Orzeczenie · 2025-10-22

II FSK 147/23Oddalenie skargi kasacyjnej podatek dochodowy kp

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-10-22
NSAPodatkoweWysokansa
podatek dochodowyspółka z o.o.spółka komandytowaprzekształcenie spółkikoszty uzyskania przychoduzbycie udziałówwartość godziwakapitał zakładowyKodeks spółek handlowychustawa o CIT

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku WSA w Rzeszowie, który uchylił interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych. Spór dotyczył sposobu ustalenia kosztów uzyskania przychodu ze zbycia udziałów w spółce z o.o., która była wynikiem wielokrotnych przekształceń (spółka z o.o. -> spółka komandytowa -> spółka z o.o.). Dyrektor KIS argumentował, że kosztem uzyskania przychodu powinna być wartość historyczna, czyli pierwotny wydatek na objęcie udziałów w pierwszej spółce z o.o. z 2015 roku. Podkreślał, że kolejne przekształcenia zmieniały jedynie formę prawną, a nie wiązały się z wnoszeniem nowych wkładów. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że wykładnia art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p. musi uwzględniać przepisy Kodeksu spółek handlowych dotyczące przekształceń. Zgodnie z KSH, spółka przekształcana staje się spółką przekształconą z chwilą wpisu do rejestru, co oznacza zasadę kontynuacji, a nie sukcesji. W procesie przekształcenia określa się wartość godziwą udziałów, która stanowi podstawę kapitału zakładowego spółki przekształconej. Wartość ta jest ustalana na moment sporządzania planu przekształcenia i odzwierciedla wartość majątku spółki przekształcanej, który może się różnić od pierwotnych wkładów. Dlatego wydatkiem w rozumieniu ustawy podatkowej jest wartość udziału określona w uchwale o przekształceniu, a nie wartość aportu wniesionego do nieistniejącej już spółki. Sąd powołał się na utrwaloną linię orzeczniczą w podobnych sprawach, wskazując, że nawet przepisy dotyczące PIT (art. 23 ust. 1 pkt 38 updof) dotyczące tego samego problemu były interpretowane w podobny sposób. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie przepisów p.p.s.a. i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie kosztów uzyskania przychodu ze zbycia udziałów w spółkach, które przeszły procesy przekształceń, ze szczególnym uwzględnieniem interpretacji przepisów KSH i u.p.d.o.p.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wielokrotnych przekształceń spółek. Interpretacja opiera się na przepisach KSH i u.p.d.o.p., które mogą być przedmiotem dalszych zmian lub odmiennych interpretacji w przyszłości.

Zagadnienia prawne (1)

Jaki jest koszt uzyskania przychodu ze zbycia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, która powstała w wyniku przekształcenia spółki komandytowej, która z kolei powstała z przekształcenia innej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Kosztem uzyskania przychodu jest wartość udziału skarżącego określona w uchwale o przekształceniu spółki osobowej w kapitałową, a nie wartość aportu wniesionego do nieistniejącej już spółki kapitałowej.

Uzasadnienie

NSA uznał, że wykładnia art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p. musi uwzględniać przepisy KSH dotyczące przekształceń. Przekształcenie spółki oznacza kontynuację bytu prawnego, a wartość udziałów w spółce przekształconej jest ustalana na podstawie wartości majątku spółki przekształcanej w momencie przekształcenia, a nie na podstawie pierwotnych wkładów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.

Przepisy (25)

Główne

u.p.d.o.p. art. 16 § 1 pkt 8

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

W przypadku zbycia udziałów w spółce przekształconej, kosztem uzyskania przychodu jest wartość udziału określona w uchwale o przekształceniu, odzwierciedlająca wartość majątku spółki przekształcanej, a nie pierwotne wkłady.

u.p.d.o.p. art. 16 § ust. 1 pkt 8

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Kosztem uzyskania przychodu ze zbycia udziałów w spółce przekształconej jest wartość udziału określona w uchwale o przekształceniu, uwzględniająca wartość majątku spółki przekształcanej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. a

k.s.h. art. 551 § § 1

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 552

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 557

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 558 § § 1

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 558 § § 2

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 560

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 563 § § 2

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 576 § § 1

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 105

Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 152

Kodeks spółek handlowych

Ustawa o rachunkowości art. 28 § ust. 6

u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1 pkt 38

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przepis dotyczący tożsamego problemu w kontekście PIT.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa

Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa i niektórych innych ustaw

p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kosztem uzyskania przychodu ze zbycia udziałów w spółce przekształconej jest wartość udziału określona w uchwale o przekształceniu, odzwierciedlająca wartość majątku spółki przekształcanej, a nie pierwotne wkłady.

Odrzucone argumenty

Kosztem uzyskania przychodu ze zbycia udziałów w spółce przekształconej powinna być wartość historyczna, czyli pierwotny wydatek na objęcie udziałów w pierwszej spółce z o.o.

Godne uwagi sformułowania

przekształcenie dzieli się na 3 fazy • zasada kontynuacji, a nie sukcesji • wartość godziwa udziałów • kosztem uzyskania przychodu będzie koszt "historyczny" • nie można uznać, że jedynymi wydatkami poniesionymi na objęcie udziałów w spółce przekształconej będą wydatki na objęcie udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, która została wcześniej przekształcona w spółkę osobową i nie istniała w momencie drugiego przekształcenia.

Skład orzekający

Aleksandra Wrzesińska-Nowacka

przewodniczący sprawozdawca zdanie odrebne

Małgorzata Wolf-Kalamala

członek

Krzysztof Kandut

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie kosztów uzyskania przychodu ze zbycia udziałów w spółkach, które przeszły procesy przekształceń, ze szczególnym uwzględnieniem interpretacji przepisów KSH i u.p.d.o.p."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wielokrotnych przekształceń spółek. Interpretacja opiera się na przepisach KSH i u.p.d.o.p., które mogą być przedmiotem dalszych zmian lub odmiennych interpretacji w przyszłości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa jest interesująca ze względu na złożony stan faktyczny (wielokrotne przekształcenia spółek) i jego wpływ na rozliczenia podatkowe, co jest częstym problemem w praktyce. Dodatkowo, zdanie odrębne podnosi istotne kwestie ustrojowe dotyczące niezależności sądownictwa.

“Przekształcenia spółek a podatek: NSA wyjaśnia, co jest kosztem przy zbyciu udziałów.”

Zdanie odrębne

Aleksandra Wrzesińska-Nowacka

Sędzia Wrzesińska-Nowacka zgłosiła zdanie odrębne, podnosząc kwestię nieważności postępowania z powodu potencjalnie wadliwego składu orzekającego. Wskazała na wątpliwości dotyczące powołania sędziego WSA Jacka Boratyna przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, która zdaniem autorki zdania odrębnego, została ukształtowana w sposób naruszający konstytucyjne standardy niezależności. Powołując się na orzecznictwo ETPCz i TSUE, a także toczące się postępowanie C-521/21, zasugerowała zawieszenie postępowania do czasu wyjaśnienia tych wątpliwości, aby zapewnić prawidłowe wywiązanie się z obowiązku zbadania sprawy pod kątem przesłanek nieważności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst