Orzeczenie · 2026-01-27

II AKzw 28/26Uchylenie decyzji VAT dodatkowe zobowiazanie

Sąd
Sąd Apelacyjny w Katowicach
Miejsce
Katowice
Data
2026-01-27
SAOSKarnewykonanie karWysokaapelacyjny
zatarcie skazaniakodeks karnykara grzywnykara pozbawienia wolnościzbieg przestępstwzadośćuczynienieprawo karne wykonawczezażalenie

Sąd Apelacyjny w Katowicach rozpoznał zażalenie skazanego J. J. na postanowienie Sądu Okręgowego w Rybniku, który odmówił zatarcia dwóch skazań: jednego na karę grzywny (wyrok Sądu Rejonowego w Wodzisławiu Śląskim z 2019 r.) i drugiego na karę łączną pozbawienia wolności (wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z 2018 r.). Sąd I instancji uznał, że możliwe jest tylko jednoczesne zatarcie obu skazań, a do zatarcia skazania na karę pozbawienia wolności nie ma podstaw z uwagi na niewykonanie przez skazanego zasądzonych zadośćuczynień. Sąd Apelacyjny częściowo przychylił się do zażalenia. Uchylił postanowienie w zakresie odmowy zatarcia skazania na grzywnę, stwierdzając, że zatarcie nastąpiło z mocy prawa z dniem 1 marca 2020 r., rok po wykonaniu kary. W tej części postępowanie umorzono. W pozostałym zakresie, dotyczącym skazania na karę pozbawienia wolności, sąd utrzymał w mocy postanowienie o odmowie zatarcia. Sąd Apelacyjny wyjaśnił, że przepis art. 108 k.k. o jednoczesnym zatarciu wszystkich skazań dotyczy sytuacji, gdy przestępstwa nie pozostają w zbiegu, a w tym przypadku przestępstwa popełnione zostały przed pierwszym wyrokiem skazującym, co uzasadnia odrębne rozpatrywanie zatarcia. Sąd potwierdził, że skazany nie wykonał zasądzonych zadośćuczynień, co stanowi przeszkodę do wcześniejszego zatarcia skazania na karę pozbawienia wolności. Sąd zasądził także koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu i zwolnił skazanego od kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 108 k.k. w kontekście zbiegu rzeczywistego przestępstw oraz zasady zatarcia skazań z mocy prawa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu przestępstw i różnych rodzajów kar.

Zagadnienia prawne (3)

Czy przepis art. 108 k.k. o jednoczesnym zatarciu wszystkich skazań ma zastosowanie do przestępstw pozostających w zbiegu rzeczywistym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 108 k.k. nie wymaga jednoczesnego zatarcia wszystkich skazań, jeżeli sprawca został skazany za przestępstwa pozostające w zbiegu rzeczywistym (popełnione przed pierwszym wyrokiem skazującym). W takim przypadku termin zatarcia oblicza się odrębnie dla każdego ze skazań.

Uzasadnienie

Sąd zinterpretował art. 108 k.k. a contario, odwołując się do definicji zbiegu przestępstw z art. 85 § 1 k.k. oraz argumentów historycznych i celowościowych. Stwierdzono, że wymóg jednoczesnego zatarcia dotyczy sytuacji, gdy przestępstwa nie pozostają w zbiegu.

Czy zatarcie skazania na karę grzywny nastąpiło z mocy prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zatarcie skazania na karę grzywny nastąpiło z mocy prawa z upływem roku od jej wykonania.

Uzasadnienie

Skazany uiścił grzywnę w całości w dniu 1 marca 2019 r. Zgodnie z art. 107 § 4a k.k., zatarcie skazania na grzywnę następuje z mocy prawa z upływem roku od wykonania kary, czyli z dniem 1 marca 2020 r. Wobec tego postępowanie o wcześniejsze zatarcie było bezprzedmiotowe.

Czy skazany wykonał zasądzone zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonych, co jest warunkiem wcześniejszego zatarcia skazania na karę pozbawienia wolności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skazany nie wykonał zasądzonych zadośćuczynień, co stanowi przeszkodę do wcześniejszego zatarcia skazania.

Uzasadnienie

Skazany nie przedstawił dowodów na zrzeczenie się zadośćuczynień przez pokrzywdzonych ani nie wykazał obiektywnych możliwości ich uiszczenia. Nie podjął również starań w celu ustalenia adresów czy numerów kont pokrzywdzonych ani nie złożył sum do depozytu sądowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylenie i umorzenie w części, utrzymanie w mocy w pozostałym zakresie
Strona wygrywająca
J. J. (w części dotyczącej zatarcia skazania na grzywnę)

Strony

NazwaTypRola
J. J.osoba_fizycznaskazany
Prokuratura Regionalna w Katowicachorgan_państwowyprokurator
Sąd Okręgowy w Rybnikuinstytucjasąd niższej instancji
Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskiminstytucjasąd niższej instancji
Sąd Okręgowy w Gliwicachinstytucjasąd niższej instancji
K. K.osoba_fizycznaobrońca z urzędu

Przepisy (22)

Główne

k.k. art. 108

Kodeks karny

Wymóg jednoczesnego zatarcia wszystkich skazań nie dotyczy sytuacji, gdy sprawca został skazany za dwa lub więcej przestępstw pozostających w zbiegu rzeczywistym (popełnionych zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z nich). W takim przypadku kwestię zatarcia rozpatruje się odrębnie w odniesieniu do każdego ze skazań.

k.k. art. 107 § 4a

Kodeks karny

W razie skazania na grzywnę zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem roku od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania.

Pomocnicze

k.k. art. 286 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 286 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 252 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 160 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 11 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 85 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 107 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 107 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 107 § 6

Kodeks karny

Jeżeli orzeczono środek karny, przepadek lub środek kompensacyjny, zatarcie nie może nastąpić przed jego wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem jego wykonania.

k.k. art. 103 § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 437 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 437 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 618 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 618 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do zwolnienia skazanego od kosztów postępowania.

k.p.k. art. 98 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.k.w. art. 1 § 2

Kodeks karny wykonawczy

k.k.w. art. 15 § 1

Kodeks karny wykonawczy

Podstawa do umorzenia postępowania.

k.k.w. art. 37 § 1

Kodeks karny wykonawczy

Prawo o adwokaturze art. 29 § 1

Ustawa Prawo o adwokaturze

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasada odrębnego rozpatrywania zatarcia skazań w przypadku zbiegu rzeczywistego przestępstw. • Zatarcie skazania na grzywnę nastąpiło z mocy prawa z upływem roku od wykonania kary.

Odrzucone argumenty

Konieczność jednoczesnego zatarcia obu skazań. • Niewykonanie zadośćuczynień jako przeszkoda do zatarcia skazania na karę pozbawienia wolności (argumenty sądu I instancji, które zostały utrzymane w mocy w tej części).

Godne uwagi sformułowania

Za odwoływaniem się przy interpretacji pojęcia zbiegających się przestępstw użytego w przepisie dotyczącym zatarcia skazań do określenia zbiegu przestępstw warunkującego orzeczenie kary łącznej przemawiają także argumenty natury historycznej. • Taka właśnie sytuacja występowała w rozpatrywanej sprawie skazanego J. J. • Za racjonalne należy bowiem uznać, aby sprawca mógł korzystać z korzystniejszego dla niego rozwiązania z odrębnie liczonym zatarciem poszczególnych skazań w sytuacji, gdy dopuścił się popełnienia przestępstw zanim doszło do choćby nieprawomocnego skazania za którekolwiek z nich.

Skład orzekający

S.A. Robert Kirejew

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 108 k.k. w kontekście zbiegu rzeczywistego przestępstw oraz zasady zatarcia skazań z mocy prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu przestępstw i różnych rodzajów kar.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie wyjaśnia istotną kwestię interpretacyjną dotyczącą zbiegu przestępstw i zatarcia skazań, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Pokazuje również, jak ważne jest wykonanie wszystkich obowiązków nałożonych przez sąd.

“Zatarcie skazania: czy zawsze musisz czekać na koniec wszystkich kar?”

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst