II FSK 1312/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej D.H. od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy określającą wysokość straty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego (m.in. art. 14 ust. 1 i art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f., § 11 ust. 1 i 3 rozporządzenia MF ws. KPiR, art. 10 ust. 1 i 2 u.p.p.) oraz przepisów prawa procesowego (m.in. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 193, 134, 122, 151, 180, 188, 187, 191, 210 § 4, 21 § 3 o.p., art. 15zzs4 ustawy COVID-19). Główne zarzuty dotyczyły zaniżenia przychodów, nieuznania kosztów uzyskania przychodów z tytułu zakwestionowanych faktur, wadliwości ksiąg podatkowych oraz naruszenia zasad postępowania podatkowego przez organy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając ją za pozbawioną uzasadnionych podstaw. Sąd podkreślił, że postępowanie kasacyjne jest związane podstawami kasacyjnymi i bada zasadność zarzutów. Stwierdzono, że zarzuty naruszenia prawa procesowego nie zdołały podważyć ustalonego stanu faktycznego, co uniemożliwiło skuteczne podniesienie zarzutów naruszenia prawa materialnego. NSA uznał, że organy podatkowe i WSA prawidłowo oceniły, iż zakwestionowane faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji gospodarczych, a tym samym wydatki te nie mogły stanowić kosztów uzyskania przychodów. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia zasad postępowania podatkowego, wskazując na wyczerpujące uzasadnienie decyzji organu odwoławczego i prawidłowe zastosowanie zasady swobodnej oceny dowodów. Zarzut naruszenia art. 2a o.p. uznano za chybiony, gdyż dotyczył wątpliwości co do stanu faktycznego, a nie treści przepisów prawa podatkowego. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z przepisami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie stanowiska NSA w zakresie oceny dowodów w sprawach podatkowych, w szczególności dotyczących fikcyjnych faktur i kosztów uzyskania przychodów. Ugruntowanie interpretacji przepisów dotyczących prowadzenia ksiąg podatkowych i postępowania dowodowego.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z transakcjami sprzedaży węgla i zakwestionowanymi fakturami. Interpretacja przepisów proceduralnych może być stosowana w innych sprawach podatkowych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zakwestionowanie przez organy podatkowe faktur jako odzwierciedlających rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, a tym samym wyłączenie wydatków z nimi związanych z kosztów uzyskania przychodów, stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia prawa procesowego nie zdołały podważyć ustalonego stanu faktycznego, co uniemożliwiło skuteczne podniesienie zarzutów naruszenia prawa materialnego. Organy i Sąd I instancji prawidłowo oceniły, że zakwestionowane faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji gospodarczych.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zarzuty dotyczące wadliwości postępowania dowodowego i oceny dowodów przez organy podatkowe oraz WSA były bezzasadne. Skoro stan faktyczny nie został skutecznie podważony, zarzuty naruszenia prawa materialnego dotyczące kosztów uzyskania przychodów również nie mogły odnieść skutku.
Czy naruszenie przepisów postępowania podatkowego, w tym zasady prawdy materialnej, zasady zaufania do organu i zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika, miało istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania podatkowego zostały uznane za bezzasadne. Postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z prawem, a ustalenia faktyczne nie budziły wątpliwości.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że organy podatkowe podjęły niezbędne działania do wyjaśnienia stanu faktycznego, a zarzuty dotyczące wybiórczej oceny dowodów lub ignorowania dowodów korzystnych dla strony nie znalazły potwierdzenia. Zasada rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika dotyczy przepisów prawa, a nie stanu faktycznego.
Czy rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, pomimo woli strony uczestnictwa w rozprawie zdalnej, stanowi naruszenie przepisów ustawy COVID-19?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 15zzs4 ustawy COVID-19 został uznany za nieuzasadniony, ponieważ w ocenie NSA materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był kompletny i nie było podstaw do zastosowania art. 229 o.p. (dodatkowe postępowanie dowodowe).
Uzasadnienie
NSA odwołał się do wyroku WSA, który uznał, że brak możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość nie stanowił przesłanki do jej przeprowadzenia, a materiał dowodowy był kompletny. NSA nie znalazł podstaw do zastosowania art. 229 o.p., co sugeruje, że nie było potrzeby uzupełniania postępowania dowodowego.
Przepisy (27)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 14 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów art. 11 § 1 i 3
u.p.p. art. 10 § 1 i 2
Ustawa Prawo przedsiębiorców
p.p.s.a. art. 174 § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 2 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 193 § 1-3
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 134 § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 229
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 122
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 2a
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 124
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 180 § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 188
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 210 § 4
Ustawa Ordynacja podatkowa
o.p. art. 21 § 3
Ustawa Ordynacja podatkowa
ustawa COVlD-19 art. 15zzs4 § 2, 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem covid-19
p.p.s.a. art. 176 § 1 pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 14 ust. 1 i art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez uznanie, że skarżąca zaniżyła przychody i nie uwzględniono kosztów uzyskania przychodów. • Naruszenie § 11 ust. 1 i 3 rozporządzenia MF ws. KPiR poprzez przyjęcie, że księgi są wadliwe. • Naruszenie art. 10 ust. 1 i 2 u.p.p. poprzez założenie o nieuczciwym działaniu skarżącej. • Naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 193, 134, 122, 151, 180, 188, 187, 191, 210 § 4, 21 § 3 o.p. • Naruszenie art. 15zzs4 ustawy COVID-19 poprzez rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie kasacyjne polega na badaniu zasadności podstaw kasacyjnych, którymi Naczelny Sąd Administracyjny jest związany. • Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania ustaleń faktycznych. • Koszty uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. • Nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów wydatki udokumentowane fikcyjnymi fakturami, tj. takimi, które nie odzwierciedlają rzeczywistości gospodarczej.
Skład orzekający
Antoni Hanusz
sprawozdawca
Beata Cieloch
członek
Jan Grzęda
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska NSA w zakresie oceny dowodów w sprawach podatkowych, w szczególności dotyczących fikcyjnych faktur i kosztów uzyskania przychodów. Ugruntowanie interpretacji przepisów dotyczących prowadzenia ksiąg podatkowych i postępowania dowodowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z transakcjami sprzedaży węgla i zakwestionowanymi fakturami. Interpretacja przepisów proceduralnych może być stosowana w innych sprawach podatkowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy istotnych kwestii podatkowych związanych z kosztami uzyskania przychodów i rzetelnością dokumentacji, co jest interesujące dla prawników i przedsiębiorców zajmujących się podatkami.
“Fikcyjne faktury jako koszt uzyskania przychodu? NSA wyjaśnia, kiedy organy podatkowe mają rację.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.