II CO 2795/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu z dnia 12 października 2018 r. został złożony przez małoletnią A. B., reprezentowaną przez ojca R. B., przeciwko dłużniczce B. B. (1). Wniosek dotyczył kwoty 10400,00 zł wraz z odsetkami, wynikającej z oświadczenia dłużniczki o poddaniu się egzekucji w akcie notarialnym. Dłużniczka poddała się egzekucji w zakresie zaległej kwoty 4800,00 zł oraz miesięcznych rat po 800,00 zł tytułem obowiązku alimentacyjnego. Referendarz sądowy oddalił wniosek, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 85/13), która dopuszcza oddalenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności, jeśli akt został sporządzony w celu obejścia prawa. W ocenie sądu, okoliczności sprawy, takie jak wspólne zamieszkiwanie małżonków, krótki termin zapłaty zaległości (do 12 listopada 2018 r.), brak precyzyjnego określenia okresu, za który naliczono zaległość 4800,00 zł, oraz fakt prowadzenia przeciwko dłużniczce licznych innych postępowań sądowych (ponad 70000,00 zł należności głównych), wskazują na próbę obejścia prawa. Podkreślono, że nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu, który został wykreowany wyłącznie w celu obejścia prawa, stanowiłoby nadużycie praw procesowych i pieczętowanie fikcji prawnej. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na brak wskazania przez dłużniczkę podstawy prawnej obowiązku alimentacyjnego w akcie notarialnym, co utrudniałoby jej obronę w ewentualnym postępowaniu o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. Oddalenie wniosku nie pozbawia wierzyciela ochrony prawnej, gdyż może on ponowić wniosek lub wszcząć postępowanie rozpoznawcze.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaDopuszczalność badania celu aktu notarialnego przy nadawaniu klauzuli wykonalności oraz możliwość oddalenia wniosku w przypadku obejścia prawa.
Dotyczy sytuacji, gdy z treści aktu i okoliczności sprawy wynika oczywiste obejście prawa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy akt notarialny, w którym dłużnik poddał się egzekucji, może zostać uznany za sporządzony w celu obejścia prawa, co uzasadnia oddalenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, akt notarialny może zostać uznany za sporządzony w celu obejścia prawa, jeśli jego treść i okoliczności wskazują na taką próbę, co uzasadnia oddalenie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że akt notarialny został sporządzony w celu obejścia prawa, co potwierdzają m.in. wspólne zamieszkiwanie małżonków, krótki termin zapłaty zaległości, brak precyzyjnego określenia okresu zaległości oraz liczne inne postępowania egzekucyjne przeciwko dłużniczce. Nadanie klauzuli wykonalności w takiej sytuacji stanowiłoby nadużycie prawa procesowego.
Czy akt notarialny może stanowić tytuł egzekucyjny w zakresie odsetek, jeśli nie precyzuje ich wysokości lub sposobu naliczania?
Odpowiedź sądu
Nie, akt notarialny nie może stanowić tytułu egzekucyjnego w zakresie odsetek, jeśli nie precyzuje ich wysokości lub sposobu naliczania, a dłużnik nie poddał się egzekucji w tym zakresie.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że akt notarialny musi precyzyjnie określać obowiązek, który ma być spełniony w toku egzekucji. W przypadku odsetek, należy wskazać stopę procentową i termin ich naliczania. Brak takiego wskazania w akcie notarialnym uniemożliwia nadanie klauzuli wykonalności w zakresie odsetek.
Czy obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny w czasie trwania małżeństwa (art. 27 k.r.o.) jest tożsamy z obowiązkiem alimentacyjnym (art. 128 i nast. k.r.o.)?
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny w czasie trwania małżeństwa (art. 27 k.r.o.) nie jest tożsamy z obowiązkiem alimentacyjnym (art. 128 i nast. k.r.o.), choć ma charakter alimentacyjny.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, które rozróżnia obowiązek z art. 27 k.r.o. od obowiązku alimentacyjnego sensu stricto. Obowiązek z art. 27 k.r.o. dotyczy bieżących i przyszłych potrzeb rodziny, a nie potrzeb przeszłych, i nie może być traktowany jako podstawa do poddania się egzekucji w takim samym zakresie jak obowiązek alimentacyjny po rozwodzie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | wierzyciel |
| R. B. | osoba_fizyczna | przedstawiciel wierzyciela (ojciec) |
| B. B. (1) | osoba_fizyczna | dłużnik |
Przepisy (5)
Główne
k.p.c. art. 777 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Akt notarialny jest tytułem egzekucyjnym, jeżeli dłużnik poddał się w nim egzekucji i który obejmuje m.in. obowiązek zapłaty sumy pieniężnej lub uiszczenia rzeczy oznaczonych co do gatunku, gdy termin zapłaty, uiszczenia lub wydania jest w akcie wskazany.
Pomocnicze
k.p.c. art. 777 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Umożliwia nadanie klauzuli wykonalności, gdy dłużnik poddał się egzekucji w akcie notarialnym obejmującym obowiązek zapłaty sumy pieniężnej do wysokości w akcie wprost określonej albo oznaczonej za pomocą klauzuli waloryzacyjnej.
k.c. art. 58 § § 1 – 2
Kodeks cywilny
Określa nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub zasadami współżycia społecznego albo mającej na celu obejście ustawy.
k.r.o. art. 27
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny przez małżonków.
k.r.o. art. 128
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek alimentacyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Akt notarialny został sporządzony w celu obejścia prawa i pokrzywdzenia innych wierzycieli. • Brak precyzyjnego określenia obowiązku w akcie notarialnym, w tym odsetek i okresu zaległości. • Dłużniczka miała świadomość licznych innych postępowań egzekucyjnych, co wskazuje na próbę utrudnienia egzekucji. • Obowiązek z art. 27 k.r.o. nie jest tożsamy z obowiązkiem alimentacyjnym sensu stricto i nie może być podstawą do poddania się egzekucji w taki sam sposób.
Godne uwagi sformułowania
akt notarialny został wykreowany wyłącznie w celu obejścia prawa • brak możliwości oddalenia wniosku o nadanie klauzuli wykonalności oznaczałby sprowadzenie sądu do roli bezradnego organu pieczętującego nadużywanie przez stronę przyznanych jej praw procesowych • nie można mówić o pokrywaniu potrzeb przeszłych • obowiązek przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny nie może, z braku podstaw w przepisach prawa, przekształcać się w proces quasi rozwodowy
Skład orzekający
E. J.
referendarz sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Dopuszczalność badania celu aktu notarialnego przy nadawaniu klauzuli wykonalności oraz możliwość oddalenia wniosku w przypadku obejścia prawa."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy z treści aktu i okoliczności sprawy wynika oczywiste obejście prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy mogą badać cel aktu notarialnego, aby zapobiec nadużyciom prawa, co jest istotne dla zrozumienia granic swobody umów i postępowania egzekucyjnego.
“Sąd udaremnił próbę obejścia prawa przez akt notarialny. Klauzula wykonalności nie dla wszystkich.”
Dane finansowe
WPS: 10 400 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.