Orzeczenie · 2021-05-25

II CSK 39/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2021-05-25
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarga kasacyjnasąd najwyższyprzedsądnieważność postępowaniaśrodek zaskarżeniapostępowanie apelacyjnespadki

Wnioskodawca B. K. złożył skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w P., które oddaliło jego apelację od postanowienia Sądu Rejonowego w S. oddalającego wniosek o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu spadku i odebranie oświadczenia o odrzuceniu spadku. Skarżący uzasadniał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej przesłanką z art. 398^9 § 1 pkt 3 k.p.c., wskazując na nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, przypomniał, że skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym, a jej celem jest ochrona interesu publicznego, rozwój prawa i jednolitość orzecznictwa. Instytucja przedsądu służy selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu i ogranicza się do badania przesłanek z art. 398^9 § 1 pkt 1-4 k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że wyłączone jest bezpośrednie badanie w postępowaniu kasacyjnym naruszenia przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji. Kwestia ta może być badana jedynie pośrednio, poprzez zarzut naruszenia przepisów postępowania przed sądem drugiej instancji. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zarzut nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji nie może stanowić podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej w ramach przesłanki z art. 398^9 § 1 pkt 3 k.p.c. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie przepisów k.p.c.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do zakresu przedsądu w postępowaniu kasacyjnym i niedopuszczalności podnoszenia zarzutów nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji jako podstawy przyjęcia skargi kasacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy wyłącznie postępowania kasacyjnego i kwestii formalnych związanych z jego dopuszczalnością.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zarzut nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398^9 § 1 pkt 3 k.p.c.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji nie może stanowić podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398^9 § 1 pkt 3 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym, a jej celem jest ochrona interesu publicznego. Instytucja przedsądu służy selekcji skarg, a badanie nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji nie leży w kompetencjach Sądu Najwyższego w ramach przedsądu. Kwestia ta może być badana jedynie pośrednio, poprzez zarzut naruszenia przepisów postępowania przed sądem drugiej instancji.

Jaki jest zakres kognicji Sądu Najwyższego w ramach przedsądu skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zakres kognicji Sądu Najwyższego w ramach przedsądu skargi kasacyjnej jest ograniczony do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398^9 § 1 pkt 1-4 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że etap przedsądu jest ograniczony wyłącznie do zbadania przesłanek formalnych przyjęcia skargi, a nie do merytorycznej oceny jej zasadności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strony

NazwaTypRola
B. K.osoba_fizycznawnioskodawca
A. D.osoba_fizycznauczestniczka
M. P.osoba_fizycznauczestnik
A. T.osoba_fizycznauczestnik
P. K.osoba_fizycznauczestnik
B. [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P.spółkauczestnik
J. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W.spółkauczestnik
G. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W.spółkauczestnik

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji nie może być podstawą do przyjęcia skargi kasacyjnej na tej podstawie.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Wymienione przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398^3 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 520 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach w sprawach nieprocesowych.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu w sprawach procesowych do spraw nieprocesowych.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji jako podstawa do przyjęcia skargi kasacyjnej na podstawie art. 398^9 § 1 pkt 3 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. • Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398^9 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. • Wyłączone jest bezpośrednie badanie w postępowaniu kasacyjnym naruszenia przepisów postępowania przez sąd pierwszej instancji, w tym prowadzących do nieważności postępowania.

Skład orzekający

Jacek Grela

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do zakresu przedsądu w postępowaniu kasacyjnym i niedopuszczalności podnoszenia zarzutów nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji jako podstawy przyjęcia skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania kasacyjnego i kwestii formalnych związanych z jego dopuszczalnością.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące skargi kasacyjnej i przedsądu, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego, choć nie zawiera przełomowych wniosków.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe zasady przedsądu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst