II FSK 1208/25Uchylenie postanowienia odrzucenie skargi elektronicznej
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki F. sp. z o.o. od postanowienia WSA w Poznaniu, które odrzuciło skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych. WSA odrzucił skargę, ponieważ została ona wniesiona za pośrednictwem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego (PURDE), a nie na elektroniczną skrzynkę podawczą (ePUAP). Sąd pierwszej instancji argumentował, że zgodnie z art. 54 § 1a P.p.s.a. skargę w formie elektronicznej wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej organu, a definicja tej skrzynki w ustawie o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (u.i.d.p.) oraz przepisy ustawy o doręczeniach elektronicznych (u.d.e.) nie pozwalały na uznanie adresu e-Doręczeń za właściwy dla wniesienia skargi w tamtym momencie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną. Sąd podkreślił, że definicja elektronicznej skrzynki podawczej w u.i.d.p. jest neutralna technologicznie i obejmuje różne środki komunikacji elektronicznej, w tym usługę rejestrowanego doręczenia elektronicznego. NSA wskazał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, jako organ władzy publicznej, jest obowiązany od 1 stycznia 2025 r. stosować system e-Doręczenia, a spółka skorzystała z publicznie udostępnionego adresu. Sąd uznał, że odrzucenie skargi z powodu wniesienia jej przez e-Doręczenia zamiast ePUAP stanowi przejaw nadmiernego formalizmu, naruszający konstytucyjne prawo do sądu. NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA, uznając, że skarga powinna zostać merytorycznie rozpoznana.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wnoszenia skarg elektronicznych do sądów administracyjnych, dopuszczalność korzystania z systemu e-Doręczeń, zasada proporcjonalności i prawa do sądu w kontekście formalizmu procesowego.
Orzeczenie dotyczy specyficznego okresu przejściowego związanego z wdrażaniem systemu e-Doręczeń i obowiązku stosowania go przez organy władzy publicznej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniesienie skargi do sądu administracyjnego za pośrednictwem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego (e-Doręczenia) jest skuteczne, czy też wymagane jest wniesienie jej wyłącznie przez platformę ePUAP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wniesienie skargi za pośrednictwem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego (e-Doręczenia) jest skuteczne i wywołuje skutki prawne, tak samo jak skorzystanie z platformy ePUAP.
Uzasadnienie
NSA uznał, że definicja elektronicznej skrzynki podawczej jest neutralna technologicznie i obejmuje zarówno ePUAP, jak i e-Doręczenia. Ponadto, organ władzy publicznej (Dyrektor IAS) jest obowiązany od 1 stycznia 2025 r. stosować system e-Doręczenia, a spółka skorzystała z udostępnionego przez niego adresu. Odrzucenie skargi z tego powodu stanowi nadmierny formalizm naruszający prawo do sądu.
Czy w przypadku uznania sposobu wniesienia skargi za uchybienie formalne, sąd powinien wezwać stronę do jego usunięcia, czy też od razu odrzucić skargę?
Odpowiedź sądu
W okolicznościach sprawy, gdzie skarga została skutecznie doręczona sądowi, nie było potrzeby wzywania do usunięcia braku formalnego.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że skoro skarga została w całości przekazana do WSA i nie wystąpiła przeszkoda uniemożliwiająca jej rozpoznanie, nie było konieczności wzywania do uzupełnienia braku formalnego. Sąd pierwszej instancji powinien był merytorycznie rozpoznać skargę.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 54 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. WSA błędnie zinterpretował, że dotyczy to wyłącznie ePUAP.
u.i.d.p. art. 3 § pkt 17
Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne
Definicja elektronicznej skrzynki podawczej jest neutralna technologicznie i obejmuje różne środki komunikacji elektronicznej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 49 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.i.d.p. art. 2 § pkt 13
Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne
u.i.d.p. art. 155 § ust. 2, 6, 10
Ustawa z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne
Organ władzy publicznej jest obowiązany od 1 stycznia 2025 r. stosować system e-Doręczenia.
u.d.e. art. 2 § pkt 8
Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych
u.d.e. art. 2 § pkt 13
Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych
u.d.e. art. 3 § pkt 17
Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych
u.d.e. art. 155 § ust. 7
Ustawa z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronikznych
Sądy są zobowiązane do przyjmowania korespondencji na podstawie tej ustawy dopiero od 1 października 2029 r.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniesienie skargi przez e-Doręczenia jest skuteczne. • Definicja elektronicznej skrzynki podawczej jest neutralna technologicznie. • Organ władzy publicznej jest zobowiązany do stosowania systemu e-Doręczenia od 1 stycznia 2025 r. • Odrzucenie skargi z powodu sposobu jej wniesienia stanowi nadmierny formalizm i narusza prawo do sądu.
Odrzucone argumenty
Skarga powinna zostać wniesiona wyłącznie przez ePUAP. • Wniesienie skargi przez e-Doręczenia jest uchybieniem formalnym, które powinno skutkować odrzuceniem skargi bez wzywania do uzupełnienia.
Godne uwagi sformułowania
takie działanie Sądu stanowi przejaw nadmiernego formalizmu, narusza zasadę proporcjonalności i lojalności, co w sposób nieuzasadniony zamyka Skarżącej drogę do sądu • brak jest natomiast możliwości skutecznego wniesienia skargi na adres do doręczeń elektronicznych organu • Pojęcie elektronicznej skrzynki podawczej zostało unormowane w przepisie art. 3 pkt 17 u.i.d.p. i oznacza dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. • W tej sprawie NSA podziela stanowisko zaprezentowane w postanowieniu NSA z 17 września 2025 r., I FSK 1176/25, LEX nr 3912996. • Uznając wobec powyższego za zasadny pierwszy oraz ostatni z podniesionych zarzutów, zgodzić się należy ze skarżącą, że odrzucenie skargi w zaistniałej sytuacji stanowi przejaw nadmiernego formalizmu wojewódzkiego sądu administracyjnego, który godzi w konstytucyjne prawo jednostki do sądu.
Skład orzekający
Tomasz Kolanowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wnoszenia skarg elektronicznych do sądów administracyjnych, dopuszczalność korzystania z systemu e-Doręczeń, zasada proporcjonalności i prawa do sądu w kontekście formalizmu procesowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego okresu przejściowego związanego z wdrażaniem systemu e-Doręczeń i obowiązku stosowania go przez organy władzy publicznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z cyfryzacją wymiaru sprawiedliwości i prawem do sądu, co jest aktualne dla wielu prawników i obywateli.
“E-Doręczenia zamiast ePUAP: Czy to już droga do sądu?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.