawnionych źródeł przychodów interpretacja NSA 23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
NSAPodatkoweŚredniansa
podatek dochodowydochody nieujawnioneźródła przychodówpożyczkadowodypostępowanie podatkoweskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. dotyczącą zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. Sprawa dotyczyła ustalenia przez organy podatkowe dochodu w kwocie 49.178,41 zł (na podatnika 24.589 zł) z tego tytułu, co skutkowało nałożeniem podatku w wysokości 18.442 zł według stawki 75%. Organy zakwestionowały wiarygodność oświadczeń podatnika o zwrocie pożyczek w USD (48.000 USD od G. P.) i DM (40.000 DM od F. S.), wskazując na sprzeczności w zeznaniach świadków (G. P., Z. K.) i samego podatnika. Podobnie, nie uwzględniono twierdzeń o dochodach L. S. z pracy w Niemczech z powodu braku dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. NSA uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej (art. 188, 190-192 Op) miały charakter procesowy, a nie materialnoprawny, jak twierdził skarżący, co uniemożliwiło ich rozpoznanie w ramach wskazanej podstawy zaskarżenia. Ponadto, NSA potwierdził prawidłowość wykładni art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którą mienie stanowiące pokrycie wydatków musi pochodzić z ujawnionych źródeł, a skarżący nie wykazał takiego pochodzenia posiadanych wartości dewizowych. W związku z tym, skarga kasacyjna została oddalona, a skarżący obciążony kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących ciężaru dowodu w zakresie pochodzenia środków finansowych na pokrycie dochodów nieujawnionych oraz znaczenia granic skargi kasacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście konkretnej sytuacji podatnika. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla związanie granicami skargi kasacyjnej.

Zagadnienia prawne (4)

Czy organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały zwrot pożyczki w walucie obcej z uwagi na sprzeczności w zeznaniach podatnika i świadków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy prawidłowo zakwestionowały zwrot pożyczki z uwagi na sprzeczności w zeznaniach świadków i podatnika, co podważało wiarygodność tych oświadczeń.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na sprzeczności w zeznaniach G. P. i Z. K. dotyczące sposobu i czasu przekazania oraz przechowywania pożyczonej kwoty, a także na brak racjonalności w przechowywaniu tak znacznej kwoty przez długi okres bez oprocentowania.

Czy mienie zgromadzone przez podatników przed 2001 r. może stanowić źródło pokrycia wydatków w 2001 r., jeśli nie pochodzi z ujawnionych źródeł?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w myśl art. 20 ust. 3 pdof, mienie to musi pochodzić z przychodów opodatkowanych albo zwolnionych z podatku.

Uzasadnienie

Sąd potwierdził, że posiadane wcześniej zasoby majątkowe, z których podatnik chce rozliczyć swoje przychody, muszą pochodzić z ujawnionych źródeł (opodatkowanych lub wolnych od podatku), bez względu na czas nabycia tych zasobów. Podatnik nie wykazał takiego pochodzenia posiadanych wartości dewizowych.

Czy zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 188, 190-192 Op) mogą być podniesione jako podstawa naruszenia prawa materialnego (błędna wykładnia)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie mogą być rozpoznawane w ramach podstawy kasacyjnej o naruszeniu prawa materialnego (błędna wykładnia).

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że przepisy Ordynacji podatkowej wskazane przez skarżącego (art. 188, 190-192 Op) mają charakter procesowy. Skarżący, powołując się na naruszenie prawa materialnego, powinien wskazać na błędną wykładnię tych przepisów, a nie na uchybienia postępowania dowodowego. Argumentacja skarżącego odnosiła się do ustaleń faktycznych i procedury, co nie korespondowało z powołaną podstawą zaskarżenia.

Czy wydanie wyroku w sprawie podatnika było przedwczesne z uwagi na toczące się postępowanie dotyczące jego małżonki, którego wynik mógł mieć wpływ na sprawę?

Odpowiedź sądu

Nie, choć sąd mógł zawiesić postępowanie, skarżący nie powołał się na właściwą podstawę kasacyjną (naruszenie art. 125 § 1 Ppsa). Ponadto, uzupełnione postępowanie w sprawie małżonki nie doprowadziło do odmiennych ustaleń.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny zauważył, że argumentacja dotycząca przedwczesności wyroku mogłaby wspierać zarzut naruszenia art. 125 § 1 Ppsa (zawieszenie postępowania), ale taka podstawa nie została w skardze kasacyjnej wskazana. Dodatkowo, późniejsze postępowanie w sprawie małżonki nie zmieniło ustaleń dotyczących dochodów nieujawnionych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną R. S. od wyroku WSA w Lublinie, utrzymując w mocy decyzję organów podatkowych dotyczącą podatku od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu.

Przepisy (21)

Główne

Ppsa art. 174 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 174 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 174 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pdof art. 30 § ust. 1 pkt 7

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

pdof art. 20 § ust. 3

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Op art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

Ppsa art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 183 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 192

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 125 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 128 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 204 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 209

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Op art. 192

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Op art. 199

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Op art. 229

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Op art. 188

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Op art. 190

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Op art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały zwrot pożyczki z uwagi na sprzeczności w zeznaniach świadków i podatnika. • Podatnik nie wykazał pochodzenia posiadanych wartości dewizowych z opodatkowanych lub zwolnionych z podatku źródeł. • Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej miały charakter procesowy, a nie materialnoprawny, co uniemożliwiło ich rozpoznanie w ramach wskazanej podstawy zaskarżenia.

Odrzucone argumenty

Zwrot pożyczki w USD i DM powinien zostać uwzględniony. • Dochody L. S. z pracy w Niemczech powinny zostać uwzględnione. • Wydanie wyroku było przedwczesne z uwagi na toczące się postępowanie dotyczące małżonki. • Organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania (art. 188, 190-192 Op).

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, tj. jej wnioskami oraz podstawami zaskarżenia. • Takie uzasadnienie wskazanych podstaw kasacyjnych byłoby dopuszczalne – zważywszy na treść uchwały NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09 – o ile strona skarżąca powołałaby się na treść art. 174 pkt 2 Ppsa, a więc gdyby zarzuciła, wskazując na w/w przepisy Ordynacji podatkowej, naruszenie przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy. • Sąd kasacyjny nie może – z uwagi na treść art. 183 § 1 Ppsa – ocenić omawianych zarzutów w innym (procesowym) kontekście, aniżeli wskazany przez stronę (materialnoprawny) w formule podstawy zaskarżenia (osnowie skargi kasacyjnej). • Niezależnie od powyższego należy podkreślić, że interpretacja art. 20 ust. 3 pdof dokonana przez Sąd wojewódzki nie budzi zastrzeżeń. Sąd trafnie bowiem stwierdził, że w świetle w/w przepisu posiadane wcześniej zasoby majątkowe, z których podatnik chce rozliczyć swoje przychody, muszą pochodzić z ujawnionych źródeł (opodatkowanych lub wolnych od podatku), bez względu na czas nabycia tych zasobów.

Skład orzekający

Edyta Anyżewska

przewodniczący-sprawozdawca

Włodzimierz Kubiak

sędzia

Jerzy Rypina

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ciężaru dowodu w zakresie pochodzenia środków finansowych na pokrycie dochodów nieujawnionych oraz znaczenia granic skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście konkretnej sytuacji podatnika. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla związanie granicami skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i doradców podatkowych ze względu na analizę granic skargi kasacyjnej i ciężaru dowodu w sprawach o dochody nieujawnione.

“NSA: Jak nie udowodnić pochodzenia pieniędzy, czyli pułapki w sprawach o dochody nieujawnione.”

Dane finansowe

WPS: 49 178,41 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst