II CA 1285/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia regresowego ubezpieczyciela przeciwko kierowcy K. W., który w trakcie wykonywania obowiązków pracowniczych spowodował uszkodzenie zaparkowanego pojazdu, a następnie oddalił się z miejsca zdarzenia. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że zgodnie z art. 120 § 1 Kodeksu pracy, w przypadku szkody wyrządzonej przez pracownika przy wykonywaniu obowiązków pracowniczych, odpowiedzialny jest wyłącznie pracodawca. Sąd pierwszej instancji oparł się na uchwale Sądu Najwyższego z 1976 r., która traktowała przepisy prawa pracy jako lex specialis wobec przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację ubezpieczyciela, zmienił zaskarżony wyrok. Podkreślono, że postępowanie apelacyjne jest postępowaniem merytorycznym, a sąd drugiej instancji ma obowiązek samodzielnej oceny materiału. Sąd Okręgowy nie podzielił stanowiska Sądu Rejonowego, uznając, że art. 43 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, który przewiduje prawo regresu ubezpieczyciela od kierowcy, który zbiegł z miejsca zdarzenia, ma zastosowanie również w sytuacji, gdy szkoda została wyrządzona w ramach obowiązków pracowniczych. Sąd Okręgowy wskazał, że nowsze orzecznictwo Sądu Najwyższego (np. wyrok z 2009 r.) oraz sądów apelacyjnych odchodzi od interpretacji, zgodnie z którą art. 120 § 1 k.p. wyłączałby zastosowanie art. 43 ustawy. Podkreślono, że celem regresu jest prewencyjne oddziaływanie na kierowców, a względy te są równie doniosłe w przypadku kierowców zawodowych. Sąd Okręgowy uznał, że zachowanie pozwanej, która poczuła zgrzyt, ale nie obejrzała uszkodzeń i odjechała, nie pozostawiając danych, wypełniło przesłankę zbiegnięcia z miejsca zdarzenia w rozumieniu art. 43 pkt 4 ustawy. W związku z tym, strona powodowa miała legitymację procesową do dochodzenia roszczenia regresowego od pozwanej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja relacji między przepisami prawa pracy a przepisami o ubezpieczeniach obowiązkowych w kontekście roszczeń regresowych ubezpieczyciela wobec kierowców będących pracownikami, którzy zbiegli z miejsca zdarzenia.
Dotyczy sytuacji, gdy szkoda została wyrządzona w ramach obowiązków pracowniczych, a kierowca zbiegł z miejsca zdarzenia. Konieczność udowodnienia przez ubezpieczyciela, że zbiegnięcie miało na celu uniknięcie odpowiedzialności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy ubezpieczycielowi przysługuje roszczenie regresowe wobec kierowcy, który spowodował szkodę w ramach wykonywania obowiązków pracowniczych i zbiegł z miejsca zdarzenia, w świetle art. 43 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych i art. 120 § 1 Kodeksu pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ubezpieczycielowi przysługuje roszczenie regresowe wobec kierowcy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że art. 43 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych ma zastosowanie również do kierowców będących pracownikami, a przepisy prawa pracy nie wyłączają możliwości dochodzenia roszczeń regresowych przez ubezpieczyciela od kierowcy, który zbiegł z miejsca zdarzenia. Nowsze orzecznictwo odchodzi od interpretacji, że art. 120 § 1 k.p. jest przepisem szczególnym wyłączającym zastosowanie art. 43 ustawy.
Jak interpretować pojęcie 'zbiegł z miejsca zdarzenia' w kontekście art. 43 pkt 4 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych w porównaniu do prawa karnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pojęcie 'zbiegł z miejsca zdarzenia' w art. 43 pkt 4 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych ma szerszy zakres niż w prawie karnym i obejmuje oddalenie się sprawcy z miejsca zdarzenia, jeśli dochodził regresu ubezpieczyciel zdoła wykazać, że miało to na celu uniknięcie odpowiedzialności za szkodę.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że zachowanie pozwanej, która poczuła zgrzyt, ale nie obejrzała uszkodzeń i odjechała, nie pozostawiając danych, wypełniło przesłankę zbiegnięcia z miejsca zdarzenia w rozumieniu ustawy, nawet jeśli nie było to typowe 'zbiegnięcie' w rozumieniu prawa karnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. A. | instytucja | powód |
| K. W. | osoba_fizyczna | pozwana |
| (...) sp. z o.o. | spółka | pracodawca pozwanej |
| (...) S.A. | instytucja | ubezpieczyciel pozwanej |
| I. C. | inne | poszkodowany |
| (...) sp. z o.o. | spółka | poszkodowany |
| (...) sp. z o.o. | spółka | poszkodowany |
Przepisy (6)
Główne
u.u.o. art. 43 § pkt 4
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych
Zakładowi ubezpieczeń przysługuje prawo dochodzenia od kierującego pojazdem mechanicznym zwrotu wypłaconego z tytułu ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych odszkodowania, jeżeli kierujący zbiegł z miejsca zdarzenia.
Pomocnicze
k.p. art. 120 § § 1
Kodeks pracy
W razie wyrządzenia przez pracownika przy wykonywaniu przez niego obowiązków pracowniczych szkody osobie trzeciej, zobowiązany do naprawienia szkody jest wyłącznie pracodawca.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji ma obowiązek rozważenia na nowo całego zebranego w sprawie materiału oraz dokonania własnej, samodzielnej i swobodnej jego oceny.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady rozstrzygania o kosztach postępowania.
k.w. art. 97
Kodeks wykroczeń
Przepis dotyczący wykroczenia polegającego na nieostrożnym zachowaniu w ruchu drogowym.
u.u.o. art. 16 § ust. 2
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych
Obowiązek udzielenia przez uczestnika zdarzenia drogowego niezbędnych informacji, w tym danych dotyczących umowy ubezpieczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 43 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych ma zastosowanie do kierowców będących pracownikami. • Przepisy prawa pracy nie wyłączają roszczeń regresowych ubezpieczyciela wobec kierowcy, który zbiegł z miejsca zdarzenia. • Zachowanie pozwanej wypełniło przesłankę 'zbiegnięcia z miejsca zdarzenia' w rozumieniu ustawy.
Odrzucone argumenty
Wyłączna odpowiedzialność pracodawcy na podstawie art. 120 § 1 k.p. wyłącza roszczenie regresowe ubezpieczyciela wobec pracownika (argument Sądu Rejonowego). • Pozwana nie była świadoma zaistnienia szkody lub jej rozmiaru.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Odwoławczy nie podzielił stanowiska prawnego wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku skutkującego brakiem przyjęcia legitymacji procesowej pozwanej • przepisy prawa pracy stanowią bowiem lex specialis w stosunku do przepisów prawa cywilnego, stanowiących lex generalis. • analiza aktualnego orzecznictwa zarówno Sądu Najwyższego jak i Sądów powszechnych ukształtowanego na tle podobnych temu stanów faktycznych, prowadzi do odmiennych wniosków. • Uzasadnieniem regresu zakładu ubezpieczeń do ubezpieczonego od odpowiedzialności cywilnej kierowcy, który powoduje wypadek drogowy w następstwie zachowania szczególnie nagannego z punktu widzenia społecznego i prawnego, jest potrzeba jak najbardziej efektywnego, a więc opartego na sankcji ekonomicznej, oddziaływania zapobiegającego takim zachowaniom.
Skład orzekający
Małgorzata Dasiewicz – Kowalczyk
członek
Małgorzata Brulińska
członek
Krzysztof Kremis
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja relacji między przepisami prawa pracy a przepisami o ubezpieczeniach obowiązkowych w kontekście roszczeń regresowych ubezpieczyciela wobec kierowców będących pracownikami, którzy zbiegli z miejsca zdarzenia."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy szkoda została wyrządzona w ramach obowiązków pracowniczych, a kierowca zbiegł z miejsca zdarzenia. Konieczność udowodnienia przez ubezpieczyciela, że zbiegnięcie miało na celu uniknięcie odpowiedzialności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między przepisami prawa pracy a przepisami ubezpieczeniowymi, co jest częstym problemem w praktyce. Pokazuje ewolucję orzecznictwa i stanowi ważny przykład dla prawników zajmujących się odszkodowaniami i prawem pracy.
“Czy pracownik, który spowodował szkodę w pracy i uciekł, może uniknąć odpowiedzialności? Sąd Okręgowy rozwiewa wątpliwości.”
Dane finansowe
WPS: 3381,23 PLN
odszkodowanie: 3381,23 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.