Orzeczenie · 2021-10-01

II CSKP 153/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2021-10-01
SNnieruchomościzarządzanie nieruchomościamiWysokanajwyższy
wspólnota mieszkaniowauchwałasprawozdanie finansoweustawa o własności lokaliustawa o rachunkowościobowiązki informacyjnetermin zaskarżeniazarząd nieruchomością wspólną

Sprawa dotyczyła powództwa A.N. o uchylenie uchwał wspólnoty mieszkaniowej nr [X.] (zatwierdzenie sprawozdania finansowego za 2016 r.) i nr [Y.] (przeksięgowanie nadpłaty). Sąd Okręgowy w P. oddalił powództwo, uznając, że uchwały zostały podjęte prawidłowo i nie naruszają interesów powoda. Sąd Okręgowy podkreślił uproszczony charakter sprawozdania zarządu wspólnoty i brak obowiązku szczegółowego rozbijania kosztów c.o. w sprawozdaniu finansowym. Sąd Apelacyjny w [...] zmienił wyrok, uchylając obie uchwały. Sąd Apelacyjny uznał, że sprawozdanie finansowe podlega kontroli pod kątem rzetelności, kompletności i czytelności, a jego zatwierdzenie jest możliwe tylko, gdy nie naruszono tych zasad. Sąd Apelacyjny przyznał rację powodowi co do niedopełnienia obowiązków informacyjnych przez wspólnotę, w tym braku udostępnienia dokumentacji finansowej przed zebraniem. Sąd Apelacyjny stwierdził, że brak dostatecznych informacji o dokumentach finansowych (bilans, rachunek zysków i strat) stanowił wadliwość formalną, która mogła wpłynąć na treść uchwały i naruszała interesy właścicieli. Sąd Apelacyjny uznał również, że wspólnoty mieszkaniowe podlegają przepisom ustawy o rachunkowości, a przedstawione sprawozdanie finansowe (bilans i rachunek zysków i strat) nie spełniało wymogów tej ustawy, w szczególności w zakresie ciągłości i danych porównywalnych. Sąd Najwyższy w składzie orzekającym w sprawie II CSKP 153/21 odrzucił skargę kasacyjną pozwanej w części dotyczącej kosztów, uznając ją za niedopuszczalną. W pozostałym zakresie skargę oddalił. Sąd Najwyższy potwierdził, że termin do zaskarżenia uchwały w trybie mieszanym biegnie od dnia powiadomienia o jej treści, a nie od daty zebrania, jeśli większość głosów została uzyskana później. Sąd Najwyższy podkreślił, że wspólnoty mieszkaniowe podlegają przepisom ustawy o rachunkowości, a sprawozdanie finansowe musi być rzetelne, jasne i kompletne, co obejmuje sporządzenie bilansu, rachunku zysków i strat oraz informacji dodatkowej. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił wady sprawozdania finansowego i naruszenie obowiązków informacyjnych przez wspólnotę, co stanowiło podstawę do uchylenia uchwał. Sąd Najwyższy oddalił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym braku opinii biegłego, uznając, że ocena sprawozdania finansowego nie wymagała wiadomości specjalnych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie biegu terminu do zaskarżenia uchwał wspólnot mieszkaniowych w trybie mieszanym oraz zakresu stosowania ustawy o rachunkowości do sprawozdań finansowych wspólnot.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki wspólnot mieszkaniowych i ich rozliczeń finansowych.

Zagadnienia prawne (4)

Jaki jest termin do zaskarżenia uchwały wspólnoty mieszkaniowej podjętej w trybie mieszanym, gdy większość głosów została uzyskana już na zebraniu, ale głosowanie było kontynuowane w drodze indywidualnego zbierania głosów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W przypadku uchwały podjętej w trybie mieszanym, termin do jej zaskarżenia (sześć tygodni) rozpoczyna bieg od dnia powiadomienia właściciela lokalu o treści uchwały, niezależnie od tego, czy większość głosów została uzyskana na zebraniu, czy w drodze indywidualnego zbierania głosów.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że niezależnie od sposobu uzyskania większości głosów w trybie mieszanym, wszyscy właściciele lokali powinni zostać powiadomieni na piśmie o treści uchwały, a termin do jej zaskarżenia liczy się od dnia tego powiadomienia. Ma to na celu zapewnienie równości i możliwości kontroli dla wszystkich członków wspólnoty.

Czy wspólnoty mieszkaniowe podlegają przepisom ustawy o rachunkowości w zakresie sporządzania sprawozdań finansowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wspólnoty mieszkaniowe podlegają przepisom ustawy o rachunkowości, a ich sprawozdania finansowe muszą spełniać wymogi rzetelności, jasności, kompletności oraz zawierać bilans, rachunek zysków i strat oraz informację dodatkową.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że ustawa o rachunkowości ma zastosowanie do wspólnot mieszkaniowych jako jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej. Sprawozdanie finansowe musi być sporządzone zgodnie z zasadami tej ustawy, w tym zawierać wszystkie wymagane elementy, aby umożliwić właścicielom kontrolę nad działalnością zarządu.

Czy wadliwość formalna sprawozdania finansowego wspólnoty mieszkaniowej (np. brak danych porównywalnych, brak informacji dodatkowej) może stanowić podstawę do uchylenia uchwały zatwierdzającej to sprawozdanie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wadliwość formalna sprawozdania finansowego, która uniemożliwia właścicielom podjęcie świadomej decyzji lub narusza ich interesy, może stanowić podstawę do uchylenia uchwały zatwierdzającej to sprawozdanie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że brak dostatecznych informacji w sprawozdaniu finansowym, takich jak brak danych porównywalnych czy informacji dodatkowej, stanowi istotne uchybienie formalne, które mogło wpłynąć na treść uchwały i narusza interesy właścicieli, co uzasadnia jej uchylenie.

Czy sąd może samodzielnie ocenić rzetelność sprawozdania finansowego wspólnoty mieszkaniowej bez opinii biegłego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może samodzielnie ocenić sprawozdanie finansowe pod kątem zasad wynikających z ustawy o własności lokali i ustawy o rachunkowości, jeśli nie wymaga to wiadomości specjalnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że ocena sprawozdania finansowego pod kątem jego zgodności z przepisami prawa i wymogami formalnymi nie wymaga wiadomości specjalnych w rozumieniu art. 278 § 1 k.p.c., a zatem sąd może dokonać takiej oceny samodzielnie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucenie skargi kasacyjnej w części i oddalenie w pozostałym zakresie.
Strona wygrywająca
A.N.

Strony

NazwaTypRola
A.N.osoba_fizycznapowód
Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. K. […] w O.innepozwana

Przepisy (16)

Główne

u.w.l. art. 25 § 1

Ustawa o własności lokali

Podstawowa przesłanka zaskarżenia uchwały to jej niezgodność z przepisami prawa, umową lub naruszenie zasad prawidłowego zarządzania nieruchomością wspólną lub interesów właściciela.

u.w.l. art. 25 § 1a

Ustawa o własności lokali

Sześciotygodniowy termin do zaskarżenia uchwały biegnie od dnia podjęcia uchwały na zebraniu lub od dnia powiadomienia o treści uchwały podjętej w trybie indywidualnego zbierania głosów.

u.o.r. art. 2 § 1

Ustawa o rachunkowości

Zakres zastosowania ustawy, obejmujący jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej.

u.o.r. art. 4 § 1

Ustawa o rachunkowości

Obowiązek stosowania przyjętych zasad rachunkowości, rzetelnego i jasnego przedstawiania sytuacji majątkowej i finansowej oraz wyniku finansowego.

u.o.r. art. 5 § 1

Ustawa o rachunkowości

Zasada ciągłości sprawozdań finansowych.

Pomocnicze

u.w.l. art. 23 § 1

Ustawa o własności lokali

Określa tryby podejmowania uchwał: na zebraniu lub w drodze indywidualnego zbierania głosów (tryb mieszany).

u.w.l. art. 23 § 2

Ustawa o własności lokali

Uchwały zapadają większością głosów właścicieli lokali, liczoną według wielkości udziałów, chyba że umowa stanowi inaczej.

u.w.l. art. 23 § 3

Ustawa o własności lokali

Obowiązek powiadomienia na piśmie o treści uchwały podjętej z udziałem głosów zebranych indywidualnie.

u.w.l. art. 29 § 1

Ustawa o własności lokali

Obowiązek prowadzenia przez zarząd ewidencji pozaksięgowej kosztów zarządu i zaliczek.

u.w.l. art. 30 § 1

Ustawa o własności lokali

Przedmiot dorocznego zebrania ogółu właścicieli lokali, w tym sprawozdanie zarządu.

u.o.r. art. 45 § 2

Ustawa o rachunkowości

Elementy sprawozdania finansowego: bilans, rachunek zysków i strat, informacja dodatkowa.

k.p.c. art. 398 § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Odrzucenie skargi kasacyjnej w części niedopuszczalnej.

k.p.c. art. 398 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie w przedmiocie skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 278 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dowód z opinii biegłego.

k.p.c. art. 232 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dopuszczenie dowodu z urzędu.

k.c. art. 33 § 1

Kodeks cywilny

Jednostki organizacyjne niebędące osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie obowiązków informacyjnych przez wspólnotę mieszkaniową wobec członków. • Niezachowanie przepisów ustawy o rachunkowości przy sporządzaniu sprawozdania finansowego. • Wadliwość formalna sprawozdania finansowego (brak danych porównywalnych, brak informacji dodatkowej). • Prawidłowy bieg terminu do zaskarżenia uchwały podjętej w trybie mieszanym od dnia powiadomienia.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 278 § 1 w zw. z art. 232 zd. 2 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.) w zakresie oceny sprawozdania finansowego bez opinii biegłego. • Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 30 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 29 ust. 1 u.w.l., art. 45 ust. 2 i art. 49 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 5 u.o.r., art. 25 ust. 1 u.w.l., art. 4 ust. 1 i art. 5 ust. 1 u.o.r., art. 25 ust. 1a w zw. z art 23 ust. 2 u.w.l.). • Argument o dopuszczalności uproszczonego sprawozdania finansowego bez bilansu i rachunku zysków i strat.

Godne uwagi sformułowania

Sześciotygodniowy termin do zaskarżenia uchwały wskazany w tym artykule jest terminem prawa materialnego i ma charakter prekluzyjny. • Nie sposób mówić o możliwości zaskarżenia uchwały, gdy nie została ona jeszcze podjęta. • Przepisy ustawy o rachunkowości mają zastosowanie także do wspólnot mieszkaniowych. • Sprawozdanie finansowe powinno być jasne, rzetelne i kompletne. • Wadliwość formalna sprawozdania finansowego może mieć wpływ na treść uchwały. • Ocena sprawozdania finansowego pod kątem zasad oraz warunków wynikających z ustawy o własności lokali oraz ustawy o rachunkowości nie wymaga wiadomości specjalnych.

Skład orzekający

Joanna Misztal-Konecka

przewodniczący

Beata Janiszewska

członek

Tomasz Szanciło

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie biegu terminu do zaskarżenia uchwał wspólnot mieszkaniowych w trybie mieszanym oraz zakresu stosowania ustawy o rachunkowości do sprawozdań finansowych wspólnot."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki wspólnot mieszkaniowych i ich rozliczeń finansowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu zarządzania wspólnotami mieszkaniowymi i rozliczeń finansowych, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego wyjaśnia ważne kwestie proceduralne i merytoryczne.

Kiedy mija termin na zaskarżenie uchwały wspólnoty? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst