II CSK 22/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuReferendarz sądowy wykreślił hipotekę przymusową łączną w kwocie 419.998,96 zł na rzecz K. W. z ksiąg wieczystych dotyczących nieruchomości macierzystej i jedenastu lokali, po sprzedaży przedsiębiorstwa Hotel S. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej. Sąd Rejonowy uznał, że sprzedaż przedsiębiorstwa w trybie przepisów prawa upadłościowego ma skutki sprzedaży egzekucyjnej i powoduje wygaśnięcie ograniczonych praw rzeczowych, w tym hipoteki łącznej. Sąd Okręgowy oddalił apelację wierzyciela, podzielając stanowisko o wygaśnięciu hipoteki. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną wierzyciela K. W., uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd Najwyższy wskazał, że sprzedaż przedsiębiorstwa w toku postępowania upadłościowego podlega art. 317 p.u.n., a nie art. 313 p.u.n. dotyczący zbywania nieruchomości. Podkreślono, że hipoteka łączna obciąża każdą z nieruchomości samodzielnie, a jej wygaśnięcie na jednej nieruchomości nie powoduje automatycznego wygaśnięcia na pozostałych. Sąd Najwyższy uznał, że nie istnieje norma materialnoprawna stanowiąca podstawę do wykreślenia hipoteki łącznej na nieruchomościach współobciążonych w sytuacji sprzedaży przedsiębiorstwa, co skutkuje koniecznością ponownego rozpoznania sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja skutków sprzedaży przedsiębiorstwa w upadłości dla hipoteki łącznej oraz charakteru prawnego hipoteki łącznej.
Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży przedsiębiorstwa w upadłości, gdzie hipoteka łączna obciążała zarówno nieruchomość macierzystą, jak i wyodrębnione lokale.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sprzedaż przedsiębiorstwa w toku postępowania upadłościowego, w skład którego wchodzi nieruchomość obciążona hipoteką łączną, powoduje wygaśnięcie tej hipoteki na wszystkich nieruchomościach współobciążonych, w tym na lokalach wyodrębnionych z nieruchomości macierzystej przed sprzedażą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sprzedaż przedsiębiorstwa w toku postępowania upadłościowego nie powoduje wygaśnięcia hipoteki łącznej na nieruchomościach współobciążonych, które nie wchodziły w skład sprzedawanego przedsiębiorstwa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy rozróżnił przepisy dotyczące sprzedaży nieruchomości w upadłości (art. 313 p.u.n.) od sprzedaży przedsiębiorstwa (art. 317 p.u.n.). Podkreślono, że hipoteka łączna obciąża każdą z nieruchomości samodzielnie, a jej wygaśnięcie na jednej nieruchomości nie pociąga za sobą wygaśnięcia na pozostałych. Brak jest normy materialnoprawnej uzasadniającej wykreślenie hipoteki łącznej na nieruchomościach współobciążonych w takiej sytuacji.
Jaka jest natura prawna hipoteki łącznej i czy stanowi ona jedno prawo, czy też wielość praw obciążających różne nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obecnie dominuje pogląd, że hipoteka łączna stanowi wielość praw obciążających różne nieruchomości, gdzie każde obciążenie ma charakter samodzielny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do zasady szczegółowości hipoteki, zgodnie z którą każda hipoteka osobno zabezpiecza całą wierzytelność i może stanowić przedmiot odrębnego rozporządzenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. – O. – B. Spółka Jawna z siedzibą w S. | spółka | wnioskodawca |
| G. B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w D. | spółka | wnioskodawca |
| A. B. - jako syndyk masy upadłości Hotelu S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. | inne | uczestnik postępowania |
| K. W. | inne | uczestnik postępowania (wierzyciel hipoteczny) |
| Hotel S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w K. | spółka | upadły |
| A. i T. K. | inne | właściciel lokalu |
| „R.” spółka jawna B. Ś. i D. Ś. | spółka | właściciel lokalu |
| M.N. | inne | właściciel lokalu |
| J. B. | inne | właściciel lokalu |
| B. K. i B. K. | inne | właściciel lokalu |
| S. D. | inne | właściciel lokalu |
| P. D. | inne | właściciel lokalu |
| A. B. | inne | właściciel lokalu |
| R. D. | inne | właściciel lokalu |
| Z. R. | inne | właściciel lokalu |
Przepisy (13)
Główne
k.p.c. art. 3983 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego
p.u.n. art. 313 § 2
Ustawa - Prawo upadłościowe i naprawcze
u.k.w.h. art. 65 § 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
u.k.w.h. art. 76 § 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Pomocnicze
k.p.c. art. 13 § 2
Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § 2
Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 39815 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 39821
Ustawa - Kodeks postępowania cywilnego
p.u.n. art. 313 § 3
Ustawa - Prawo upadłościowe i naprawcze
p.u.n. art. 313 § 4
Ustawa - Prawo upadłościowe i naprawcze
p.u.n. art. 317 § 2
Ustawa - Prawo upadłościowe i naprawcze
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbioru dokumentów art. 11 § 4
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprzedaż przedsiębiorstwa w upadłości nie powoduje wygaśnięcia hipoteki łącznej na nieruchomościach niebędących składnikiem przedsiębiorstwa. • Hipoteka łączna stanowi wielość praw obciążających różne nieruchomości, a nie jedno prawo. • Nie istnieje norma materialnoprawna uzasadniająca wykreślenie hipoteki łącznej na nieruchomościach współobciążonych w sytuacji sprzedaży przedsiębiorstwa.
Odrzucone argumenty
Sprzedaż przedsiębiorstwa w upadłości ma skutki sprzedaży egzekucyjnej i powoduje wygaśnięcie ograniczonych praw rzeczowych. • Wygaśnięcie hipoteki obciążającej udział upadłego w macierzystej księdze wieczystej powoduje wygaśnięcie hipotek łącznych obciążających wyodrębnione lokale.
Godne uwagi sformułowania
Hipoteka łączna stanowi wyjątek od zasady szczegółowości hipoteki. • Obecnie zdecydowanie dominuje pogląd drugi, oparty na istocie zasady szczegółowości hipoteki. • Każda hipoteka osobno zabezpiecza całą wierzytelność, może stanowić przedmiot odrębnego rozporządzenia, a wierzyciel uprawniony jest do dochodzenia jej zaspokojenia w całości lub w części z każdej nieruchomości obciążonej według swego uznania. • Nieruchomości, będące składnikiem przedsiębiorstwa, objęte są reżimem regulujących je przepisów dzieląc tym samym jego losy. • Nie istnieniu normy materialno-prawnej stanowiącej podstawę wykreślenia w omawianej sytuacji hipoteki łącznej na nieruchomościach współobciążonej.
Skład orzekający
Marian Kocon
przewodniczący
Anna Owczarek
sprawozdawca
Katarzyna Tyczka-Rote
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków sprzedaży przedsiębiorstwa w upadłości dla hipoteki łącznej oraz charakteru prawnego hipoteki łącznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży przedsiębiorstwa w upadłości, gdzie hipoteka łączna obciążała zarówno nieruchomość macierzystą, jak i wyodrębnione lokale.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii hipoteki łącznej w kontekście upadłości i sprzedaży przedsiębiorstwa, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości i upadłościowego.
“Sprzedaż firmy w upadłości: czy hipoteka łączna znika z nieruchomości?”
Dane finansowe
WPS: 419 998,96 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.