II Ca 1996/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła żądania strony powodowej zapłaty kwoty 166,44 zł, stanowiącej równowartość 40 euro, tytułem rekompensaty za koszty odzyskania należności wynikającej z faktury nr (...) na kwotę 405,90 zł brutto. Strona pozwana otrzymała fakturę 21 lipca 2014 r. z terminem płatności 7 dni, a zapłaciła 1 sierpnia 2014 r., co stanowiło 3 dni opóźnienia. Strona powodowa wystawiła notę księgową i wezwanie do zapłaty prawie trzy lata później, w dniu 25 kwietnia 2017 r. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że dochodzenie 40 euro za tak krótkie opóźnienie stanowiło nadużycie prawa podmiotowego z art. 5 Kodeksu cywilnego, gdyż było sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa. Sąd Okręgowy w pełni podzielił to stanowisko, podkreślając ogromną dysproporcję między wysokością należnych odsetek za 3 dni opóźnienia (niższe niż 1 grosz) a dochodzoną kwotą rekompensaty. Sąd odwoławczy uznał, że uwzględnienie powództwa godziłoby w poczucie sprawiedliwości, zwłaszcza że strona powodowa nie wykazała poniesienia faktycznych kosztów windykacji. Apelacja strony powodowej, zarzucająca m.in. naruszenie art. 5 KC i art. 10 ust. 1 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 5 KC w kontekście dochodzenia rekompensaty za koszty odzyskania należności na podstawie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, zwłaszcza w przypadkach znikomego opóźnienia.
Dotyczy specyficznej sytuacji niewielkiego opóźnienia w zapłacie faktury i dochodzenia zryczałtowanej rekompensaty, gdzie dysproporcja między odsetkami a rekompensatą jest rażąca.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dochodzenie rekompensaty w wysokości 40 euro za kilkudniowe opóźnienie w zapłacie niewielkiej kwoty faktury stanowi nadużycie prawa podmiotowego z art. 5 Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dochodzenie takiej rekompensaty za znikome opóźnienie, przy ogromnej dysproporcji między wysokością należnych odsetek a żądaną kwotą, stanowi nadużycie prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że żądanie 40 euro za 3 dni opóźnienia w zapłacie kwoty 405,90 zł jest nieproporcjonalne i sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa, naruszając poczucie sprawiedliwości.
Czy przepis art. 10 ust. 1 ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych nakłada bezwzględny obowiązek zapłaty 40 euro w przypadku opóźnienia, bez możliwości badania nadużycia prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten należy interpretować w powiązaniu z art. 5 KC, co nakłada na sąd obowiązek zbadania, czy wierzyciel nie nadużył prawa występując z takim roszczeniem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy w uchwale przewidział możliwość badania nadużycia prawa przez wierzyciela dochodzącego rekompensaty, co zostało zastosowane w niniejszej sprawie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. (...) | inne | powód |
| (...) Spółki Akcyjnej | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Sąd uznał, że dochodzenie rekompensaty 40 euro za kilkudniowe opóźnienie w zapłacie stanowiło nadużycie prawa podmiotowego.
u.t.z.t.h. art. 10 § 1
Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych
Przepis ten, implementujący dyrektywę UE, nie wyłącza możliwości badania nadużycia prawa przez wierzyciela dochodzącego rekompensaty.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny materiału dowodowego; zarzut naruszenia uznany za niezasadny.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania odwoławczego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Dochodzenie 40 euro rekompensaty za 3 dni opóźnienia w zapłacie niewielkiej kwoty stanowi nadużycie prawa z art. 5 KC. • Należy badać, czy wierzyciel nie nadużył prawa dochodząc rekompensaty za koszty odzyskania należności, nawet jeśli nie wykazał poniesienia faktycznych kosztów.
Odrzucone argumenty
Ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych nakłada bezwzględny obowiązek zapłaty 40 euro rekompensaty za opóźnienie. • Sąd pierwszej instancji dokonał dowolnej oceny materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
każda ze stron powoływała się na uchwałę Sądu Najwyższego traktującą o odpowiedzialności za opóźnienie w spełnieniu świadczenia w sposób absolutny • mając na uwadze dolegliwość dla dłużnika sankcji w postaci obowiązku zapłaty kwoty 40 euro za opóźnienie w zapłacie, Sąd Najwyższy pozostawił sądom orzekającym zbadanie czy na tle konkretnej sprawy wierzyciel nie nadużył przysługującego mu prawa • ogromna dysproporcja między wysokością należnych za opóźnienie odsetek a kwotą żądaną z tytułu rekompensaty • uwzględnienie powództwa godziłoby w podstawowe poczucie sprawiedliwości • nie takie jest społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa określonego w art. 10 ust. 1 wspomnianej ustawy • biorąc pod uwagę niewielki okres opóźnienia w zapłacie należności głównej, dokonanie zapłaty bez jakichkolwiek działań ze strony powoda, nie zachwianie płynności finansowej strony powodowej zaistniałym opóźnieniem oraz nie wymuszenie na nim podjęcia jakichkolwiek czynności windykacyjnych, domaganie się przez stronę powodową zasądzenia kwoty objętej żądaniem pozwu, narusza zasadę dobrych praktyk kupieckich
Skład orzekający
Joanna Ćwik - Bielińska
przewodniczący
Anna Koźlińska
sędzia
Paweł Styrna
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 5 KC w kontekście dochodzenia rekompensaty za koszty odzyskania należności na podstawie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, zwłaszcza w przypadkach znikomego opóźnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niewielkiego opóźnienia w zapłacie faktury i dochodzenia zryczałtowanej rekompensaty, gdzie dysproporcja między odsetkami a rekompensatą jest rażąca.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje, jak nadmierne i nieproporcjonalne dochodzenie roszczeń, nawet jeśli formalnie wynikają z przepisów prawa, może zostać uznane za nadużycie prawa i zostać oddalone przez sąd. Pokazuje to znaczenie zasady słuszności i dobrych praktyk kupieckich.
“Czy 3 dni opóźnienia w zapłacie faktury to powód do żądania 40 euro? Sąd mówi: to nadużycie prawa!”
Dane finansowe
WPS: 166,44 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.