Orzeczenie · 2026-05-07

II Ca 514/26Podwyższenie wynagrodzenia służebność przesyłu 2

Sąd
Sąd Okręgowy w Kielcach
Miejsce
Kielce
Data
2026-05-07
SAOSNieruchomościsłużebnościWysokaokręgowy
służebność przesyłunieruchomośćwynagrodzenieprzedsiębiorca przesyłowylinia energetycznawartość nieruchomościkoszty sądowe

Sprawa dotyczyła ustanowienia służebności przesyłu na nieruchomości uczestników na rzecz wnioskodawcy – przedsiębiorcy przesyłowego. Sąd Rejonowy ustanowił służebność i zasądził od wnioskodawcy na rzecz uczestników jednorazowe wynagrodzenie w kwocie 12 700 zł. Uczestnicy zaskarżyli to postanowienie, podnosząc szereg zarzutów dotyczących m.in. konieczności ustanowienia służebności, naruszenia przepisów o nadużyciu prawa, błędnej wykładni przepisów o służebności przesyłu oraz zaniżonego wynagrodzenia. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, podzielił stanowisko Sądu Najwyższego co do dopuszczalności ustanowienia służebności przesyłu dla istniejących urządzeń i braku możliwości zmiany ich przebiegu. Uznał jednak, że sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ustalił wysokość wynagrodzenia. Po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, Sąd Okręgowy ustalił nowe wynagrodzenie w kwocie 53 000 zł, uwzględniając zarówno współkorzystanie z nieruchomości, jak i obniżenie jej wartości na skutek trwałego obciążenia służebnością. W pozostałej części apelacja została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie wysokości wynagrodzenia za służebność przesyłu, dopuszczalność zmiany przebiegu urządzeń przesyłowych, stosowanie art. 5 k.c. w sprawach o służebność przesyłu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy głównie sytuacji, gdy urządzenia przesyłowe zostały posadowione przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu.

Zagadnienia prawne (3)

Jaka jest wysokość odpowiedniego wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, uwzględniając zarówno współkorzystanie z nieruchomości, jak i obniżenie jej wartości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Odpowiednie wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu powinno uwzględniać zarówno współkorzystanie z nieruchomości, jak i obniżenie jej wartości na skutek trwałego obciążenia, co w niniejszej sprawie wyniosło 53 000 zł.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy, opierając się na opinii uzupełniającej biegłego, ustalił wynagrodzenie składające się z dwóch elementów: wynagrodzenia za współkorzystanie (12 700 zł) oraz obniżenia wartości nieruchomości (40 300 zł), co łącznie daje 53 000 zł.

Czy sąd może nakazać przeniesienie istniejącego urządzenia przesyłowego lub ustanowić służebność przesyłu o innym przebiegu niż istniejący?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie jest uprawniony do nakazania przeniesienia istniejących urządzeń przesyłowych ani ustanowienia służebności o innym przebiegu niż istniejący, jeśli urządzenia te zostały posadowione przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu i są konieczne do korzystania z nich.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, że w sprawach o ustanowienie służebności przesyłu dla istniejących urządzeń, sąd jest związany ich faktycznym przebiegiem i nie może nakazać ich przeniesienia. Analiza dopuszczalności zmiany przebiegu dotyczy jedynie sytuacji, gdy urządzenia zostały posadowione po wejściu w życie przepisów o służebności przesyłu i istniały inne możliwości lokalizacji.

Czy ustanowienie służebności przesyłu w sytuacji, gdy urządzenie zostało posadowione bez tytułu prawnego, stanowi nadużycie prawa podmiotowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ustanowienie służebności przesyłu w przebiegu istniejącego urządzenia, nawet posadowionego bez tytułu prawnego (jeśli miało to miejsce przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu), nie stanowi nadużycia prawa podmiotowego, jeśli jest konieczne do korzystania z urządzeń i zgodne z zasadami słuszności.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawca korzystał z przysługującego mu prawa podmiotowego w sposób zgodny z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Podkreślono, że odmowa ustanowienia służebności mogłaby prowadzić do destabilizacji dostaw energii, a zarzuty o nadużyciu prawa nie znalazły uzasadnienia, zwłaszcza w kontekście zasady 'czystych rąk'.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Zmiana postanowienia
Strona wygrywająca
uczestnicy (w części dotyczącej wynagrodzenia)

Strony

NazwaTypRola
(...) Spółki Akcyjnejspółkawnioskodawca
K. E. (1)osoba_fizycznauczestnik
W. E.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (12)

Główne

k.c. art. 305¹

Kodeks cywilny

k.c. art. 305² § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 305² § § 2

Kodeks cywilny

Pomocnicze

k.c. art. 305⁴

Kodeks cywilny

Przepisy o służebnościach gruntowych stosuje się odpowiednio.

u.k.s. art. 113 § ust. 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

k.p.c. art. 520 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233

Kodeks postępowania cywilnego

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

k.c. art. 288

Kodeks cywilny

k.c. art. 145

Kodeks cywilny

u.g.n. art. 150 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 150 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podwyższenie wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu do kwoty 53 000 zł. • Utrzymanie w mocy postanowienia sądu pierwszej instancji w zakresie ustanowienia służebności przesyłu w istniejącym przebiegu.

Odrzucone argumenty

Konieczność ustanowienia służebności przesyłu dla prawidłowego korzystania z linii napowietrznej. • Nadużycie prawa podmiotowego przez wnioskodawcę. • Możliwość ustanowienia służebności o innym przebiegu lub usunięcia urządzenia. • Zaniżone wynagrodzenie za ustanowienie służebności.

Godne uwagi sformułowania

sąd nie ma kompetencji do badania, czy inny przebieg urządzenia przesyłowego na gruncie prowadziłby do mniejszego ograniczenia wykonywania prawa własności • zasada 'czystych rąk' • odpowiednie wynagrodzenie powinno uwzględniać także obniżenie wartości nieruchomości

Skład orzekający

Mariusz Broda

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości wynagrodzenia za służebność przesyłu, dopuszczalność zmiany przebiegu urządzeń przesyłowych, stosowanie art. 5 k.c. w sprawach o służebność przesyłu."

Ograniczenia: Dotyczy głównie sytuacji, gdy urządzenia przesyłowe zostały posadowione przed wejściem w życie przepisów o służebności przesyłu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy istotnego zagadnienia praktycznego dla właścicieli nieruchomości obciążonych infrastrukturą przesyłową, a także dla przedsiębiorstw energetycznych. Wyrok precyzuje zasady ustalania wynagrodzenia i interpretuje kluczowe przepisy dotyczące służebności przesyłu.

“Służebność przesyłu: Jak sąd ustalił ponad 4-krotnie wyższe wynagrodzenie dla właścicieli nieruchomości?”

Dane finansowe

wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu: 53 000 PLN

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst