II FSK 1704/15Przekazanie środków nie darowizną rekompensata zabużańska
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła opodatkowania kwoty 2.135.400 zł podatkiem od spadków i darowizn. Skarżący R. S. otrzymał tę kwotę od E. B., która uzyskała rekompensatę z tytułu mienia zabużańskiego. Organy podatkowe uznały tę transakcję za darowiznę, co skutkowało ustaleniem zobowiązania podatkowego w wysokości 424.866 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję organu podatkowego, wskazując na potrzebę dalszego wyjaśnienia charakteru prawnego przekazania środków, sugerując, że mogło ono wynikać z wcześniejszego porozumienia związanego z rekompensatą. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej, oddalił ją. Sąd uznał, że zaskarżone orzeczenie, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy przekazanie kwoty 2.135.400 zł stanowiło darowiznę w rozumieniu art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego. NSA stwierdził, że majątek E. B. nie powiększył się o tę kwotę, a analiza dokumentów wskazuje, że intencją stron nie było nieodpłatne przeniesienie własności. Sąd powołał się na art. 65 § 2 KC, podkreślając znaczenie faktycznych okoliczności i zamiarów stron. Stwierdzono, że przekazanie środków miało związek z upoważnieniem E. B. do uzyskania całej rekompensaty w imieniu m.in. R. S., a następnie jej zwrotem. NSA odwołał się do wcześniejszego wyroku dotyczącego R. S. w podobnej sprawie, uznając, że mamy do czynienia z 'pełnomocnictwem wspólnym' i że E. B. nie uzyskała dla siebie części rekompensaty należnej R. S. Sąd podkreślił również, że art. 4 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP, który stanowi, że prawo do rekompensaty jest niezbywalne, dotyczy osób uprawnionych i nie wyklucza porozumień między nimi. W konsekwencji, NSA uznał, że przekazanie kwoty nie było darowizną i oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że przekazanie środków pieniężnych między osobami uprawnionymi do rekompensaty z tytułu mienia zabużańskiego, na podstawie wcześniejszego porozumienia, nie jest darowizną i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Interpretacja art. 4 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji związanej z mieniem zabużańskim i rekompensatami, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie do innych typów transakcji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przekazanie środków pieniężnych przez osobę, która uzyskała rekompensatę z tytułu mienia zabużańskiego, na rzecz innej osoby, która ją do tego upoważniła, stanowi darowiznę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przekazanie środków pieniężnych w takich okolicznościach nie stanowi darowizny, lecz zwrot części uzyskanej rekompensaty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest ustalenie rzeczywistej woli stron i charakteru prawnego czynności. Analiza dokumentów i okoliczności faktycznych wskazuje, że intencją stron nie było nieodpłatne świadczenie, lecz rozliczenie uzyskanej rekompensaty na podstawie wcześniejszego upoważnienia. Przekazanie środków nie spowodowało zmniejszenia majątku darczyńcy w rozumieniu art. 888 § 1 KC.
Czy art. 4 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP, stanowiący o niezbywalności prawa do rekompensaty, wyklucza możliwość zawierania porozumień między osobami uprawnionymi co do sposobu jej uzyskania i podziału?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie wyklucza takich porozumień między osobami uprawnionymi.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że niezbywalność prawa do rekompensaty dotyczy osób uprawnionych i nie podlega zbyciu na rzecz osób trzecich, ale nie dotyczy to porozumień między samymi osobami uprawnionymi, które mają na celu np. usprawnienie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (24)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s.d. art. 1 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn
u.p.s.d. art. 5
Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn
u.p.s.d. art. 6 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn
u.p.s.d. art. 4 § ust. 1 pkt 16
Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn
u.p.n.p.g. art. 3 § ust. 2
Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.n.p.g. art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
k.c. art. 888 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Darowizna to bezpłatne świadczenie kosztem majątku darczyńcy. Aby doszło do zmniejszenia majątku darczyńcy, najpierw musiałoby nastąpić jego powiększenie.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 229
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 200 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 200 § § 2 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
o.p. art. 123 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
u.p.n.p.g. art. 4
Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
k.c. art. 65 § § 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Nakazuje brać pod uwagę przy wykładni umowy okoliczności faktyczne i prawne towarzyszące jej zawarciu oraz cel umowy.
k.c. art. 58 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przekazanie kwoty 2.135.400 zł przez E. B. na rzecz R. S. nie stanowiło darowizny, lecz zwrot części rekompensaty z tytułu mienia zabużańskiego, na podstawie wcześniejszego porozumienia i upoważnienia. • Prawo do rekompensaty, choć niezbywalne, może być przedmiotem porozumień między osobami uprawnionymi w celu usprawnienia postępowania.
Odrzucone argumenty
Organy podatkowe błędnie zakwalifikowały przekazanie środków jako darowiznę, nie badając rzeczywistej woli stron i celu transakcji. • WSA błędnie uchylił decyzję organu podatkowego, nakazując dodatkowe postępowanie wyjaśniające, podczas gdy sprawa była dostatecznie wyjaśniona.
Godne uwagi sformułowania
nie ma wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do powiększenia się majątku E. B. o kwotę 2.135.400 zł, w związku z częścią rekompensaty przypadającej R. S. • właściwa causa (przyczyna zawarcia) omawianej umowy, błędnie nazwanej przez strony 'darowizną' była zupełnie inna, niż jej zapisy w części odnoszące się do zapisów o darowiźnie w tejże umowie. • przypadek tzw. pełnomocnictwa wspólnego • trudno zresztą wyobrazić sobie, by wolą osoby dokonującej wskazania miało być zrzeczenie się przysługującego jej prawa do rekompensaty za tzw. mienie zabużańskie.
Skład orzekający
Sławomir Presnarowicz
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Wolf-Kalamala
sędzia
Maciej Kurasz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że przekazanie środków pieniężnych między osobami uprawnionymi do rekompensaty z tytułu mienia zabużańskiego, na podstawie wcześniejszego porozumienia, nie jest darowizną i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Interpretacja art. 4 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji związanej z mieniem zabużańskim i rekompensatami, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie do innych typów transakcji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy nietypowego przypadku rozliczenia rekompensaty za mienie zabużańskie, gdzie kluczowe jest ustalenie rzeczywistej woli stron zamiast formalnej nazwy umowy. Pokazuje, jak sąd bada istotę transakcji, a nie tylko jej pozory.
“Darowizna czy zwrot rekompensaty? Sąd NSA rozstrzyga o podatku od mienia zabużańskiego.”
Dane finansowe
WPS: 424 866 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.