II FSK 1133/22Ustalenie wartości początkowej środka trwałego ryczałt
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który uchylił decyzję organu podatkowego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. Spór dotyczył zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od pawilonu handlowego, który podatniczka wybudowała w latach 1996-1997, kiedy prowadziła działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem. Podatniczka nie posiadała dokumentów potwierdzających koszty budowy, a wartość początkową środka trwałego ustaliła na podstawie operatu szacunkowego. WSA uznał, że organy podatkowe nieprawidłowo zinterpretowały przepisy dotyczące ustalania wartości początkowej środka trwałego, gdy podatnik nie może ustalić kosztu wytworzenia. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, oddalił skargę podatniczki i zasądził zwrot kosztów postępowania. Sąd uzasadnił, że przepisy art. 22g ust. 8 i 9 ustawy o PIT, zezwalające na ustalenie wartości początkowej na podstawie wyceny biegłego, dotyczą sytuacji obiektywnej niemożności ustalenia kosztu wytworzenia, a nie sytuacji, gdy podatnik był opodatkowany ryczałtem. Podkreślono, że podatnicy opodatkowani ryczałtem są zobowiązani do prowadzenia wykazu środków trwałych, a brak dokumentów kosztowych nie stanowi podstawy do ustalenia wartości początkowej na podstawie operatu szacunkowego. Sąd wskazał również na wadliwość uzasadnienia wyroku WSA, który powołał się na orzeczenia dotyczące odmiennych stanów faktycznych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ustalania wartości początkowej środków trwałych w przypadku podatników opodatkowanych ryczałtem oraz obowiązków dokumentacyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika opodatkowanego ryczałtem, który nie posiadał dokumentów kosztowych dotyczących wytworzenia środka trwałego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy podatnik opodatkowany ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych może ustalić wartość początkową środka trwałego (pawilonu handlowego) na podstawie operatu szacunkowego, gdy nie posiada dokumentów kosztowych dotyczących jego wytworzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik opodatkowany ryczałtem nie może ustalić wartości początkowej środka trwałego na podstawie operatu szacunkowego, gdy nie posiada dokumentów kosztowych dotyczących jego wytworzenia. Jest zobowiązany do prowadzenia wykazu środków trwałych i ustalenia wartości początkowej zgodnie z kosztami wytworzenia.
Uzasadnienie
Przepisy art. 22g ust. 8 i 9 ustawy o PIT, zezwalające na ustalenie wartości początkowej na podstawie wyceny biegłego, dotyczą sytuacji obiektywnej niemożności ustalenia kosztu wytworzenia, a nie sytuacji, gdy podatnik był opodatkowany ryczałtem. Podatnik opodatkowany ryczałtem jest zobowiązany do prowadzenia wykazu środków trwałych i ustalenia wartości początkowej zgodnie z kosztami wytworzenia.
Czy prowadzenie działalności gospodarczej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych stanowi obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą ustalenie kosztu wytworzenia środka trwałego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prowadzenie działalności gospodarczej w formie ryczałtu nie stanowi obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej ustalenie kosztu wytworzenia środka trwałego i nie zwalnia podatnika z obowiązku posiadania dokumentów potwierdzających wysokość poniesionych wydatków.
Uzasadnienie
Podatnicy opodatkowani ryczałtem są zobowiązani do prowadzenia wykazu środków trwałych. Brak możliwości zaliczenia odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów przy ryczałcie nie zwalnia z obowiązku dokumentowania wydatków na wytworzenie środka trwałego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (19)
Główne
u.p.d.o.f. art. 22g § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Za koszt wytworzenia uważa się wartość, w cenie nabycia, zużytych do wytworzenia środków trwałych: rzeczowych składników majątku i wykorzystanych usług obcych, kosztów wynagrodzeń za prace wraz z pochodnymi i inne koszty dające się zaliczyć do wartości wytworzonych środków trwałych.
u.p.d.o.f. art. 22g § ust. 3
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa kryteria ustalania ceny nabycia.
u.p.d.o.f. art. 22g § ust. 4
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa, co wchodzi w skład kosztu wytworzenia.
u.p.d.o.f. art. 22g § ust. 8
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy sytuacji, gdy podatnik nie może ustalić ceny nabycia lub kosztu wytworzenia środka trwałego.
u.p.d.o.f. art. 22g § ust. 9
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy sytuacji, gdy podatnik nie może ustalić ceny nabycia lub kosztu wytworzenia środka trwałego, zezwala na ustalenie wartości początkowej na podstawie wyceny z uwzględnieniem cen rynkowych.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uwzględnienia skargi z powodu naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uwzględnienia skargi z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi, gdy brak podstaw do jej uwzględnienia.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna - naruszenie prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa kasacyjna - naruszenie przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie skargi kasacyjnej i wydanie orzeczenia merytorycznego.
u.z.p.d. art. 15 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
Obowiązek posiadania i przechowywania dowodów zakupu, prowadzenia wykazu środków trwałych oraz ewidencji przychodów przez podatników opodatkowanych ryczałtem.
u.z.p.d. art. 15 § ust. 3
Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie prowadzenia ewidencji przychodów i wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych § § 12 ust. 2
Odsyła do przepisów o amortyzacji zawartych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie kwalifikacji składników majątku do środków trwałych.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie prowadzenia ewidencji przychodów i wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych § § 14 ust. 1
Określa dane, które powinien zawierać wykaz środków trwałych.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie prowadzenia ewidencji przychodów i wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych § § 14 ust. 2
Definiuje środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie prowadzenia ewidencji przychodów i wykazu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych § § 14 ust. 3
Określa termin dokonania zapisów dotyczących środków trwałych.
u.p.d.o.f. art. 22n § ust. 5
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Nakazuje uwzględnienie odpisów amortyzacyjnych przypadających za okres opodatkowania ryczałtem przy zmianie formy opodatkowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy art. 22g ust. 8 i 9 u.p.d.o.f. nie pozwalają na ustalenie wartości początkowej środka trwałego na podstawie operatu szacunkowego, gdy podatnik był opodatkowany ryczałtem i nie posiadał dokumentów kosztowych. • Podatnik opodatkowany ryczałtem jest zobowiązany do prowadzenia wykazu środków trwałych. • Prowadzenie działalności w formie ryczałtu nie stanowi obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej ustalenie kosztu wytworzenia środka trwałego.
Odrzucone argumenty
WSA błędnie uznał, że organy podatkowe nieprawidłowo zinterpretowały przepisy dotyczące ustalania wartości początkowej środka trwałego. • WSA błędnie zastosował przepisy art. 22g ust. 8 i 9 u.p.d.o.f. do stanu faktycznego sprawy. • Uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe, ponieważ opierało się na fragmentach orzeczeń dotyczących odmiennych stanów faktycznych i nie zawierało własnej wykładni przepisów.
Godne uwagi sformułowania
nie można ustalić wartości początkowej środka trwałego na podstawie operatu szacunkowego, gdy podatnik był opodatkowany ryczałtem • podatnik opodatkowany ryczałtem jest zobowiązany do prowadzenia wykazu środków trwałych • prowadzenie działalności w formie ryczałtu nie stanowi obiektywnej przeszkody uniemożliwiającej ustalenie kosztu wytworzenia środka trwałego
Skład orzekający
Alicja Polańska
sprawozdawca
Maciej Jaśniewicz
członek
Małgorzata Wolf-Kalamala
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania wartości początkowej środków trwałych w przypadku podatników opodatkowanych ryczałtem oraz obowiązków dokumentacyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika opodatkowanego ryczałtem, który nie posiadał dokumentów kosztowych dotyczących wytworzenia środka trwałego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z ryczałtem i dokumentowaniem kosztów, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Wyjaśnia, dlaczego pewne metody ustalania wartości środków trwałych są niedopuszczalne w specyficznych sytuacjach podatkowych.
“Ryczałt a koszty budowy: Kiedy operat szacunkowy nie wystarczy do ustalenia wartości środka trwałego?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.