II CSK 203/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 stycznia 2012 r. rozpoznał skargę kasacyjną powodów J. O. i B. O. od wyroku Sądu Okręgowego, który oddalił ich powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. Podstawą rozstrzygnięcia sądów niższych instancji było uznanie, że wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przerywa bieg przedawnienia (art. 123 § 1 pkt 1 k.c.) oraz że nastąpiło uznanie długu przez powodów (art. 123 § 1 pkt 2 k.c.). Sąd Najwyższy szczegółowo przeanalizował problematykę przerwania biegu przedawnienia przez wniosek o nadanie klauzuli wykonalności, odwołując się do bogatego orzecznictwa i doktryny. Po analizie różnych stanowisk, Sąd Najwyższy przychylił się do uchwały z dnia 16 stycznia 2004 r. (III CZP 101/03), zgodnie z którą wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przerywa bieg przedawnienia, uznając tę wykładnię za zgodną z celem instytucji przedawnienia i zasadą, że termin przedawnienia nie może biec, gdy wierzyciel nie ma możliwości realizacji roszczenia. Sąd odrzucił argumenty oparte na literalnym brzmieniu przepisu, wskazując na nieracjonalność takiego podejścia. Odnosząc się do drugiego zarzutu, Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o umorzenie zadłużenia złożony przez jednego z powodów, przy braku wyraźnego sprzeciwu drugiego, stanowił uznanie długu przez oboje małżonków, co również przerywa bieg przedawnienia. W konsekwencji, skarga kasacyjna powodów została oddalona, a oni sami zostali obciążeni kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 123 § 1 pkt 1 k.c. w zakresie przerwania biegu przedawnienia przez wniosek o nadanie klauzuli wykonalności oraz uznania długu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przedawnieniem roszczeń i postępowaniem egzekucyjnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przerywa bieg przedawnienia roszczenia na podstawie art. 123 § 1 pkt 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przerywa bieg przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy przychylił się do liberalnej wykładni art. 123 § 1 pkt 1 k.c., uznając, że wniosek o nadanie klauzuli wykonalności jest czynnością przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia, ponieważ jest warunkiem koniecznym do wszczęcia egzekucji i zaspokojenia wierzyciela. Odstąpiono od wcześniejszego stanowiska opartego na wąskiej, literalnej interpretacji.
Czy wniosek o umorzenie zadłużenia przez jednego z dłużników, przy braku sprzeciwu drugiego, stanowi uznanie długu przerywające bieg przedawnienia na podstawie art. 123 § 1 pkt 2 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli wniosek ten dotyczy zwolnienia z długu obojga dłużników i został złożony za zgodą lub przy braku sprzeciwu drugiego dłużnika.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wniosek o umorzenie zadłużenia, w tym orzeczonego nakazem zapłaty, złożony przez jednego z małżonków, przy ustaleniu istnienia upoważnienia drugiego małżonka do wystąpienia o zwolnienie z długu, stanowi uznanie długu przez oboje.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. O. | osoba_fizyczna | powód |
| B. O. | osoba_fizyczna | powód |
| Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. | instytucja | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 123 § § 1 pkt 1
Kodeks cywilny
Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przerywa bieg przedawnienia, gdyż jest czynnością podjętą bezpośrednio w celu dochodzenia roszczenia, niezbędną do jego zaspokojenia.
k.c. art. 123 § § 1 pkt 2
Kodeks cywilny
Uznanie długu przez jednego z dłużników, za zgodą lub przy braku sprzeciwu drugiego, przerywa bieg przedawnienia.
Pomocnicze
k.c. art. 123 § § 1 pkt 2
Kodeks cywilny
Uznanie niewłaściwe długu przez obu powodów przerywa bieg przedawnienia.
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 3983
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 124 § § 2
Kodeks cywilny
Zawieszenie biegu przedawnienia do czasu ukończenia postępowania wywołanego wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przerywa bieg przedawnienia. • Wniosek o umorzenie zadłużenia stanowił uznanie długu przez obu powodów.
Odrzucone argumenty
Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności nie przerywa biegu przedawnienia z uwagi na brak bezpośredniości czynności. • Nie nastąpiło uznanie długu przez powodów.
Godne uwagi sformułowania
"przedsięwziąć bezpośrednio w celu", budzącego zarówno w piśmiennictwie, jak i w judykaturze najwięcej kontrowersji • "conditio sine qua non zaspokojenia roszczenia" • przedawnienie nie może biec, jeżeli uprawniony nie ma możliwości realizowania roszczenia
Skład orzekający
Dariusz Zawistowski
przewodniczący
Jan Górowski
członek
Marian Kocon
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 123 § 1 pkt 1 k.c. w zakresie przerwania biegu przedawnienia przez wniosek o nadanie klauzuli wykonalności oraz uznania długu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przedawnieniem roszczeń i postępowaniem egzekucyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii przedawnienia roszczeń i jego przerwania, co jest kluczowe dla wielu postępowań cywilnych. Wyjaśnia wątpliwości interpretacyjne dotyczące wniosku o klauzulę wykonalności.
“Czy wniosek o klauzulę wykonalności ratuje przed przedawnieniem? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.