II FSK 1511/18Uchylenie wyroku naruszenie postępowania podatkowego
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 rok, w której organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie przez spółkę "T." s.c. kosztów uzyskania przychodów w kwocie 445.490 zł, uznając faktury wystawione przez M. B. oraz M. U. O. za nierzetelne i nieodzwierciedlające rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę podatnika, akceptując stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił wyrok WSA i decyzję organu pierwszej instancji. NSA uznał, że organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, w szczególności zasadę czynnego udziału strony (art. 123 § 1 Op) i prawo do obrony, poprzez nieudostępnienie podatnikowi dowodów zebranych w innych postępowaniach, na których oparto rozstrzygnięcie. Sąd podkreślił, że wykorzystanie dowodów z innych postępowań wymaga umożliwienia stronie zapoznania się z nimi lub pominięcia ich, a odmowa przeprowadzenia wnioskowanych dowodów była niezasadna. NSA wskazał, że stan faktyczny sprawy nie został prawidłowo ustalony, a Sąd pierwszej instancji wadliwie przyjął kompletność materiału dowodowego. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzję, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, z zaleceniem umożliwienia zapoznania się z utajnionymi dowodami lub ich pominięcia, a także ponownego zbadania rzetelności faktur i dowodów zapłaty.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie przepisów postępowania podatkowego, w szczególności zasady czynnego udziału strony i prawa do obrony w kontekście wykorzystania dowodów z innych postępowań.
Dotyczy specyficznej sytuacji wykorzystania dowodów z innych postępowań bez zapewnienia stronie możliwości zapoznania się z nimi.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, w szczególności zasadę czynnego udziału strony i prawo do obrony, poprzez nieudostępnienie podatnikowi dowodów zebranych w innych postępowaniach, na których oparto rozstrzygnięcie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, w tym zasadę czynnego udziału strony i prawo do obrony, poprzez nieudostępnienie podatnikowi dowodów zebranych w innych postępowaniach, na których oparto rozstrzygnięcie.
Uzasadnienie
NSA uznał, że organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, nie umożliwiając skarżącemu zapoznania się z dowodami zebranymi w innych postępowaniach, które stanowiły podstawę ustaleń faktycznych. Odmowa przeprowadzenia wnioskowanych dowodów oraz nieudostępnienie materiałów z innych postępowań stanowiło naruszenie prawa do obrony i czynnego udziału w postępowaniu.
Czy WSA prawidłowo ocenił materiał dowodowy i uznał, że był on wystarczający do wydania rozstrzygnięcia, mimo zarzutów o naruszeniu przepisów postępowania przez organy podatkowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, WSA wadliwie przyjął, że materiał dowodowy zebrany przez organy był kompletny i wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że Sąd pierwszej instancji wadliwie przyjął kompletność materiału dowodowego, nie dostrzegając naruszeń przepisów postępowania przez organy podatkowe, co skutkowało uchyleniem wyroku WSA.
Czy wydatki udokumentowane nierzetelnymi fakturami, które odzwierciedlają rzeczywiste zdarzenia gospodarcze i są związane z uzyskaniem przychodów, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów?
Odpowiedź sądu
Kwestia ta nie została rozstrzygnięta merytorycznie, gdyż sprawa została uchylona z powodu naruszeń proceduralnych. NSA wskazał jednak, że do uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu niezbędne jest nie tylko zaistnienie zdarzenia gospodarczego i odpowiednie udokumentowanie, ale także rzeczywisty charakter wydatku i jego związek z przychodami.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że do uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu kluczowe jest wykazanie jego rzeczywistego poniesienia, związku z przychodami oraz prawidłowego udokumentowania. W przypadku nierzetelnych faktur, ale rzeczywistego zdarzenia gospodarczego, kwestia zaliczenia do kosztów wymaga dalszej analizy, jednakże nie można pomijać naruszeń proceduralnych w procesie dowodowym.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (12)
Główne
Op art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Op art. 122
Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe mają obowiązek podjąć działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Op art. 123 § § 1
Ordynacja podatkowa
Organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
updof art. 22 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.
updof art. 24 § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Podatnik obowiązany jest prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów w taki sposób, aby można było na jej podstawie ustalić podstawę opodatkowania.
updof art. 24a § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Podatnik obowiązany jest prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów w taki sposób, aby można było na jej podstawie ustalić podstawę opodatkowania.
ppsa art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla zaskarżony wyrok lub decyzję, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
ppsa art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.
ppsa art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej co do naruszenia prawa materialnego, przepisów postępowania, o ile naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
Op art. 181
Ordynacja podatkowa
W postępowaniu podatkowym mogą być wykorzystane dowody i materiały zgromadzone w innych postępowaniach podatkowych i karnych.
Op art. 188
Ordynacja podatkowa
Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te zostały stwierdzone wystarczająco innym dowodem.
ppsa art. 141 § § 4
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organy podatkowe przepisów postępowania, w szczególności zasady czynnego udziału strony i prawa do obrony poprzez nieudostępnienie dowodów zebranych w innych postępowaniach. • WSA wadliwie przyjął kompletność materiału dowodowego.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego (choć nie zostały w pełni rozpatrzone z uwagi na uchylenie sprawy).
Godne uwagi sformułowania
organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania • zasada czynnego udziału strony • prawo do obrony • nieudostępnienie dowodów zebranych w innych postępowaniach • materiał dowodowy zebrany przez organy był kompletny i wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia
Skład orzekający
Jerzy Płusa
przewodniczący
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
sędzia
Artur Kot
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów postępowania podatkowego, w szczególności zasady czynnego udziału strony i prawa do obrony w kontekście wykorzystania dowodów z innych postępowań."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wykorzystania dowodów z innych postępowań bez zapewnienia stronie możliwości zapoznania się z nimi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych zasad postępowania podatkowego, takich jak prawo do obrony i czynny udział strony, co jest istotne dla każdego podatnika. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe zbieranie i udostępnianie dowodów przez organy.
“Organy podatkowe nie mogą ukrywać dowodów! NSA chroni prawo do obrony podatnika.”
Dane finansowe
WPS: 445 490 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.