Orzeczenie · 2026-06-25

II FSK 1177/23Sprzedaż lokali działalność gospodarczą czy wyprzedaż majątku

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-06-25
NSAPodatkoweWysokansa
podatek dochodowyPITdziałalność gospodarczanieruchomościsprzedaż lokaliprzedawnieniezawieszenie biegu terminupostępowanie karnoskarboweOrdynacja podatkowaustawa o PIT

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A B od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora IAS dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2015-2017. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania (błędy dowodowe, dowolna ocena materiału) oraz prawa materialnego, w tym błędną wykładnię przepisów o przedawnieniu zobowiązania podatkowego (art. 70 § 1 w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 O.p.) oraz nieprawidłowe zakwalifikowanie przychodu ze sprzedaży lokali jako przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f.), zamiast jako przychodu ze sprzedaży części majątku prywatnego (art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f.). NSA uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. W pierwszej kolejności sąd rozpatrzył zarzuty dotyczące przedawnienia. Stwierdzono, że wszczęcie postępowania karnoskarbowego i zawiadomienie podatnika o tym fakcie (art. 70c O.p.) skutecznie zawiesiło bieg terminu przedawnienia. Sąd nie dopatrzył się instrumentalnego charakteru postępowania karnoskarbowego, wskazując na działania organów zmierzające do ustalenia stanu faktycznego. W kwestii kwalifikacji przychodu, NSA podzielił stanowisko WSA i organów podatkowych, że działania skarżącego nosiły cechy zorganizowanej działalności gospodarczej. Podkreślono, że nabycie nieruchomości w 1999 r., wybudowanie na niej wielokondygnacyjnego budynku z licznymi lokalami, wyposażenie ich w odrębne instalacje oraz sukcesywna sprzedaż w latach 2015-2019, świadczą o systematycznym, uporządkowanym i nastawionym na zysk działaniu, które wykracza poza zwykły zarząd majątkiem prywatnym. Sąd uznał, że przychody ze sprzedaży lokali powinny być opodatkowane jako przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie, że sprzedaż lokali mieszkalnych wybudowanych na własnej nieruchomości, po ich wyodrębnieniu i wyposażeniu w odrębne instalacje, stanowi przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, a także kwestie przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na skutek wszczęcia postępowania karnoskarbowego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym działania podatnika wykraczały poza zwykły zarząd majątkiem prywatnym. Ocena charakteru działalności gospodarczej jest zawsze indywidualna i zależy od całokształtu okoliczności.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sprzedaż lokali mieszkalnych wybudowanych na własnej nieruchomości, po ich wyodrębnieniu i wyposażeniu w odrębne instalacje, stanowi przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, czy też przychód ze sprzedaży części majątku prywatnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sprzedaż lokali mieszkalnych w opisanych okolicznościach stanowi przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej.

Uzasadnienie

Działania skarżącego, obejmujące nabycie nieruchomości, wybudowanie wielokondygnacyjnego budynku z licznymi lokalami, wyposażenie ich w odrębne instalacje oraz sukcesywną sprzedaż, noszą cechy zorganizowanej, ciągłej i nastawionej na zysk działalności gospodarczej, wykraczającej poza zwykły zarząd majątkiem prywatnym.

Czy wszczęcie postępowania karnoskarbowego i zawiadomienie podatnika o tym fakcie skutecznie zawiesza bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wszczęcie postępowania karnoskarbowego i zawiadomienie podatnika o tym fakcie, zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. i art. 70c O.p., skutecznie zawiesza bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Uzasadnienie

Zawiadomienie podatnika o wszczęciu postępowania karnoskarbowego, nawet jeśli nie zawiera szczegółowych informacji o skutkach, jest wystarczające do stwierdzenia zawieszenia biegu terminu przedawnienia, ponieważ zapewnia podatnikowi wiedzę o zaistnieniu przyczyny zawieszenia.

Czy postępowanie karnoskarbowe zostało wszczęte wyłącznie w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (instrumentalność postępowania)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie karnoskarbowe nie miało charakteru instrumentalnego.

Uzasadnienie

Na brak instrumentalności wskazywały działania organów podatkowych zmierzające do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego, aktywność organu, wyniki kontroli oraz przedstawienie zarzutów skarżącemu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną A B od wyroku WSA we Wrocławiu.

Przepisy (18)

Główne

O.p. art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § 6

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 233 § 1

Ordynacja podatkowa

pkt 2 lit. a) - umorzenie postępowania w przypadku przedawnienia zobowiązania podatkowego

u.p.d.o.f. art. 5a

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

pkt 6 - definicja działalności gospodarczej

u.p.d.o.f. art. 10

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

ust. 1 pkt 3 - źródło przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej

u.p.d.o.f. art. 10

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

ust. 1 pkt 8 - źródło przychodu ze sprzedaży części majątku prywatnego

Pomocnicze

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 208 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 59 § 1

Ordynacja podatkowa

pkt 9 - umorzenie postępowania w przypadku przedawnienia zobowiązania podatkowego

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 1 lit. c) - uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pkt 1

P.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.k.s. art. 54 § 2

Kodeks karny skarbowy

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 120, 121, 180 § 1, 187 § 1, 191 O.p.) poprzez błędy w postępowaniu dowodowym, dowolną ocenę materiału dowodowego, brak odniesienia do wszystkich dowodów. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 70 § 1 w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. i art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p.) poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie przepisów o przedawnieniu zobowiązania podatkowego. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 208 § 1 O.p. w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 O.p.) poprzez niezastosowanie przepisów o umorzeniu postępowania w przypadku przedawnienia. • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f.) poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu wypełnienia przez działania skarżącego przesłanek prowadzenia działalności gospodarczej.

Godne uwagi sformułowania

działania podejmowane w celu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, aktywność organu podatkowego, wyniki kontroli i ocena, czy zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania karnego. • zawiadomienie podatnika dokonane na podstawie art. 70c O.p. informujące, że z określonym co do daty dniem, na skutek przesłanki z art. 70 § 6 pkt 1 O.p. nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego podatnika za wskazany okres rozliczeniowy, jest wystarczające do stwierdzenia, że nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia tego zobowiązania na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. • jak słusznie podkreślał Sąd I instancji. Z drugiej jednak strony, sam zamiar podatnika osiągnięcia zysku w związku z przeprowadzanymi przez niego transakcjami (czynnościami), nie przesądza w sposób wyłączny o przypisaniu uzyskanego z tych operacji przychodu do źródła wymienionego w art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., bez jednoczesnego spełnienia pozostałych przesłanek z art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. • Na pojęcie to składa się zespół celowych, uporządkowanych czynności o charakterze profesjonalnym, realizowanych w ramach mniej lub bardziej faktycznie wyodrębnionej struktury, mieszczących się zarówno w tzw. fazie przygotowawczej, związanej z uruchomieniem określonej działalności, jak i w fazie realizacyjnej. […]

Skład orzekający

Beata Cieloch

przewodniczący

Anna Dumas

sprawozdawca

Marzena Łozowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że sprzedaż lokali mieszkalnych wybudowanych na własnej nieruchomości, po ich wyodrębnieniu i wyposażeniu w odrębne instalacje, stanowi przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, a także kwestie przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego na skutek wszczęcia postępowania karnoskarbowego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, w którym działania podatnika wykraczały poza zwykły zarząd majątkiem prywatnym. Ocena charakteru działalności gospodarczej jest zawsze indywidualna i zależy od całokształtu okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozgraniczenia między sprzedażą majątku prywatnego a działalnością gospodarczą w kontekście nieruchomości, co jest istotne dla wielu podatników. Dodatkowo porusza kwestię przedawnienia podatkowego.

Sprzedajesz mieszkania? Uważaj, bo to może być działalność gospodarcza!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst