II CK 330/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zapłaty ceny za zakupioną centralę klimatyzacyjną. Pozwany, Jerzy K., wniósł zarzuty od nakazu zapłaty, podnosząc, że urządzenie miało istotne wady (brak certyfikatu i aprobaty technicznej) i oświadczył o odstąpieniu od umowy na podstawie art. 560 § 1 i 2 k.p.c. Sąd Okręgowy utrzymał nakaz zapłaty w mocy, uznając, że pozwany nie dochował rocznego terminu do skorzystania z uprawnień z rękojmi (art. 568 § 1 k.c.) ani nie wykazał, że sprzedawca podstępnie zataił wadę (art. 568 § 2 k.c.). Sąd uznał również, że oświadczenie o odstąpieniu od umowy nie może być traktowane jako zarzut z rękojmi po upływie terminu (art. 568 § 3 k.c.). Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego, podzielając ustalenia i ocenę Sądu pierwszej instancji. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację pozwanego, zajął kluczowe stanowisko, że oświadczenie woli o odstąpieniu od umowy sprzedaży ma charakter kształtujący i wykracza poza ramy zarzutu, w związku z czym nie może być skuteczne, jeśli zostanie złożone po upływie rocznego terminu rękojmi, nawet jeśli kupujący wcześniej zawiadomił sprzedawcę o wadzie. Sąd Najwyższy oddalił kasację.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że oświadczenie o odstąpieniu od umowy sprzedaży z powodu wad rzeczy, złożone po upływie terminu rękojmi, nie jest skuteczne jako zarzut z rękojmi, nawet jeśli kupujący wcześniej zawiadomił sprzedawcę o wadzie.
Dotyczy sytuacji, gdy oświadczenie o odstąpieniu od umowy jest składane po upływie terminu rękojmi. Nie dotyczy sytuacji, gdy wada została podstępnie zatajona.
Zagadnienia prawne (3)
Czy oświadczenie kupującego o odstąpieniu od umowy sprzedaży z powodu wad rzeczy, złożone po upływie rocznego terminu rękojmi, może być skuteczne jako zarzut z rękojmi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oświadczenie woli o odstąpieniu od umowy ma charakter kształtujący i wykracza poza ramy zarzutu, w związku z czym nie może być uznane za zarzut w rozumieniu art. 568 § 3 k.c. i nie może być skuteczne po upływie terminu rękojmi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że odstąpienie od umowy jest czynnością prawną o skutkach wykraczających poza ramy zarzutu, prowadzącą do ustania umowy i powstania nowego układu stosunków między stronami. Dlatego też, uprawnienie do złożenia takiego oświadczenia wygasa z upływem terminów określonych w art. 568 § 1 k.c., z wyjątkiem podstępnego zatajenia wady.
Czy podstępne zatajenie wady przez sprzedawcę wyłącza stosowanie terminów wygaśnięcia uprawnień z rękojmi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podstępne zatajenie wady przez sprzedawcę, zgodnie z art. 568 § 2 k.c., pozwala na wykonanie uprawnień z tytułu rękojmi nawet po upływie terminów z art. 568 § 1 k.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że podstępne zatajenie wymaga umyślności i działania sprzedawcy mającego na celu maskowanie wady lub udzielanie fałszywych zapewnień. Samo posiadanie wiedzy o wadzie i niepoinformowanie kupującego nie jest wystarczające do uznania podstępu. W rozpatrywanej sprawie pozwany nie wykazał takich okoliczności.
Czy brak certyfikatu i aprobaty technicznej dla urządzenia klimatyzacyjnego stanowi wadę prawną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wada prawna istnieje tylko wtedy, gdy rzecz sprzedana stanowi własność osoby trzeciej lub jest obciążona prawem osoby trzeciej. Brak dokumentów certyfikacyjnych nie jest wadą prawną.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał na definicję wady prawnej zawartą w art. 556 § 2 k.c., która nie obejmuje braku wymaganych dokumentów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jerzy O. | osoba_fizyczna | powód |
| Jerzy K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 560 § 1
Kodeks cywilny
Uprawnienie kupującego do odstąpienia od umowy z tytułu rękojmi za wady.
k.c. art. 560 § 2
Kodeks cywilny
Uprawnienie kupującego do odstąpienia od umowy z tytułu rękojmi za wady.
k.c. art. 568 § 1
Kodeks cywilny
Termin wygaśnięcia uprawnień z tytułu rękojmi za wady fizyczne (rok od wydania rzeczy).
k.c. art. 568 § 3
Kodeks cywilny
Możliwość podniesienia zarzutu z rękojmi po upływie terminu, jeżeli kupujący zawiadomił sprzedawcę o wadzie przed jego upływem. Sąd Najwyższy uznał, że oświadczenie o odstąpieniu od umowy nie jest zarzutem w tym rozumieniu.
Pomocnicze
k.c. art. 568 § 2
Kodeks cywilny
Wyjątek od wygaśnięcia uprawnień z rękojmi w przypadku podstępnego zatajenia wady.
k.c. art. 556 § 2
Kodeks cywilny
Definicja wady prawnej.
k.c. art. 576 § 1
Kodeks cywilny
Termin wygaśnięcia uprawnień z tytułu rękojmi za wady prawne.
k.p.c. art. 493
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi pisma zawierającego zarzuty od nakazu zapłaty.
k.p.c. art. 381
Kodeks postępowania cywilnego
Pominięcie dowodu, który mógł być przedstawiony przed sądem pierwszej instancji.
k.p.c. art. 393¹²
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy.
u.b.c. art. 26 § 1
Ustawa o badaniach i certyfikacji
Obowiązek dostarczenia certyfikatu i aprobaty technicznej przez sprzedawcę.
Pr. bud.
Ustawa Prawo budowlane
Przepisy wykonawcze do ustawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oświadczenie o odstąpieniu od umowy złożone po upływie terminu rękojmi nie jest skuteczne, ponieważ nie stanowi zarzutu w rozumieniu art. 568 § 3 k.p.c. • Pozwany nie wykazał podstępnego zatajenia wady przez sprzedawcę. • Brak certyfikatu i aprobaty technicznej nie jest wadą prawną.
Odrzucone argumenty
Oświadczenie o odstąpieniu od umowy złożone po upływie terminu rękojmi, ale po zawiadomieniu o wadzie, jest skuteczne jako zarzut z rękojmi. • Sprzedawca podstępnie zataił wadę. • Brak certyfikatu i aprobaty technicznej stanowi wadę prawną. • Sąd Apelacyjny naruszył art. 381 k.p.c. przez pominięcie dowodu z pisma z dnia 3 kwietnia 2000 r. • Sądy obu instancji pominęły niedopuszczalne przekształcenie podmiotowe pozwu.
Godne uwagi sformułowania
Złożenie przez kupującego – w toku sprawy o zapłatę – oświadczenia woli o odstąpieniu od umowy sprzedaży nie jest zarzutem w rozumieniu art. 568 § 3 k.p.c. • Oświadczenie woli o odstąpieniu od umowy ma charakter kształtujący, a w jego wyniku umowa sprzedaży przestaje istnieć. Jest to skutek wykraczający poza ramy zarzutu. • Podstępne zatajenie wymaga umyślności, działania sprzedawcy, które może przejawiać się w maskowaniu wady lub udzielaniu kupującemu zapewnienia, że rzecz nie jest wadliwa.
Skład orzekający
Stanisław Dąbrowski
przewodniczący-sprawozdawca
Marian Kocon
członek
Hubert Wrzeszcz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że oświadczenie o odstąpieniu od umowy sprzedaży z powodu wad rzeczy, złożone po upływie terminu rękojmi, nie jest skuteczne jako zarzut z rękojmi, nawet jeśli kupujący wcześniej zawiadomił sprzedawcę o wadzie."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy oświadczenie o odstąpieniu od umowy jest składane po upływie terminu rękojmi. Nie dotyczy sytuacji, gdy wada została podstępnie zatajona.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie precyzyjnie rozstrzyga kluczową kwestię granic rękojmi i skutków odstąpienia od umowy po upływie terminów, co jest częstym problemem w obrocie gospodarczym.
“Czy można odstąpić od umowy po upływie terminu rękojmi? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 36 339,14 PLN
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 1200 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.