Orzeczenie · 2025-07-24

II FSK 1446/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-07-24
NSApodatkoweWysokansa
podatek dochodowyPITwybór formy opodatkowaniaoświadczenie wolibłądKodeks cywilnyprawo podatkoweNSAskarga kasacyjna

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej G. G. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2019 r. Głównym zarzutem skarżącego było naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 84 § 1 k.c. i art. 60 k.c. w zw. z art. 9a ust. 2 u.p.d.o.f. Skarżący twierdził, że oświadczenie o wyborze formy opodatkowania (podatku liniowego zamiast zasad ogólnych) złożone we wniosku do CEIDG było oświadczeniem woli, które złożył pod wpływem błędu, ponieważ nie wypełniał wniosku samodzielnie, a jedynie podpisał wypełniony przez księgową. W związku z tym domagał się uchylenia się od skutków tego oświadczenia na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że regulacje dotyczące wyboru formy opodatkowania w ustawie o PIT są kompletne i nie przewidują stosowania przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących wad oświadczenia woli. Sąd podkreślił, że wybór formy opodatkowania jest terminem materialnoprawnym, który musi być dokonany ex ante i wiąże podatnika przez cały rok podatkowy, a prawo podatkowe ma autonomię wobec prawa cywilnego. NSA wskazał również, że możliwość korekty deklaracji podatkowej nie oznacza możliwości stosowania analogii legis do przepisów Kodeksu cywilnego w odniesieniu do oświadczeń składanych na początku roku podatkowego. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania, uznając, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny i nie naruszyły zasady zaufania podatnika do organów.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie autonomii prawa podatkowego wobec prawa cywilnego w zakresie oświadczeń dotyczących wyboru formy opodatkowania oraz brak możliwości stosowania przepisów o wadach oświadczenia woli z KC.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wyboru formy opodatkowania w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy oświadczenie o wyborze formy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, złożone w CEIDG, może być uznane za oświadczenie woli w rozumieniu Kodeksu cywilnego i czy podatnik może uchylić się od jego skutków z powodu błędu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, oświadczenie o wyborze formy opodatkowania nie jest oświadczeniem woli w rozumieniu Kodeksu cywilnego, a przepisy prawa podatkowego dotyczące wyboru formy opodatkowania są kompletne i nie przewidują stosowania przepisów o wadach oświadczenia woli.

Uzasadnienie

NSA uznał, że prawo podatkowe jest autonomiczne wobec prawa cywilnego i nie odsyła do przepisów o wadach oświadczenia woli. Wybór formy opodatkowania jest terminem materialnoprawnym, który wiąże podatnika przez cały rok podatkowy, a jego celem jest umożliwienie planowania podatkowego, a nie kształtowanie stosunku podatkowoprawnego z mocą wsteczną.

Czy naruszenie przepisów postępowania, w tym niepełne ustalenie stanu faktycznego i brak przesłuchania świadków, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie są zasadne, ponieważ organ prawidłowo ustalił stan faktyczny, a podatnik był pouczony o skutkach prawnych zaznaczenia niewłaściwej formy opodatkowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo prowadziły postępowanie, a podatnik był świadomy skutków swojego oświadczenia. Wskazano na odmienny stan faktyczny w porównaniu do innej sprawy dotyczącej wspólnika tej samej spółki cywilnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną G. G. od wyroku WSA w Poznaniu.

Przepisy (26)

Główne

u.p.d.o.f. art. 9a § ust. 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 9a § ust. 4a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 6 § ust. 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 6 § ust. 3a pkt 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 6 § ust. 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 27f § ust. 4

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

k.c. art. 84 § § 1

Kodeks cywilny

Sąd uznał, że przepis ten dotyczy czynności cywilnoprawnych i nie ma zastosowania do oświadczeń woli składanych na gruncie prawa podatkowego.

k.c. art. 60

Kodeks cywilny

Sąd uznał, że przepis ten dotyczy czynności cywilnoprawnych i nie ma zastosowania do oświadczeń woli składanych na gruncie prawa podatkowego.

p.p.s.a. art. 173 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 175 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 177 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 207 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 6

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit.a

o.p. art. 11

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 81

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 81b

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 21 § § 1 pkt 1

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Oświadczenie o wyborze formy opodatkowania nie jest oświadczeniem woli w rozumieniu Kodeksu cywilnego. • Prawo podatkowe jest autonomiczne wobec prawa cywilnego i nie przewiduje stosowania przepisów o wadach oświadczenia woli. • Wybór formy opodatkowania jest terminem materialnoprawnym, który wiąże podatnika przez cały rok podatkowy. • Podatnik był pouczony o skutkach prawnych zaznaczenia niewłaściwej formy opodatkowania.

Odrzucone argumenty

Oświadczenie o wyborze formy opodatkowania jest oświadczeniem woli w rozumieniu Kodeksu cywilnego i można od niego uchylić się z powodu błędu. • Naruszenie przepisów postępowania, w tym niepełne ustalenie stanu faktycznego i brak przesłuchania świadków. • Naruszenie zasady zaufania podatnika do organów podatkowych.

Godne uwagi sformułowania

oświadczenie o wyborze formy opodatkowania nie jest oświadczeniem woli w rozumieniu Kodeksu cywilnego • prawo podatkowe ma autonomię wobec prawa cywilnego • wybór formy opodatkowania jest terminem materialnoprawnym • nie sposób uznać, że takie odesłanie przewiduje, uznając za dopuszczalne stosowanie tych norm z uwagi na zasadę spójności systemu prawa

Skład orzekający

Beata Cieloch

przewodniczący

Aleksandra Wrzesińska-Nowacka

sprawozdawca

Artur Kot

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie autonomii prawa podatkowego wobec prawa cywilnego w zakresie oświadczeń dotyczących wyboru formy opodatkowania oraz brak możliwości stosowania przepisów o wadach oświadczenia woli z KC."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyboru formy opodatkowania w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu wyboru formy opodatkowania i potencjalnych błędów, a rozstrzygnięcie NSA ma istotne znaczenie praktyczne dla podatników i doradców podatkowych.

Błąd w CEIDG kosztował podatnika fortunę? NSA wyjaśnia, czy można się wycofać z wyboru formy opodatkowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst