II CA 524/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku J. P. o zobowiązanie P. B. do opuszczenia mieszkania, którego jest właścicielem, w związku ze stosowaniem przez niego przemocy w rodzinie. Sąd Rejonowy uwzględnił wniosek, nakazując P. B. opuszczenie lokalu, opierając się na prawomocnym wyroku skazującym go za przestępstwa przeciwko J. P. i dzieciom. Sąd Rejonowy ustalił, że P. B. odbywa karę pozbawienia wolności i zamierza powrócić do mieszkania po jej odbyciu, co budzi uzasadnione obawy J. P. i dzieci. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację P. B., uznał ją za bezzasadną. Sąd odwoławczy podzielił ustalenia i wykładnię prawa dokonaną przez Sąd Rejonowy, podkreślając, że przepis o nakazie opuszczenia mieszkania przez sprawcę przemocy ma na celu ochronę pokrzywdzonych i powinien być interpretowany szeroko, obejmując również sytuacje, gdy sprawca nie zamieszkuje aktualnie w lokalu, ale ma zamiar powrotu. Sąd Okręgowy wskazał, że nawet odbywanie kary pozbawienia wolności nie wyklucza zastosowania tego środka, a powrót sprawcy po odbyciu kary stanowi realne zagrożenie dla bezpieczeństwa pokrzywdzonych. Sąd podkreślił, że celem ustawy jest ochrona ofiar przemocy, a prawo własności może być ograniczone w celu zapewnienia tej ochrony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i szerokie zastosowanie art. 11a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w sytuacjach, gdy sprawca przemocy odbywa karę pozbawienia wolności, ale ma zamiar powrotu do lokalu zajmowanego z pokrzywdzonymi.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji sprawcy przemocy odbywającego karę pozbawienia wolności, ale jego powrót jest realny i stanowi zagrożenie. Kluczowe jest szerokie rozumienie pojęcia 'wspólnego zajmowania mieszkania'.
Zagadnienia prawne (3)
Czy można nakazać sprawcy przemocy w rodzinie opuszczenie mieszkania, jeśli aktualnie odbywa on karę pozbawienia wolności i nie zamieszkuje wspólnie z pokrzywdzonymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, można nakazać opuszczenie mieszkania, nawet jeśli sprawca odbywa karę pozbawienia wolności, ponieważ pojęcie 'wspólnego zajmowania mieszkania' jest szerokie i obejmuje sytuacje, gdy sprawca ma zamiar powrotu, a celem przepisu jest ochrona pokrzywdzonych przed dalszym krzywdzeniem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 11a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie ma zastosowanie, ponieważ istnieje realna obawa powrotu sprawcy po odbyciu kary, a ochrona pokrzywdzonych jest priorytetem. Szeroka interpretacja 'wspólnego zajmowania mieszkania' pozwala na zastosowanie środka zapobiegawczego nawet w sytuacji, gdy sprawca fizycznie nie przebywa w lokalu.
Czy narusza przepisy postępowania (art. 316 § 1 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c.) wydanie postanowienia opartego na okolicznościach, które nie zachodzą na dzień jego wydania, w sytuacji gdy sprawca przemocy odbywa karę pozbawienia wolności?
Odpowiedź sądu
Nie, nie narusza przepisów, ponieważ obawa powrotu sprawcy po odbyciu kary jest realna i uzasadnia zastosowanie środka ochrony, a przepisy kodeksu karnego wykonawczego przewidują instytucje umożliwiające tymczasowe opuszczenie zakładu karnego.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy uznał, że obawa powrotu sprawcy po odbyciu kary jest wystarczającą przesłanką do wydania postanowienia, a możliwość tymczasowego opuszczenia zakładu karnego przez skazanego potwierdza tę obawę. Argumentacja apelującego o braku aktualnego zamieszkiwania została uznana za nietrafioną w kontekście celu ustawy.
Czy narusza przepisy postępowania (art. 233 § 1 k.p.c.) ocena dowodów, która prowadzi do wniosku o potrzebie zabezpieczenia możliwości zamieszkiwania pokrzywdzonej z dziećmi w mieszkaniu, mimo oczekiwania na przydział lokalu komunalnego?
Odpowiedź sądu
Nie, ocena dowodów nie narusza przepisów, jeśli jest logiczna i zgodna z doświadczeniem życiowym, a sąd wyprowadza wnioski na podstawie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. za gołosłowny, wskazując, że ocena dowodów przez Sąd Rejonowy była prawidłowa, logiczna i oparta na całokształcie materiału dowodowego, w tym zeznaniach wnioskodawczyni i informacji o próbach kontaktu sprawcy z dziećmi.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. P. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| P. B. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. B. | osoba_fizyczna | dziecko |
| S. B. | osoba_fizyczna | dziecko |
| K. B. | osoba_fizyczna | dziecko |
| adwokat N. M. | inne | pełnomocnik z urzędu |
| Prokurator Okręgowy w Szczecinie | organ_państwowy | inna |
Przepisy (16)
Główne
u.p.p.r. art. 11a § ust. 1
Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie
Przepis znajduje zastosowanie również wtedy, gdy sprawca przemocy nie zamieszkuje aktualnie wspólnie z pokrzywdzonymi, ale ma zamiar powrotu do lokalu, który wspólnie zajmują, a jego powrót stanowi realne zagrożenie dla bezpieczeństwa pokrzywdzonych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania z uwagi na sprzeczne interesy stron.
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego wydania orzeczenia merytorycznego w oparciu o aktualne okoliczności.
k.p.c. art. 361
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego wydania orzeczenia merytorycznego w oparciu o aktualne okoliczności.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia zasad swobodnej oceny dowodów.
k.k. art. 207 § § 1
Kodeks karny
Podstawa skazania sprawcy za przestępstwo znęcania.
k.k. art. 200 § § 1
Kodeks karny
Podstawa skazania sprawcy za przestępstwo seksualne wobec małoletniego.
k.k. art. 201
Kodeks karny
Podstawa skazania sprawcy za przestępstwo seksualne wobec małoletniego.
k.k. art. 12
Kodeks karny
Podstawa skazania sprawcy za przestępstwo popełnione w zbiegu.
k.k. art. 11 § § 3
Kodeks karny
Podstawa skazania sprawcy za przestępstwo w zbiegu z innymi przepisami.
k.k.w.
Kodeks karny wykonawczy
Instytucje umożliwiające tymczasowe opuszczenie zakładu karnego.
k.p.k. art. 275a § § 1
Kodeks postępowania karnego
Środek zapobiegawczy w postaci okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie prawa własności w drodze ustawy.
k.k. art. 43 § § 2
Kodeks karny
Bieg okresu obowiązywania środków karnych w czasie odbywania kary pozbawienia wolności.
u.p.p.r. art. 2 § pkt 2
Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie
Definicja przemocy w rodzinie.
u.p.p.r. art. 3 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie
Cel ustawy - ochrona pokrzywdzonych przed dalszym krzywdzeniem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Realna obawa powrotu sprawcy przemocy do mieszkania po odbyciu kary pozbawienia wolności. • Potrzeba ochrony pokrzywdzonych (wnioskodawczyni i dzieci) przed dalszym krzywdzeniem ze strony sprawcy. • Szeroka interpretacja pojęcia 'wspólnego zajmowania mieszkania' w kontekście ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. • Sprawca stosował przemoc w rodzinie, co potwierdza prawomocny wyrok karny. • Sprawca nie respektuje orzeczeń sądowych i próbował kontaktować się z dziećmi mimo zakazów.
Odrzucone argumenty
Sprawca nie zamieszkuje aktualnie w lokalu, ponieważ odbywa karę pozbawienia wolności. • Sprawca nie uniemożliwia ani nie utrudnia pokrzywdzonym zamieszkiwania w lokalu. • Brak podstaw faktycznych dla izolacji sprawcy w trybie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. • Brak realnej obawy rychłego zamieszkania sprawcy w lokalu, gdyż termin zakończenia kary to 30 maja 2019 r. • Sąd I instancji wydał postanowienie w oparciu o okoliczności, które nie zachodzą na dzień jego wydania.
Godne uwagi sformułowania
nie ma znaczenia, że jak twierdzi nie czyi żadnych starań w celu szybszego opuszczenia zakładu karnego w drodze dobrodziejstwa warunkowego przedterminowego zwolnienia. • posłużenie się przez ustawodawcę różnymi pojęciami, tj. raz pojęciem osoby wspólnie zamieszkującej, a w innym przepisie osoby wspólnie zajmującej mieszkanie, nie było zabiegiem przypadkowym, lecz było ukierunkowane na zapewnienie ofiarom przemocy w rodzinie jak najszerszej ochrony prawnej. • nakaz opuszczenia lokalu zastosowany przez Sąd Rejonowy w tym przypadku musi mieć w sposób swoisty charakter prewencyjny i służyć ochronie osób pokrzywdzonych przestępstwem. • nie mogą oni na skutek zachowania uczestnika – stwierdzonego prawomocnym wyrokiem Sądu karnego – żyć w strachu i obawiać się uczestnik w sposób nieoczekiwany nie opuści zakładu karnego przed wyznaczonym końcem kary i będzie próbował wrócić do swojego mieszkania.
Skład orzekający
Marzenna Ernest
sędzia
Katarzyna Longa
sędzia
Iwona Siuta
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i szerokie zastosowanie art. 11a ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w sytuacjach, gdy sprawca przemocy odbywa karę pozbawienia wolności, ale ma zamiar powrotu do lokalu zajmowanego z pokrzywdzonymi."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji sprawcy przemocy odbywającego karę pozbawienia wolności, ale jego powrót jest realny i stanowi zagrożenie. Kluczowe jest szerokie rozumienie pojęcia 'wspólnego zajmowania mieszkania'.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak prawo chroni ofiary przemocy nawet w nietypowych sytuacjach, gdy sprawca jest pozbawiony wolności, ale jego powrót stanowi zagrożenie. Podkreśla priorytet bezpieczeństwa rodziny nad prawem własności w takich okolicznościach.
“Czy sprawca przemocy w rodzinie może zostać eksmitowany, nawet siedząc w więzieniu? Sąd mówi TAK!”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania: 257 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.