Orzeczenie · 2025-11-28

II CSKP 880/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-11-28
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
Sąd Najwyższyskład orzekającyniezgodność z Konstytucjądelegowanie sędziówprawo UEnieprawidłowość postępowaniaprawo do sądu

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną w sprawie z powództwa M.S. przeciwko S. spółce akcyjnej o zapłatę. Kluczowym zagadnieniem stała się prawidłowość składu orzekającego. Sędzia Jolanta Frańczak, na stałe orzekająca w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, została wyznaczona do orzekania w Izbie Cywilnej na podstawie zarządzenia Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy uznał, że przepis ustawy o Sądzie Najwyższym (art. 35 § 3) zezwalający na wyznaczenie sędziego do innej izby bez jego zgody jest niezgodny z Konstytucją RP (art. 178 ust. 1, art. 180 ust. 2, art. 2) oraz z prawem UE (art. 6 ust. 1 EKPC, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Podkreślono, że wyznaczenie sędziego do innej izby bez jego zgody narusza zasadę niezawisłości sędziowskiej, zasadę nieprzenoszalności sędziów oraz prawo do sądu. W związku z tym, skład sądu został uznany za nieprawidłowy. Sąd Najwyższy postanowił przedstawić akta sprawy Prezesowi Sądu Najwyższego kierującemu pracą Izby Cywilnej celem wystąpienia do Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z wnioskiem o wyznaczenie sędzi Jolanty Frańczak do rozpoznania tej konkretnej sprawy za jej zgodą. Sędzia Frańczak wyraziła zgodę na posiedzeniu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie nieprawidłowości składu orzekającego Sądu Najwyższego z powodu naruszenia przepisów konstytucyjnych i prawa UE dotyczących delegowania sędziów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wyznaczenia sędziego do innej izby Sądu Najwyższego bez jego zgody.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skład orzekający Sądu Najwyższego, w którym sędzia został wyznaczony do orzekania w innej izbie bez jego zgody na podstawie art. 35 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym, jest prawidłowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skład orzekający jest nieprawidłowy.

Uzasadnienie

Artykuł 35 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym, w zakresie w jakim pozwala na wyznaczenie sędziego do orzekania w innej izbie bez jego zgody, jest niezgodny z Konstytucją RP (art. 178 ust. 1, art. 180 ust. 2, art. 2) oraz z prawem UE (art. 6 ust. 1 EKPC, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ponieważ narusza zasadę niezawisłości sędziowskiej, zasadę nieprzenoszalności sędziów oraz prawo do sądu.

Czy sędzia wyznaczony do orzekania w innej izbie bez jego zgody ma obowiązek kończyć sprawy przydzielone mu w tej izbie po upływie okresu wyznaczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek ten dotyczy tylko sytuacji, gdy wyznaczenie nastąpiło za zgodą sędziego.

Uzasadnienie

Taka wykładnia jest konieczna dla zachowania gwarancji konstytucyjnych (art. 180 Konstytucji RP) i ochrony zasady niezawisłości sędziowskiej oraz nieprzenoszalności sędziego. Odmienna interpretacja wypaczałaby sens okresu ochronnego i prowadziłaby do przekroczenia granic wyznaczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzenie nieprawidłowości składu

Strony

NazwaTypRola
M.S.osoba_fizycznapowód
S. spółka akcyjnaspółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

uSN art. 35 § § 3

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Przepis w zakresie wyznaczenia sędziego do orzekania w innej izbie bez jego zgody jest niezgodny z Konstytucją RP i prawem UE. Obowiązek kończenia spraw po upływie okresu wyznaczenia dotyczy tylko sytuacji, gdy wyznaczenie nastąpiło za zgodą sędziego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Sprzeczność składu orzekającego z przepisami prawa pociąga za sobą nieważność postępowania.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 200 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy przekazywania spraw między izbami Sądu Najwyższego.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 10 § § 1

Stosowanie przepisów Prawa o ustroju sądów powszechnych do Prezesów Sądu Najwyższego.

Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 22b § § 2

Zdanie trzecie dotyczy stosowania przepisów do Prezesów Sądu Najwyższego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgodność art. 35 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym z Konstytucją RP i prawem UE w zakresie wyznaczenia sędziego do innej izby bez jego zgody. • Naruszenie zasady niezawisłości sędziowskiej, zasady nieprzenoszalności sędziów oraz prawa do sądu. • Obowiązek sądu do badania z urzędu prawidłowości własnego składu.

Godne uwagi sformułowania

skład tego Sądu wyznaczony do rozpoznania niniejszej sprawy nie jest prawidłowy z uwagi na niezgodność art. 35 § 3 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (...) z art. 178 ust. 1 w związku z art. 180 ust. 2 oraz art. 2 Konstytucji RP, a także art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności • Sprzeczność składu orzekającego z przepisami prawa pociąga za sobą nieważność postępowania w postępowaniu kasacyjnym, którą skład orzekający powinien brać pod uwagę z urzędu • Wyznaczenie do orzekania bez zgody sędziego narusza zasadę niezawisłości sędziowskiej

Skład orzekający

Jolanta Frańczak

przewodniczący-sprawozdawca

Dariusz Dończyk

członek

Monika Koba

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie nieprawidłowości składu orzekającego Sądu Najwyższego z powodu naruszenia przepisów konstytucyjnych i prawa UE dotyczących delegowania sędziów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyznaczenia sędziego do innej izby Sądu Najwyższego bez jego zgody.

Wartość merytoryczna

Ocena: 9/10

Orzeczenie dotyczy fundamentalnych kwestii ustrojowych związanych z niezależnością sądownictwa i zgodnością przepisów krajowych z Konstytucją RP oraz prawem UE, co jest tematem o dużym znaczeniu publicznym i prawniczym.

Sąd Najwyższy: Delegowanie sędziego bez zgody to naruszenie Konstytucji i prawa UE!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst