Orzeczenie · 2022-01-14

II FSK 12/21Darowizna udziałów exit tax majątku osobistego 2

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2022-01-14
NSAPodatkoweWysokansa
exit taxdarowiznamajątek osobistyrezydencja podatkowaustawa o PITDyrektywa ATADNSAinterpretacja podatkowaniezrealizowane zyski

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła możliwości opodatkowania podatkiem od dochodów z niezrealizowanych zysków (tzw. exit tax) darowizny udziałów w polskiej spółce kapitałowej, stanowiących majątek osobisty darczyńcy, na rzecz jego syna będącego nierezydentem podatkowym. Organ podatkowy (Dyrektor KIS) uznał, że taka darowizna podlega opodatkowaniu na podstawie art. 30dh ust. 3 pkt 1 ustawy o PIT, który przewiduje odpowiednie stosowanie przepisów o exit tax do nieodpłatnego przekazania składnika majątku, jeśli Polska traci prawo do jego opodatkowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił tę interpretację, argumentując, że pojęcie 'składnika majątku' w art. 30dh ust. 3 pkt 1 ustawy o PIT odnosi się do majątku związanego z działalnością gospodarczą, a nie do majątku osobistego, który jest odrębnie definiowany. NSA, oddalając skargę kasacyjną Dyrektora KIS, potwierdził stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że kluczowe jest rozróżnienie między 'składnikiem majątku' (związanym z działalnością gospodarczą) a 'majątkiem osobistym'. Przepis art. 30dh ust. 3 pkt 1 ustawy o PIT, mimo odesłania do odpowiedniego stosowania, nie może być interpretowany w sposób rozszerzający na majątek osobisty w sytuacji darowizny na rzecz nierezydenta, gdyż takie zastosowanie byłoby sprzeczne z zasadą określoności prawa podatkowego i mogłoby naruszać swobody traktatowe UE, zwłaszcza że przepisy o exit tax w dyrektywie ATAD dotyczą głównie osób prawnych. Sąd wskazał, że opodatkowanie majątku osobistego w ramach exit tax jest dopuszczalne jedynie w przypadku zmiany rezydencji podatkowej przez podatnika, a nie w przypadku samej darowizny na rzecz nierezydenta.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących podatku od dochodów z niezrealizowanych zysków (exit tax) w kontekście darowizny majątku osobistego na rzecz nierezydenta.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji darowizny majątku osobistego (udziałów w spółce) na rzecz nierezydenta. Interpretacja przepisów o exit tax w kontekście zmiany rezydencji podatkowej może być odmienna.

Zagadnienia prawne (2)

Czy darowizna udziałów w polskiej spółce kapitałowej, stanowiących majątek osobisty osoby fizycznej, na rzecz jej syna będącego nierezydentem podatkowym, podlega opodatkowaniu podatkiem od dochodów z niezrealizowanych zysków (exit tax) na podstawie art. 30dh ust. 3 pkt 1 ustawy o PIT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taka darowizna nie podlega opodatkowaniu podatkiem od dochodów z niezrealizowanych zysków.

Uzasadnienie

Przepis art. 30dh ust. 3 pkt 1 ustawy o PIT, mimo odesłania do odpowiedniego stosowania, nie obejmuje swoim zakresem darowizny majątku osobistego na rzecz nierezydenta. Pojęcie 'składnika majątku' w tym przepisie odnosi się do majątku związanego z działalnością gospodarczą, a nie majątku osobistego. Rozszerzająca interpretacja byłaby sprzeczna z zasadą określoności prawa podatkowego i mogłaby naruszać prawo UE.

Czy interpretacja przepisów dotyczących exit tax, która prowadzi do opodatkowania darowizny majątku osobistego na rzecz nierezydenta, jest zgodna z prawem Unii Europejskiej, w szczególności ze swobodami traktatowymi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taka interpretacja może naruszać swobody traktatowe UE, ponieważ przepisy o exit tax w dyrektywie ATAD dotyczą głównie osób prawnych, a ich stosowanie wobec osób fizycznych musi uwzględniać proporcjonalność i nie może nadmiernie ograniczać swobód.

Uzasadnienie

NSA odwołał się do orzecznictwa TSUE, wskazując, że opodatkowanie niezrealizowanych zysków kapitałowych przez osoby fizyczne musi respektować swobody traktatowe. Wprowadzenie restrykcji podatkowych na darczyńców może zniechęcać obywateli UE do korzystania ze swobody przemieszczania się i prowadzenia działalności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku WSA w Bydgoszczy.

Przepisy (14)

Główne

u.p.d.o.f. art. 30da

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 30dh § ust. 3 pkt 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 5a § pkt 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.r. art. 5a § pkt 2

Ustawa o rachunkowości

Definicja składnika majątkowego na potrzeby u.p.d.o.f. odnosi się do aktywów w rozumieniu ustawy o rachunkowości, pomniejszonych o przejęte długi funkcjonalnie związane z działalnością gospodarczą.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Darowizna majątku osobistego (udziałów w spółce) na rzecz nierezydenta nie podlega opodatkowaniu podatkiem od dochodów z niezrealizowanych zysków (exit tax). • Pojęcie 'składnika majątku' w art. 30dh ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.f. odnosi się do majątku związanego z działalnością gospodarczą, a nie majątku osobistego. • Rozszerzająca interpretacja przepisów o exit tax na majątek osobisty w przypadku darowizny na rzecz nierezydenta jest sprzeczna z zasadą określoności prawa podatkowego. • Opodatkowanie takie mogłoby naruszać swobody traktatowe UE, zwłaszcza że przepisy Dyrektywy ATAD dotyczą głównie osób prawnych.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu podatkowego, że darowizna majątku osobistego na rzecz nierezydenta podlega opodatkowaniu exit tax na podstawie art. 30dh ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.f.

Godne uwagi sformułowania

Odpowiednie stosowanie na podstawie art. 30dh ust. 3 pkt 1 przepisu art. 30da ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych oznacza brak możliwości opodatkowania podatkiem od dochodów z niezrealizowanych zysków darowizny składnika mienia podatnika stanowiącego jego majątek osobisty w rozumieniu art. 30da ust. 3 tej ustawy. • Kluczem do zdekodowania normy prawnej zawartej w art. art. 30dh ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.f. jest zapis tego przepisu stanowiący o odpowiednim stosowaniu do nieodpłatnego przekazania innemu podmiotowi położonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej składnika majątku art. 30da u.p.d.o.f. • W prawie podatkowym pogląd ten znajduje swoje oparcie w art. 217 Konstytucji RP, w myśl którego nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. • Zgodnie z definicja legalną z art. 5a pkt 2 u.p.d.o.f. ilekroć w ustawie jest mowa o składnikach majątkowych - oznacza to aktywa w rozumieniu ustawy o rachunkowości pomniejszone o przejęte długi funkcjonalnie związane z prowadzoną działalnością gospodarczą zbywcy... […]

Skład orzekający

Maciej Jaśniewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Stefan Babiarz

sędzia

Sylwester Golec

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podatku od dochodów z niezrealizowanych zysków (exit tax) w kontekście darowizny majątku osobistego na rzecz nierezydenta."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji darowizny majątku osobistego (udziałów w spółce) na rzecz nierezydenta. Interpretacja przepisów o exit tax w kontekście zmiany rezydencji podatkowej może być odmienna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu podatku od 'wyjścia' (exit tax) i jego zastosowania do darowizny majątku osobistego, co ma znaczenie dla osób planujących przekazanie majątku rodzinie mieszkającej za granicą. Wyjaśnia kluczowe rozróżnienie między majątkiem firmowym a osobistym w kontekście podatkowym.

“Darowizna udziałów na rzecz syna za granicą – czy zapłacisz podatek od 'wyjścia'?”

Dane finansowe

WPS: 4 000 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst