II Ca 216/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawca Fundacja (...) w G. złożył wniosek o wpis hipoteki przymusowej w kwocie 1 878 001,00 zł na nieruchomości objętej księgą wieczystą nr (...), opierając się na wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 24 września 2013 r., sygn. akt IX GC 108/13. Uczestnik (...) Sp. z o.o. w Z. sprzeciwił się wnioskowi. Sąd Rejonowy w Wieliczce dokonał wpisu hipoteki. Uczestnik złożył apelację, zarzucając m.in. naruszenie art. 479(19) kpc, art. 479(19a) kpc, art. 626(9) kpc oraz art. 233 § 1 kpc, kwestionując uznanie wyroku Sądu Okręgowego za tytuł zabezpieczenia i podstawę wpisu hipoteki przymusowej. Sąd Okręgowy w Krakowie, rozpoznając apelację, uznał ją za nieuzasadnioną. Kluczową kwestią było ustalenie, czy wyrok Sądu Okręgowego stanowił tytuł zabezpieczenia. Sąd odwoławczy, powołując się na art. 109 i 110 ukwh oraz orzecznictwo, w tym postanowienie SN z dnia 4 września 2009 r. sygn. III CZP 55/09, stwierdził, że nieprawomocny wyrok sądu pierwszej instancji wydany w sprawach gospodarczych, na mocy art. 479(19a) kpc, mógł stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej. Sąd uznał, że przepis ten miał zastosowanie, mimo uchylenia, ze względu na datę wszczęcia postępowania. Sąd odwoławczy podkreślił, że postępowanie wieczystoksięgowe nie polega na merytorycznej kontroli orzeczenia stanowiącego podstawę wpisu, a jedynie na badaniu jego formy i treści. Oddalono również zarzuty dotyczące nadmiernego obciążenia uczestnika i braku oryginału tytułu, uznając, że suma hipoteki mieściła się w granicach ustawowych, a oryginał tytułu znajdował się w aktach księgi wieczystej. Apelacja została oddalona, a koszty postępowania zasądzono od uczestnika na rzecz wnioskodawcy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie, że nieprawomocny wyrok sądu gospodarczego może stanowić tytuł zabezpieczenia dla wpisu hipoteki przymusowej oraz zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego.
Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z art. 479(19a) kpc i jego stosowaniem w czasie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nieprawomocny wyrok sądu pierwszej instancji wydany w postępowaniu gospodarczym, na mocy art. 479(19a) kpc, może stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nieprawomocny wyrok sądu pierwszej instancji wydany w sprawach o roszczenia pieniężne albo świadczenia innych rzeczy zamiennych w postępowaniu gospodarczym, na mocy art. 479(19a) kpc, może stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy powołał się na art. 109 i 110 ukwh oraz art. 479(19a) kpc, który poprzez odesłanie do art. 492 § 2 kpc zrównuje taki wyrok z nakazem zapłaty, stanowiąc tytuł zabezpieczenia. Podkreślono, że przepis ten miał zastosowanie ze względu na datę wszczęcia postępowania.
Czy sąd wieczystoksięgowy jest uprawniony do merytorycznej kontroli orzeczenia stanowiącego podstawę wpisu hipoteki przymusowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych dokumentów oraz treść księgi wieczystej, a nie merytoryczną prawidłowość orzeczenia.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 626(9) kpc i utrwalonym orzecznictwem, sąd wieczystoksięgowy nie jest upoważniony do badania, czy sprawa została prawidłowo rozpoznana przez sąd merytoryczny, czy ma charakter gospodarczy, czy strony są przedsiębiorcami, gdyż kwestie te pozostają poza zakresem jego kognicji.
Czy suma hipoteki przymusowej może przewyższać sumę zabezpieczonej wierzytelności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, suma hipoteki przymusowej może być wyższa o połowę od zabezpieczonej wierzytelności wraz z roszczeniami o świadczenia uboczne, jeśli wynika to z dokumentu stanowiącego podstawę wpisu.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy powołał się na art. 110(1) zd. 2 ukwh, wskazując, że wierzyciel może żądać wpisu hipoteki przymusowej na sumę nie wyższą niż wynikająca z dokumentu, a jeśli nie wynika ona z dokumentu, suma nie może przewyższać o połowę zabezpieczonej wierzytelności wraz z roszczeniami o świadczenia uboczne. W tym przypadku, uwzględniając należność główną, świadczenia uboczne i możliwość wpisu na 11 księgach, żądana kwota mieściła się w ustawowych granicach.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Fundacja (...) | instytucja | wnioskodawca |
| (...) Sp. z o.o. | spółka | uczestnik |
Przepisy (9)
Główne
ukwh art. 109
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Wierzyciel, którego wierzytelność została stwierdzona tytułem wykonawczym, może na podstawie tego tytułu uzyskać hipotekę na wszystkich nieruchomościach dłużnika.
ukwh art. 110 § pkt 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Hipotekę przymusową można uzyskać na podstawie postanowienia sądu o udzieleniu zabezpieczenia.
k.p.c. art. 479¹⁹a
Kodeks postępowania cywilnego
Nieprawomocny wyrok sądu pierwszej instancji wydany w sprawach o roszczenia pieniężne albo świadczenia innych rzeczy zamiennych stanowił tytuł zabezpieczenia i mógł być podstawą wpisu hipoteki przymusowej.
k.p.c. art. 626⁹
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej.
ukwh art. 110¹
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Wierzyciel może żądać wpisu hipoteki przymusowej na sumę nie wyższą niż wynikająca z dokumentu stanowiącego podstawę jej wpisu, a jeśli nie wynika ona z dokumentu, suma nie może przewyższać o połowę zabezpieczonej wierzytelności wraz z roszczeniami o świadczenia uboczne.
Pomocnicze
k.p.c. art. 492 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowany odpowiednio do wyroków z art. 479(19a) kpc, zrównuje je z nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów, zarzucono naruszenie poprzez sprzeczność ustaleń z treścią materiału dowodowego.
k.p.c. art. 730¹ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uwzględniania interesów stron przy wyborze sposobu zabezpieczenia.
Dz. U. z 2011 r. nr 233, poz. 1381 art. 9 § ust. 1
Ustawa z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw
Przepisy ustawy nowelizującej znajdują zastosowanie do postępowań wszczętych po dniu jej wejścia w życie, z zastrzeżeniem ust. 2-7. Brak odniesienia do art. 479(19a) kpc oznacza jego stosowanie do postępowań wszczętych przed nowelizacją.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Sądu Okręgowego w sprawie gospodarczej, wydany na podstawie art. 479(19a) kpc, stanowi tytuł zabezpieczenia uprawniający do wpisu hipoteki przymusowej. • Postępowanie wieczystoksięgowe nie podlega merytorycznej kontroli orzeczenia stanowiącego podstawę wpisu. • Suma hipoteki przymusowej mieści się w ustawowych granicach. • Oryginał tytułu wykonawczego, znajdujący się w aktach księgi wieczystej, może stanowić podstawę wpisu.
Odrzucone argumenty
Wyrok Sądu Okręgowego nie stanowi tytułu zabezpieczenia. • Naruszenie art. 479(19) kpc, art. 479(19a) kpc, art. 626(9) kpc, art. 233 § 1 kpc. • Brak podstaw do wpisu hipoteki z powodu braku tytułu zabezpieczenia. • Nadmierne obciążenie uczestnika hipoteką przymusową. • Brak przedłożenia oryginału tytułu uprawniającego do wpisu.
Godne uwagi sformułowania
kwestią rozstrzygającą na gruncie niniejszej sprawy jest ustalenie, czy przedłożony przez wnioskodawcę wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 24 września 2013 r. wydany w sprawie do sygn. akt XI GC 108/13 jest tytułem zabezpieczenia, a tym samym, czy może stanowić podstawę wpisu hipoteki przymusowej na nieruchomości uczestnika. • nieprawomocny wyrok sądu pierwszej instancji wydany w sprawach o roszczenia pieniężne albo świadczenia innych rzeczy zamiennych ( art. 479 19a kpc ) wydany w sprawie w postępowaniu gospodarczym. • niedopuszczalne jest kontrolowanie w postępowaniu wieczystoksięgowym merytorycznej prawidłowości orzeczenia mającego stanowić podstawę wpisu
Skład orzekający
Beata Kurdziel
przewodniczący-sprawozdawca
Izabella Stawicka
sędzia
Joanna Ćwik-Bielińska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że nieprawomocny wyrok sądu gospodarczego może stanowić tytuł zabezpieczenia dla wpisu hipoteki przymusowej oraz zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z art. 479(19a) kpc i jego stosowaniem w czasie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w kontekście zabezpieczenia wierzytelności poprzez hipotekę przymusową, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości i cywilnego.
“Wyrok gospodarczy jako podstawa hipoteki przymusowej – co musisz wiedzieć?”
Dane finansowe
WPS: 1 878 001 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.