II C 3276/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód M. J. zawarł z pozwaną S. Ż. T. U. Spółką Akcyjną umowę ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. Po rozwiązaniu umowy przez powoda, pozwana potrąciła kwotę 6.884,59 zł tytułem opłaty likwidacyjnej, wypłacając powodowi pozostałą część wartości polisy. Powód uznał te postanowienia za niedozwolone klauzule umowne, ponieważ nie zostały indywidualnie uzgodnione, nie dotyczą świadczenia głównego, a rażąco naruszają jego interesy jako konsumenta i są sprzeczne z dobrymi obyczajami. Sąd, analizując sprawę, ustalił, że powód otrzymał OWU przed zawarciem umowy. Kluczowe znaczenie miało ustalenie, czy postanowienia dotyczące opłaty likwidacyjnej podlegają kontroli abuzywności. Sąd uznał, że wartość wykupu nie jest świadczeniem głównym umowy, a postanowienia ją określające, w tym opłatę likwidacyjną, nie były jednoznaczne i zrozumiałe dla konsumenta. W szczególności, sposób wyliczenia opłaty likwidacyjnej, rozproszony w OWU i załącznikach, z odwołaniami do specjalistycznych terminów, nie dawał konsumentowi jasnej informacji o ryzyku utraty środków. Sąd stwierdził, że pobranie ok. 54% wartości polisy jako opłaty likwidacyjnej, zwłaszcza po ponad siedmiu latach trwania umowy, rażąco narusza interesy konsumenta i jest sprzeczne z dobrymi obyczajami, naruszając zasadę lojalności i równowagi kontraktowej. W związku z uznaniem klauzul za abuzywne, sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 6.884,59 zł, stanowiącą nadmiernie pobraną opłatę likwidacyjną, wraz z odsetkami ustawowymi od dnia opóźnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUznawanie klauzul dotyczących opłat likwidacyjnych w umowach ubezpieczenia z funduszem kapitałowym za abuzywne, zwłaszcza gdy są niejasne i rażąco naruszają interesy konsumenta.
Dotyczy umów zawartych z konsumentami, gdzie postanowienia nie były indywidualnie negocjowane i pochodzą z wzorca umownego. Interpretacja pojęcia 'świadczenie główne' w kontekście art. 385¹ k.c.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (OWU) dotyczące opłaty likwidacyjnej przy przedterminowym rozwiązaniu umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, które nie zostały indywidualnie uzgodnione i nie dotyczą świadczenia głównego, mogą być uznane za niedozwolone klauzule umowne (abuzywne) w rozumieniu art. 385¹ k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia OWU dotyczące opłaty likwidacyjnej mogą być uznane za niedozwolone klauzule umowne, jeśli kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy, a nie dotyczą głównych świadczeń stron sformułowanych jednoznacznie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienia dotyczące opłaty likwidacyjnej nie były indywidualnie uzgodnione, nie stanowiły świadczenia głównego, były niejednoznaczne i rażąco naruszały interesy konsumenta, co czyniło je abuzywnymi.
Czy wysokość opłaty likwidacyjnej, wynosząca ok. 54% wartości polisy po ponad siedmiu latach jej trwania, jest uzasadniona i zgodna z dobrymi obyczajami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, tak wysoka opłata likwidacyjna jest rażąco wygórowana, sprzeczna z dobrymi obyczajami i narusza równowagę kontraktową między stronami.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że tak znacząca potrącona kwota, zwłaszcza po długim okresie trwania umowy, nie znajduje uzasadnienia w kosztach ponoszonych przez ubezpieczyciela, a inne opłaty pobierane w trakcie trwania umowy powinny te koszty pokrywać. Brak równości w obciążeniach stron dodatkowo przemawia za abuzywnością.
Czy roszczenie konsumenta o zwrot nadmiernej opłaty likwidacyjnej jest przedawnione?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie nie było przedawnione w momencie wniesienia pozwu.
Uzasadnienie
Umowa została rozwiązana w kwietniu 2014 r., a pozew wniesiono we wrześniu 2016 r., co mieści się w 10-letnim terminie przedawnienia właściwym dla tego typu roszczeń.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. J. | osoba_fizyczna | powód |
| S. Ż. T. U. Spółka Akcyjna | spółka | pozwana |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem, które nie zostały z nim indywidualnie uzgodnione, nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to jedynie postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 2
Kodeks cywilny
Zamieszczona w umowie klauzula abuzywna nie wiąże konsumenta, a strony są związane umową w pozostałym zakresie.
k.c. art. 385¹ § § 3
Kodeks cywilny
Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. Odnosi się to w szczególności do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta.
k.c. art. 22¹
Kodeks cywilny
Definicja konsumenta.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
10-letni termin przedawnienia dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Termin spełnienia świadczenia.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Odsetki ustawowe za opóźnienie.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu i zasądzenie kosztów.
u.dz.ubezp. art. 18
Ustawa o działalności ubezpieczeniowej
Obowiązek prowadzenia działalności ubezpieczeniowej w sposób rentowny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienia OWU dotyczące opłaty likwidacyjnej są niedozwolonymi klauzulami umownymi (abuzywnymi). • Wysokość opłaty likwidacyjnej rażąco narusza interesy konsumenta i jest sprzeczna z dobrymi obyczajami. • Wartość wykupu nie jest świadczeniem głównym umowy. • Roszczenie nie jest przedawnione.
Odrzucone argumenty
Opłata likwidacyjna jest uzasadniona kosztami zawarcia umowy i stanowi świadczenie główne. • Powód był świadomym konsumentem i miał wiedzę o warunkach umowy. • Zatrzymanie co najmniej 22% środków jest uzasadnione porozumieniem z UOKiK.
Godne uwagi sformułowania
postanowienia umowne, które kształtują prawa i obowiązki konsumenta, nie pozwalając na realizację takich wartości jak: szacunek wobec partnera, uczciwość, szczerość, zaufanie, lojalność, rzetelność i fachowość, uznawane są za sprzeczne z dobrymi obyczajami. • brak równowagi kontraktowej jest jednym z podstawowych przejawów naruszenia dobrych obyczajów. • nie można uznać, aby powód przy zawieraniu umowy wykazał się nienależytą starannością, brakiem rozważności, krytycyzmu itp. • nie można uznać, że powód zawarł przedmiotową umowę w celach związanych z działalnością gospodarczą lub zawodową.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznawanie klauzul dotyczących opłat likwidacyjnych w umowach ubezpieczenia z funduszem kapitałowym za abuzywne, zwłaszcza gdy są niejasne i rażąco naruszają interesy konsumenta."
Ograniczenia: Dotyczy umów zawartych z konsumentami, gdzie postanowienia nie były indywidualnie negocjowane i pochodzą z wzorca umownego. Interpretacja pojęcia 'świadczenie główne' w kontekście art. 385¹ k.c.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego produktu finansowego (ubezpieczenie z funduszem kapitałowym) i pokazuje, jak konsumenci mogą dochodzić swoich praw w przypadku nieuczciwych praktyk ubezpieczycieli, co jest bardzo istotne dla szerokiego grona odbiorców.
“Ubezpieczyciel musiał zwrócić ponad 6 tys. zł! Sąd uznał klauzulę opłaty likwidacyjnej za abuzywną.”
Dane finansowe
WPS: 6884,59 PLN
zwrot opłaty likwidacyjnej: 6884,59 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.