II CA 1627/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia regresowego ubezpieczyciela przeciwko kierowcy, który spowodował szkodę parkingową, a następnie oddalił się z miejsca zdarzenia. Powódka twierdziła, że pozwany zbiegł z miejsca zdarzenia, co uzasadniałoby zwrot wypłaconego odszkodowania na podstawie art. 43 pkt 4 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że pozwany oddalił się z miejsca zdarzenia z powodu nagłej potrzeby udzielenia pomocy synowi, który miał chorego psa i sam doznał obrażeń, a nie w celu uniknięcia odpowiedzialności. Sąd Rejonowy podkreślił, że pozwany wrócił na miejsce zdarzenia i przyznał się do winy policji. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powódki, podzielił ustalenia i wnioski Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy szczegółowo analizował pojęcie „zbiegnięcia z miejsca zdarzenia” w kontekście przepisów prawa ubezpieczeniowego i cywilnego, wskazując, że wymaga ono świadomego opuszczenia miejsca zdarzenia bez spełnienia obowiązków wynikających z art. 16 ustawy, w celu uniknięcia odpowiedzialności. Sąd uznał, że powódka nie udowodniła, iż pozwany działał w takim celu. Podkreślono, że pozwany spieszył się do syna, nie znał właściciela uszkodzonego pojazdu, a uszkodzenia były niewielkie. Sąd Okręgowy oddalił apelację jako niezasadną i zasądził od powódki na rzecz pozwanego koszty postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia "zbiegnięcia z miejsca zdarzenia" w kontekście regresu ubezpieczyciela, ciężar dowodu w sprawach o regres, usprawiedliwione okoliczności oddalenia się z miejsca kolizji.
Dotyczy specyficznej sytuacji oddalenia się z miejsca kolizji z powodu nagłej potrzeby pomocy rodzinie i zwierzęciu, a nie ogólnych zasad odpowiedzialności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy oddalenie się kierowcy z miejsca zdarzenia w celu udzielenia natychmiastowej pomocy choremu psu syna i udzielenia pomocy synowi, który doznał obrażeń, stanowi "zbiegnięcie z miejsca zdarzenia" w rozumieniu art. 43 pkt 4 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, uzasadniające regres ubezpieczyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oddalenie się z miejsca zdarzenia w takich okolicznościach nie jest równoznaczne ze "zbiegnięciem" w rozumieniu przepisów, jeśli kierowca nie miał zamiaru uniknięcia odpowiedzialności i ostatecznie przyznał się do winy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie "zbiegnięcia" wymaga świadomego działania w celu uniknięcia odpowiedzialności, a nie pośpiechu spowodowanego nagłą sytuacją rodzinną i troską o zwierzę. Pozwany wrócił na miejsce zdarzenia i przyznał się do winy, co wykluczało zamiar ucieczki.
Jaki jest ciężar dowodu w przypadku dochodzenia roszczenia regresowego przez ubezpieczyciela na podstawie art. 43 pkt 4 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ciężar dowodu, że kierowca zbiegł z miejsca zdarzenia, spoczywa na ubezpieczycielu dochodzącym roszczenia regresowego.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 6 k.c., strona dochodząca roszczenia musi udowodnić jego podstawę. W tym przypadku ubezpieczyciel musiał wykazać, że pozwany zbiegł z miejsca zdarzenia, co nie zostało udowodnione.
Czy naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. poprzez brak uzasadnienia przyczyn oddalenia wniosku dowodowego miało istotny wpływ na wynik sprawy?
Odpowiedź sądu
Nie, w tym przypadku naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ uzasadnienie wyroku było wystarczające, a oddalenie wniosku dowodowego było prawidłowe.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego było wystarczające, a brak wyjaśnienia przyczyn oddalenia wniosku dowodowego nie uniemożliwił kontroli instancyjnej. Ponadto, oddalenie wniosku o przesłuchanie świadka S. J. było uzasadnione brakiem podania jego adresu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Towarzystwo (...) Spółki Akcyjnej | spółka | powód |
| J. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Z. M. | osoba_fizyczna | poszkodowany |
| A. K. | osoba_fizyczna | właściciel pojazdu |
| R. K. | osoba_fizyczna | syn pozwanego |
| K. K. (1) | osoba_fizyczna | żona pozwanego |
| W. D. | osoba_fizyczna | funkcjonariusz Policji |
| Z. B. | osoba_fizyczna | lekarz weterynarii |
| S. J. | osoba_fizyczna | świadek |
Przepisy (7)
Główne
u.u.o. art. 43 § pkt 4
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Przepis ten przewiduje prawo zakładu ubezpieczeń do dochodzenia od kierującego zwrotu wypłaconego odszkodowania, jeżeli kierujący zbiegł z miejsca zdarzenia. Sąd interpretuje "zbiegnięcie" jako świadome opuszczenie miejsca zdarzenia w celu uniknięcia odpowiedzialności, a nie każde oddalenie się.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Przepis ten stanowi o ciężarze dowodu, zgodnie z którym ciężar dowodu spoczywa na stronie, która z określonego faktu wywodzi skutki prawne. W tym przypadku na ubezpieczycielu dochodzącym roszczenia regresowego.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące zasądzenia kosztów postępowania od strony przegrywającej na rzecz strony wygrywającej.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący swobodnej oceny dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis określający wymogi uzasadnienia orzeczenia.
u.u.o. art. 16
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Określa obowiązki uczestnika zdarzenia drogowego, w tym obowiązek udzielenia pomocy, zabezpieczenia miejsca zdarzenia, powiadomienia Policji i udzielenia informacji o ubezpieczeniu.
p.r.d. art. 44 § ust. 2
Prawo o ruchu drogowym
Określa obowiązki kierującego pojazdem w razie uczestniczenia w wypadku drogowym, w tym obowiązek wezwania policji i pozostania na miejscu, jeśli są ofiary w ludziach lub okoliczności wskazują na popełnienie przestępstwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwany oddalił się z miejsca zdarzenia z powodu nagłej potrzeby udzielenia pomocy synowi i jego choremu psu, a nie w celu uniknięcia odpowiedzialności. • Pozwany wrócił na miejsce zdarzenia i przyznał się do winy policji. • Ciężar dowodu, że pozwany zbiegł z miejsca zdarzenia, spoczywa na ubezpieczycielu. • Oddalenie się z miejsca zdarzenia nie jest tożsame ze zbiegnięciem, jeśli nie towarzyszy mu zamiar uniknięcia odpowiedzialności. • Brak obowiązku wzywania policji w przypadku kolizji bez ofiar w ludziach i bez podejrzenia popełnienia przestępstwa.
Odrzucone argumenty
Pozwany, mając świadomość wyrządzenia szkody, oddalił się z miejsca zdarzenia nie informując nikogo o swoich danych personalnych i danych ubezpieczyciela. • Pozwany nie podjął starań w celu zawiadomienia Policji o swoim sprawstwie do czasu spotkania z funkcjonariuszami. • Brak uzasadnionych powodów do opuszczenia miejsca kolizji, w szczególności potrzeba udzielenia niezwłocznej pomocy medycznej zwierzęciu była pozorowana (rutynowe odrobaczenie psa). • Pozwany nie przedstawił swojego stanowiska w sprawie na etapie przedsądowym. • Przyznanie się do sprawstwa po ustaleniu przez policję jego tożsamości nie świadczy o braku zamiaru uniknięcia odpowiedzialności. • Naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. poprzez brak uzasadnienia przyczyn oddalenia dowodu z zeznań świadka S. J.
Godne uwagi sformułowania
„słowo <<zbiegł>>, którego synonimem może być słowo <<uciekł>>, użyte zostało celowo, aby nie każde oddalenie się kierowcy z miejsca wypadku, czasami usprawiedliwione okolicznościami zdarzenia, powodowało utratę ochrony ubezpieczeniowej. • nie można przyjąć domniemania, że każde oddalenie się z miejsca wypadku jest ucieczką, gdyż oznaczałoby to sprzeczne z unormowaniem art. 6 k.c. , przerzucenie ciężaru dowodu z powoda na sprawcę szkody. • nie sposób przyjąć domniemania, że każde oddalenie się z miejsca wypadku jest ucieczką, gdyż oznaczałoby to sprzeczne z unormowaniem art. 6 k.c. , przerzucenie ciężaru dowodu z powoda na sprawcę szkody. • nie każde oddalenie się kierowcy z miejsca wypadku, czasami usprawiedliwione okolicznościami zdarzenia, powodowało utratę ochrony ubezpieczeniowej. • nie można utożsamiać z pojęciem "zbiegnięcia z miejsca zdarzenia" funkcjonującym z na gruncie prawa karnego materialnego ( art. 178 k.k. ). • Zastosowanie art. 43 pkt 4 ustawy wymaga ustalenia, iż sprawca kolizji drogowej opuścił miejsce zdarzenia świadomie, bez spełnienia ciążących na nim obowiązków wynikających z art. 16 ustawy w celu uniknięcia odpowiedzialności za wyrządzoną szkodę (wina umyślna i rażące niedbalstwo). • nie można zarzucać pozwanemu, że nie wezwał na miejsce zdarzenia policji, gdyż nie było ani takiego obowiązku, ani potrzeby. • nie można przyjąć, że zachowanie przeciwne (tj. […]
Skład orzekający
Tomasz Szaj
przewodniczący-sprawozdawca
Iwona Siuta
sędzia
Violetta Osińska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"zbiegnięcia z miejsca zdarzenia\" w kontekście regresu ubezpieczyciela, ciężar dowodu w sprawach o regres, usprawiedliwione okoliczności oddalenia się z miejsca kolizji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji oddalenia się z miejsca kolizji z powodu nagłej potrzeby pomocy rodzinie i zwierzęciu, a nie ogólnych zasad odpowiedzialności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie zamiaru uniknięcia odpowiedzialności, a nie tylko samego faktu oddalenia się z miejsca zdarzenia. Pokazuje też, jak okoliczności łagodzące mogą wpłynąć na rozstrzygnięcie.
“Czy pośpiech do chorego psa usprawiedliwia opuszczenie miejsca kolizji? Sąd rozstrzyga o "zbiegnięciu" sprawcy.”
Dane finansowe
WPS: 4349,59 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 300 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.