II C 809/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka B. M. wystąpiła do Sądu Okręgowego z żądaniem ustalenia, że przysługuje jej spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego nr (...) przy ul. (...) w W. Prawo to pierwotnie należało do niej i jej męża Z. M. na zasadzie małżeńskiej wspólności majątkowej. Po śmierci męża, który przebywał za granicą i z którym powódka nie utrzymywała kontaktu, Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) odmówiła wydania zaświadczenia potwierdzającego prawo powódki do lokalu, powołując się na niejasności dotyczące stanu cywilnego męża w chwili śmierci (rozwód) i brak dokumentów potwierdzających przejście prawa na powódkę po ustaniu małżeństwa. Sąd Okręgowy, analizując stan faktyczny i prawny, uznał powództwo za zasadne. Stwierdził, że powódka ma interes prawny w ustaleniu prawa do lokalu, gdyż istnieje spór z pozwaną Spółdzielnią, która nie posiadała kompetencji do samodzielnego wydania zaświadczenia kształtującego stan prawny. Sąd podkreślił, że spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, przydzielone w czasie trwania małżeństwa, należy wspólnie do obojga małżonków. Nawet w przypadku ustania małżeństwa przez rozwód i śmierci jednego z małżonków, prawo to przypada żyjącemu małżonkowi zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Sąd uznał, że okoliczność ewentualnego rozwodu nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia, zwłaszcza w sytuacji, gdy po śmierci męża przeprowadzono postępowanie spadkowe, a spadkobiercy zgodnie oświadczyli, że prawo do lokalu ma przypaść powódce. W związku z tym Sąd na podstawie art. 189 k.p.c. w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych ustalił, że spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu przysługuje powódce. Orzeczenie o kosztach procesu nastąpiło na podstawie art. 98 k.p.c. , zasądzając od Spółdzielni na rzecz powódki kwotę 4595 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego po śmierci jednego z małżonków, zwłaszcza w kontekście ewentualnego rozwodu i braku formalnego uregulowania prawa do lokalu.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem spółdzielczym i jego dziedziczeniem/przejściem po ustaniu małżeństwa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, nabyte w czasie trwania małżeństwa przez oboje małżonków, przysługuje żyjącemu małżonkowi po śmierci drugiego małżonka, który w chwili śmierci był rozwiedziony z pierwszym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego przysługuje żyjącemu małżonkowi, nawet jeśli byli po rozwodzie, a późniejsza umowa podziału majątku potwierdza wyłączne prawo żyjącego małżonka do lokalu.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 14 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, który stanowi, że po śmierci jednego z małżonków prawo do lokalu przysługuje drugiemu. Podkreślono, że ta zasada ma zastosowanie również w sytuacji, gdy małżonkowie byli po rozwodzie, a żyjący małżonek może dochodzić prawa do lokalu, zwłaszcza gdy spadkobiercy potwierdzili jego wyłączne prawo.
Czy sąd posiada kompetencje do ustalenia prawa do lokalu mieszkalnego w trybie art. 189 k.p.c. , gdy spółdzielnia odmawia wydania zaświadczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd posiada kompetencje do ustalenia prawa do lokalu mieszkalnego w trybie art. 189 k.p.c. , gdy istnieje spór między stronami, a spółdzielnia nie ma samodzielnego umocowania do wydania zaświadczenia kształtującego stan prawny.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że interes prawny powódki w ustaleniu prawa do lokalu jest uzasadniony niepewnością prawną wynikającą ze stanowiska spółdzielni. Rozstrzygnięcie sądowe w trybie art. 189 k.p.c. definitywnie zakończy spór.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) z siedzibą w W. | spółka | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Interes prawny zachodzi, gdy skutek uprawomocnienia się wyroku ustalającego zapewni powodowi ochronę prawnie chronionych interesów.
u.s.m. art. 14 § 1
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
Z chwilą śmierci jednego z małżonków spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, które przysługiwało obojgu małżonkom, przypada drugiemu małżonkowi. Małżonek ten, jeżeli nie jest członkiem spółdzielni, powinien w terminie jednego roku od dnia śmierci współmałżonka złożyć deklarację członkowską.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Strona wygrywająca sprawę ma prawo do zwrotu kosztów procesu od strony przegrywającej.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Do kosztów procesu zalicza się m.in. wynagrodzenie pełnomocnika.
pr. sp. (1982) art. 215 § 1 i 2
Prawo spółdzielcze
Spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego może należeć do jednej osoby albo małżonków. Spółdzielcze prawo do lokalu przydzielonego obojgu małżonkom lub jednemu z nich w czasie trwania małżeństwa dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych rodziny należy wspólnie do obojga małżonków.
pr. sp. (1999) art. 216
Prawo spółdzielcze
Przepis dotyczący obowiązku zawiadomienia spółdzielni o podziale prawa do lokalu po ustaniu małżeństwa i skutków jego niezachowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, nabyte w czasie trwania małżeństwa, przypada żyjącemu małżonkowi po śmierci drugiego, zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, nawet jeśli byli po rozwodzie. • Powódka ma interes prawny w ustaleniu prawa do lokalu w trybie art. 189 k.p.c. z uwagi na spór ze spółdzielnią i brak jej kompetencji do wydania zaświadczenia. • Umowa o podziale majątku wspólnego, zgodnie z którą prawo do lokalu przypadło powódce, stanowi dowód jej wyłącznego prawa.
Odrzucone argumenty
Pozwana Spółdzielnia argumentowała, że brak dokumentów potwierdzających przejście prawa na powódkę po ustaniu małżeństwa (rozwodzie) uniemożliwia wydanie zaświadczenia. • Pozwana podnosiła, że prawo do wkładu mieszkaniowego nie podlega dziedziczeniu, a córki zmarłego nie mogły nabyć prawa do lokalu w drodze spadkobrania.
Godne uwagi sformułowania
nie ma samodzielnego umocowania prawnego do wydania zaświadczenia kształtującego stan prawny lokalu • prawo to przypada drugiemu małżonkowi • brak jest dokumentów dowodzących przeprowadzenie postępowania rozwodowego między powódką a jej mężem • okoliczność powyższa nie ma jednak znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy
Skład orzekający
Hanna Wawrzyniak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego po śmierci jednego z małżonków, zwłaszcza w kontekście ewentualnego rozwodu i braku formalnego uregulowania prawa do lokalu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z prawem spółdzielczym i jego dziedziczeniem/przejściem po ustaniu małżeństwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu praw do lokali spółdzielczych i ich dziedziczenia/przejścia po śmierci jednego z małżonków, co jest istotne dla wielu osób. Wyjaśnia, jak sąd interpretuje przepisy w skomplikowanych sytuacjach rodzinnych i prawnych.
“Czy po śmierci męża odziedziczysz jego spółdzielcze mieszkanie, nawet jeśli byliście po rozwodzie?”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 4595 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.