II FSK 1447/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. W. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2019 r. Głównym zarzutem skargi kasacyjnej było naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 84 § 1 k.c. i art. 60 k.c., poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie przepisów o wadach oświadczenia woli (błędzie) do oświadczenia o wyborze formy opodatkowania. Skarżąca argumentowała, że oświadczenie to jest oświadczeniem woli i powinna móc uchylić się od jego skutków z powodu błędu. Sąd pierwszej instancji i NSA uznali jednak, że przepisy art. 9a ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych są kompletne i nie przewidują możliwości stosowania przepisów Kodeksu cywilnego o wadach oświadczenia woli. NSA podkreślił, że wybór formy opodatkowania jest terminowy, stanowi element planowania podatkowego i wiąże się z określonymi wymogami od początku roku podatkowego. Sąd odrzucił również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, wskazując na odmienne ustalenia faktyczne w porównaniu do innych spraw wspólników tej samej spółki cywilnej oraz na pouczenie zawarte we wniosku CEIDG. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od skarżącej zwrot części kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie autonomii prawa podatkowego wobec prawa cywilnego w zakresie wyboru formy opodatkowania i braku możliwości stosowania przepisów o wadach oświadczenia woli z k.c.
Dotyczy specyficznej sytuacji wyboru formy opodatkowania w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy oświadczenie o wyborze formy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, złożone w CEIDG, może być uznane za oświadczenie woli w rozumieniu Kodeksu cywilnego, od którego można uchylić się z powodu błędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oświadczenie o wyborze formy opodatkowania jest oświadczeniem woli, ale przepisy prawa podatkowego dotyczące tego wyboru są kompletne i nie przewidują możliwości stosowania przepisów Kodeksu cywilnego o wadach oświadczenia woli.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przepisy art. 9a ust. 2 u.p.d.o.f. są zupełne i stanowią element planowania podatkowego. Wybór formy opodatkowania jest terminowy i wiąże się z wymogami od początku roku podatkowego. Prawo podatkowe ma autonomię wobec prawa cywilnego i nie można stosować analogii legis w tym zakresie bez wyraźnego odesłania ustawowego.
Czy naruszenie przepisów postępowania przez organy podatkowe (niepełne ustalenie stanu faktycznego, brak przesłuchania strony) mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie są zasadne, ponieważ stan faktyczny w tej sprawie był odmienny od spraw, w których uwzględniono skargi, a strona była pouczona o skutkach prawnych wyboru formy opodatkowania.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że w tej sprawie organ podjął działania wyjaśniające, a strona była świadoma skutków zaznaczenia konkretnej formy opodatkowania we wniosku CEIDG. Nie można było zastosować analogii do innych spraw, gdzie stan faktyczny był inny.
Przepisy (23)
Główne
u.p.d.o.f. art. 9a § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 9a § ust. 4a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 6 § ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 6 § ust. 3a pkt 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 6 § ust. 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 27f § ust. 4
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
k.c. art. 84 § § 1
Kodeks cywilny
Strona skarżąca próbowała zastosować przepisy o błędzie do oświadczenia o wyborze formy opodatkowania, jednak NSA uznał, że prawo podatkowe ma autonomię i nie można stosować tych przepisów.
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
p.p.s.a. art. 173 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 175 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 177 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 111 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 207 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 187 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 191
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 21 § § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 81
Ordynacja podatkowa
o.p. art. 81b
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy prawa podatkowego dotyczące wyboru formy opodatkowania są kompletne i nie przewidują możliwości stosowania przepisów Kodeksu cywilnego o wadach oświadczenia woli. • Wybór formy opodatkowania jest terminowy i stanowi element planowania podatkowego, a nie czynność cywilnoprawną podlegającą regulacjom o błędzie. • Strona skarżąca była pouczona o skutkach prawnych zaznaczenia innej formy opodatkowania we wniosku CEIDG.
Odrzucone argumenty
Oświadczenie o wyborze formy opodatkowania jest oświadczeniem woli w rozumieniu Kodeksu cywilnego i można od niego uchylić się z powodu błędu. • Organy podatkowe nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego, w tym nie przesłuchały strony, co naruszyło zasady postępowania. • Działanie organów podatkowych naruszało zasadę zaufania podatnika do organów państwowych.
Godne uwagi sformułowania
oświadczenie o wyborze formy opodatkowania jest oświadczeniem woli podatnika • prawo podatkowe nie zawiera adekwatnych regulacji, a tym samym, że w prawie podatkowym istnieje luka • regulowanie dotyczące wyboru formy opodatkowania, zawarte w art. 9a ust. 2 u.p.d.o.f. jest zupełne • autonomia prawa podatkowego wobec prawa cywilnego • nie można przenosić na grunt prawa podatkowego rozwiązań prawnych ukształtowanych w prawie cywilnym • nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w zw. z art.121 § 1 o.p.
Skład orzekający
Beata Cieloch
przewodniczący
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
sprawozdawca
Artur Kot
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie autonomii prawa podatkowego wobec prawa cywilnego w zakresie wyboru formy opodatkowania i braku możliwości stosowania przepisów o wadach oświadczenia woli z k.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyboru formy opodatkowania w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy częstego problemu omyłkowego zaznaczenia opcji w formularzach urzędowych i próby zastosowania przepisów cywilnych do spraw podatkowych. Wyrok jasno rozgranicza te dwie dziedziny prawa.
“Czy błąd w formularzu CEIDG pozwala na uchylenie się od wyboru formy opodatkowania? NSA odpowiada: Prawo podatkowe ma swoje zasady!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.