II CNP 56/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód dochodził od pozwanej, spadkobierczyni testamentowej swojego ojca, zapłaty zaległych alimentów wraz z odsetkami, które zostały zasądzone prawomocnym wyrokiem na jego rzecz. Sąd Rejonowy zasądził część kwoty, uwzględniając zarzut przedawnienia części roszczeń. Sąd Okręgowy zmienił wyrok, zasądzając całą kwotę, argumentując, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego przez ojca powoda przerwało bieg przedawnienia, a termin nie biegnie w trakcie egzekucji. Pozwana wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Sądu Okręgowego, zarzucając naruszenie przepisów o przedawnieniu oraz art. 5 k.c. Sąd Najwyższy oddalił skargę. Wskazał, że postępowanie egzekucyjne nie zostało umorzone w całości, a spadkobierca wstępuje w prawa i obowiązki zmarłego, w tym w status dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym. Proces o zapłatę był zatem nieuzasadniony. Sąd Najwyższy podkreślił, że zarzut przedawnienia mógł być podnoszony jedynie w drodze powództwa opozycyjnego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzut naruszenia art. 144¹ k.r.o. uznano za nietrafny, gdyż przepis ten nie dotyczy długu spadkowego. W konsekwencji, argumentacja dotycząca nadużycia prawa przez powoda również straciła znaczenie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń alimentacyjnych w kontekście dziedziczenia i postępowania egzekucyjnego; właściwość drogi sądowej w sprawach o długi spadkowe.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed śmiercią dłużnika i jest kontynuowane wobec spadkobiercy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wszczęcie postępowania egzekucyjnego przez pierwotnego dłużnika przerywa bieg terminu przedawnienia roszczenia o alimenty również w stosunku do jego spadkobiercy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wszczęcie postępowania egzekucyjnego przez wierzyciela przerywa bieg terminu przedawnienia, a w przypadku śmierci dłużnika, postępowanie egzekucyjne toczy się z udziałem spadkobierców, którzy wstępują w jego obowiązki.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że wniosek o wszczęcie egzekucji przerywa bieg przedawnienia zgodnie z art. 123 § 1 pkt 1 k.c., a przedawnienie nie biegnie w toku postępowania egzekucyjnego (art. 124 § 2 k.c.). Spadkobierca wstępuje w prawa i obowiązki spadkodawcy, w tym w status dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym.
Czy proces o zapłatę zaległych alimentów jest właściwą drogą dochodzenia roszczenia od spadkobiercy, gdy toczy się postępowanie egzekucyjne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, proces o zapłatę jest nieuzasadniony, gdy spadkobierca wstąpił w obowiązki dłużnika w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że spadkobierca nabywa długi spadkodawcy i uzyskuje status dłużnika w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym. W takiej sytuacji proces o zapłatę jest zbędny, a obrona dłużnika przed egzekucją oparta na zarzucie przedawnienia powinna być realizowana w drodze powództwa opozycyjnego (art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c.).
Czy art. 144¹ k.r.o. ma zastosowanie do długu spadkowego wynikającego z niewykonanego obowiązku alimentacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 144¹ k.r.o. dotyczy etapu postępowania o zasądzenie alimentów lub uchylenie obowiązku alimentacyjnego i nie stosuje się do długu spadkowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepis ten reguluje relacje między zobowiązanym a uprawnionym do alimentacji w trakcie trwania obowiązku, a nie kwestie związane z dziedziczeniem długu alimentacyjnego.
Czy dochodzenie przez powoda zapłaty zaległych alimentów od pozwanej w jej trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej stanowi nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 k.c.)?
Odpowiedź sądu
Nie, w okolicznościach sprawy Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do uznania żądania za nadużycie prawa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że skoro proces o zapłatę nie był właściwą drogą realizacji roszczenia, argumentacja dotycząca nadużycia prawa traci znaczenie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. S. | osoba_fizyczna | skarżąca |
| P. P. | osoba_fizyczna | powód |
| W. P. | osoba_fizyczna | zmarły dłużnik |
| Skarb Państwa (Sąd Okręgowy w Ł.) | organ_państwowy | podmiot zobowiązany do zapłaty wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 123 § § 1 pkt 1
Kodeks cywilny
Wniosek o nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności i o wszczęcie egzekucji przerywają bieg terminu przedawnienia.
k.c. art. 124 § § 2
Kodeks cywilny
Przedawnienie nie biegnie w toku postępowania egzekucyjnego.
k.p.c. art. 819 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W razie śmierci dłużnika postępowanie egzekucyjne zawiesza się i podejmuje z udziałem spadkobierców.
k.p.c. art. 424¹⁰
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem w granicach zaskarżenia i podstaw.
Pomocnicze
k.c. art. 125 § § 1 zdanie drugie
Kodeks cywilny
Roszczenia o świadczenia okresowe, stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu, przedawniają się z upływem trzech lat.
k.c. art. 922
Kodeks cywilny
Spadkobierca nabywa prawa i obowiązki majątkowe zmarłego, w tym długi.
k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo opozycyjne jest środkiem ochrony dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym opartym na zarzucie przedawnienia.
k.r.o. art. 144¹
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Przepis dotyczy etapu postępowania o alimenty, nie długu spadkowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wszczęcie postępowania egzekucyjnego przerywa bieg przedawnienia. • Przedawnienie nie biegnie w toku postępowania egzekucyjnego. • Spadkobierca wstępuje w obowiązki dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym. • Proces o zapłatę jest nieodpowiednią drogą dochodzenia roszczenia od spadkobiercy, gdy toczy się egzekucja. • Art. 144¹ k.r.o. nie ma zastosowania do długu spadkowego.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o alimenty uległo przedawnieniu. • Dochodzenie zapłaty od pozwanej w jej trudnej sytuacji stanowi nadużycie prawa.
Godne uwagi sformułowania
Prowadzenie procesu o zapłatę jest niezrozumiałe. • Skarżąca, będąc spadkobiercą, wwiązuje się na podstawie przepisów prawa materialnego w prawa i obowiązki majątkowe zmarłego. • W zakresie, zatem kwoty, którą objęto powództwem, skarżąca, jako spadkobierca dłużnika, po udowodnieniu tego przymiotu prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku uzyskała, czy też uzyskałaby, status dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym.
Skład orzekający
Bogumiła Ustjanicz
przewodniczący
Anna Kozłowska
sprawozdawca
Roman Trzaskowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń alimentacyjnych w kontekście dziedziczenia i postępowania egzekucyjnego; właściwość drogi sądowej w sprawach o długi spadkowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed śmiercią dłużnika i jest kontynuowane wobec spadkobiercy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii przedawnienia i odpowiedzialności spadkobierców za długi, co jest częstym problemem praktycznym. Wyjaśnia, dlaczego proces o zapłatę może być zbędny w obliczu toczącej się egzekucji.
“Czy długi alimentacyjne Twojego zmarłego rodzica mogą Cię prześladować po latach? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 28 718 PLN
zaległe alimenty z odsetkami: 28 718 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.