II Ca 716/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie służebności przesyłu gazociągu na nieruchomości należącej do A. K. Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2019 r. stwierdził, że spółka (...) S.A. nabyła z dniem 1 lutego 1990 r. przez zasiedzenie służebność przesyłu na nieruchomości położonej w P. przy ul. (...). Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy ustalił, że gazociąg wysokiego ciśnienia został wybudowany i jest eksploatowany przez poprzedników prawnych wnioskodawcy od lat 70. XX wieku. Sąd Rejonowy uznał, że przesłanki zasiedzenia, w tym posiadanie trwałego i widocznego urządzenia oraz upływ wymaganego terminu (20 lat w złej wierze), zostały spełnione. Apelację od tego postanowienia wniosła właścicielka nieruchomości, A. K., zarzucając naruszenie art. 233 § 1 kpc (błędna ocena dowodów), art. 5 kc, art. 172 § 2 kc i art. 292 kc (niewłaściwe zastosowanie przepisów o zasiedzeniu). Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim oddalił apelację. Sąd Okręgowy uznał, że ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego są prawidłowe i nie doszło do naruszenia art. 233 § 1 kpc. Podzielił również stanowisko Sądu Rejonowego co do spełnienia przesłanek zasiedzenia służebności przesyłu, w tym trwałości i widoczności urządzenia. Sąd Okręgowy podkreślił, że widoczność urządzenia należy ujmować szeroko, uwzględniając jego charakter i możliwość zapoznania się z mapami przebiegu instalacji. Stwierdził, że właścicielka nieruchomości miała świadomość istnienia gazociągu, co potwierdzają dokumenty i zeznania świadków. Sąd Okręgowy uznał również, że zasiedzenie nastąpiło w złej wierze, co skutkuje 20-letnim terminem zasiedzenia, który upłynął z dniem 1 lutego 1990 r. Sąd Okręgowy oddalił apelację jako nieuzasadnioną i orzekł o kosztach postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie możliwości zasiedzenia służebności przesyłu, interpretacja przesłanek zasiedzenia (trwałość, widoczność, dobra/zła wiara), wpływ innych postępowań na bieg zasiedzenia.
Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji wprowadzającej służebność przesyłu jako odrębny typ służebności, choć orzecznictwo SN dopuszczało takie rozwiązanie wcześniej. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku pod kątem świadomości właściciela.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przedsiębiorca przesyłowy może nabyć przez zasiedzenie służebność gruntową odpowiadającą treści służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, możliwe jest nabycie przez zasiedzenie służebności odpowiadającej treści służebności przesyłu, ustanawianej na rzecz przedsiębiorcy, do którego należą urządzenia określone w art. 49 § 1 k.c., nawet przed wejściem w życie ustawy z dnia 30 maja 2008 r.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, które dopuszcza zasiedzenie służebności przesyłu na podstawie przepisów o zasiedzeniu służebności gruntowych, stosując odpowiednio przepisy o zasiedzeniu nieruchomości. Kluczowe jest posiadanie samoistne trwałego i widocznego urządzenia służącego do wykonywania służebności oraz upływ wymaganego terminu.
Czy gazociąg wysokiego ciśnienia stanowi "trwałe i widoczne urządzenie" w rozumieniu przepisów o zasiedzeniu służebności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, gazociąg wysokiego ciśnienia stanowi trwałe urządzenie, a jego widoczność należy oceniać szeroko, uwzględniając możliwość zapoznania się z mapami przebiegu instalacji oraz świadomość właściciela nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że trwałość urządzenia jest bezsporna. Widoczność należy interpretować szeroko, nie ograniczając jej do elementów naziemnych. Istotna jest świadomość właściciela o istnieniu urządzenia, co może wynikać z jego budowy, dostępnych map, a także z faktu, że właściciel nie korzystał z ochrony negatoryjnej.
Czy właściciel nieruchomości, przez którą przebiega gazociąg, miał świadomość jego istnienia i lokalizacji, co wpływa na ocenę dobrej lub złej wiary przy zasiedzeniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel nieruchomości miał świadomość istnienia i lokalizacji gazociągu, co przesądza o jego złej wierze przy zasiedzeniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że budowa strategicznej inwestycji o znaczeniu państwowym była jawna i znana właścicielom. Dostępność map z przebiegiem gazociągu oraz fakt prowadzenia kontroli i przeglądów potwierdzają tę świadomość. Brak przedstawienia decyzji administracyjnych zezwalających na korzystanie z gruntu również przemawia za złą wiarą.
Czy wytoczenie przez właściciela nieruchomości powództwa o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości przerywa bieg terminu zasiedzenia służebności przesyłu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wytoczenie powództwa o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości nie przerywa biegu zasiedzenia służebności przesyłu.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do utrwalonego poglądu Sądu Najwyższego, zgodnie z którym takie powództwo nie przerywa biegu zasiedzenia służebności.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. w W. | spółka | wnioskodawca |
| A. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. | spółka | uczestnik |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 305¹
Kodeks cywilny
k.c. art. 49 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 305⁴
Kodeks cywilny
k.c. art. 292
Kodeks cywilny
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
u.k.s.c. art. 113 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
u.k.s.c. art. 83 § ust. 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spełnienie przesłanek zasiedzenia służebności przesyłu: trwałość i widoczność urządzenia, nieprzerwane posiadanie przez wymagany czas. • Właściciel nieruchomości miał świadomość istnienia gazociągu, co przesądza o złej wierze. • Wytoczenie powództwa o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie nie przerywa biegu zasiedzenia. • Możliwość zasiedzenia służebności przesyłu na podstawie przepisów o zasiedzeniu służebności gruntowych.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 233 § 1 kpc przez błędną ocenę dowodów. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów o zasiedzeniu (art. 172 § 2 kc, art. 292 kc). • Urządzenie przesyłowe nie było widoczne ani znane właścicielowi. • Zastosowanie art. 5 kc do oddalenia wniosku o zasiedzenie.
Godne uwagi sformułowania
widoczność urządzenia musi być ujmowana szeroko i nie może stronić od specyficznej treści służebności • istotny jest natomiast element świadomości właściciela nieruchomości służebnej • budowy instalacji gazowej o takim ciężarze gatunkowym i wymiarze nie można było z przyczyn oczywistych zataić
Skład orzekający
Grzegorz Ślęzak
przewodniczący
Jarosław Gołębiowski
sprawozdawca
Mirosława Makowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie możliwości zasiedzenia służebności przesyłu, interpretacja przesłanek zasiedzenia (trwałość, widoczność, dobra/zła wiara), wpływ innych postępowań na bieg zasiedzenia."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji wprowadzającej służebność przesyłu jako odrębny typ służebności, choć orzecznictwo SN dopuszczało takie rozwiązanie wcześniej. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku pod kątem świadomości właściciela.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu infrastruktury przesyłowej na prywatnych nieruchomościach i możliwości zasiedzenia służebności, co jest istotne dla właścicieli i przedsiębiorstw. Interpretacja kluczowych przesłanek zasiedzenia jest wartościowa dla prawników.
“Czy gazociąg na Twojej działce może zostać zasiedziony? Kluczowe orzeczenie w sprawie służebności przesyłu.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.