II AKA 82/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w P. rozpoznał apelację pełnomocnika J. B. od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia (...) dotyczącego zadośćuczynienia za krzywdę doznaną przez A. W. w okresie pozbawienia wolności w wyniku represji komunistycznych. Apelacja kwestionowała wyrok w części dotyczącej zadośćuczynienia, zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego poprzez ustalenie zbyt niskiej kwoty (150.000 zł), która rzekomo nie odzwierciedla w pełni cierpień A. W. Sąd Apelacyjny uznał, że zarzut ten, mimo oznaczenia jako obraza prawa materialnego, w rzeczywistości dotyczy błędu w ustaleniach faktycznych. Sąd podkreślił, że obraza prawa materialnego polega na wadliwym zastosowaniu lub niezastosowaniu przepisu przy prawidłowych ustaleniach faktycznych, podczas gdy kwestionowanie wysokości zasądzonej kwoty powinno być podstawą zarzutu błędu w ustaleniach. Sąd odwoławczy szczegółowo omówił kryteria ustalania wysokości zadośćuczynienia, odwołując się do przepisów Kodeksu cywilnego (art. 445 § 1 kc) oraz utrwalonego orzecznictwa. Podkreślono, że zadośćuczynienie ma charakter kompensacyjny, ma łagodzić krzywdę, ale nie być źródłem wzbogacenia, a jego wysokość powinna być odpowiednia do doznanych cierpień, uwzględniając całokształt okoliczności sprawy, ale także aktualne warunki i stopę życiową. Sąd Apelacyjny stwierdził, że Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił materiał dowodowy, uwzględnił okres pozbawienia wolności, warunki odbywania kary oraz inne negatywne przeżycia psychiczne A. W. Argumentacja apelacji została uznana za polemikę z ustaleniami sądu pierwszej instancji, pozbawioną przekonującego uzasadnienia. Sąd odrzucił również argumentację dotyczącą kosztów wykonania nagrobka, wskazując, że jest to odrębne roszczenie przewidziane w art. 9 ustawy lutowej, które nie zostało zgłoszone. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny uznał apelację za bezzasadną w stopniu oczywistym i utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania odwoławczego, obciążając nimi Skarb Państwa i nie uwzględniając wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie wysokości zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku represji komunistycznych, rozróżnienie między obrazą prawa materialnego a błędem w ustaleniach faktycznych, zasady dotyczące odsetek od zasądzonych świadczeń.
Dotyczy specyficznej kategorii spraw związanych z ustawą lutową i represjami komunistycznymi. Interpretacja przepisów k.p.k. dotyczących zarzutów apelacyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy kwota 150.000 zł zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku represji komunistycznych jest odpowiednia i czy jej ustalenie stanowi obrazę prawa materialnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kwota 150.000 zł jest odpowiednia, a zarzut obrazy prawa materialnego jest bezzasadny, gdyż dotyczy w istocie błędu w ustaleniach faktycznych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że zarzut obrazy prawa materialnego w zakresie wysokości zadośćuczynienia jest w rzeczywistości zarzutem błędu w ustaleniach faktycznych. Podkreślono, że wysokość zadośćuczynienia jest ustalana indywidualnie na podstawie całokształtu okoliczności, a kwota zasądzona przez sąd pierwszej instancji była adekwatna do doznanej krzywdy, uwzględniając okres pozbawienia wolności i inne negatywne przeżycia, a jednocześnie nie prowadziła do wzbogacenia.
Czy koszty wykonania nagrobka mogą być pokryte w ramach zadośćuczynienia za krzywdę na podstawie ustawy lutowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, koszty nagrobka są odrębnym roszczeniem przewidzianym w art. 9 ustawy lutowej i nie mogą być pokryte w ramach zadośćuczynienia za krzywdę.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny wskazał, że ustawa lutowa przewiduje odrębną możliwość pokrycia kosztów symbolicznego upamiętnienia zmarłej osoby niesłusznie represjonowanej (art. 9), niezależnie od odszkodowania i zadośćuczynienia. Roszczenie takie nie zostało zgłoszone we wniosku ani w apelacji.
Od kiedy należą się ustawowe odsetki od zasądzonego zadośćuczynienia na podstawie ustawy lutowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ustawowe odsetki należą się od dnia uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy jednoznacznie wskazał, że orzeczenia wydane na podstawie ustawy lutowej stają się wykonalne dopiero po uprawomocnieniu się, a zatem od tej chwili Skarb Państwa jest zobowiązany do spełnienia świadczenia, co uzasadnia naliczanie odsetek od tej daty.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| A. W. | osoba_fizyczna | represjonowany |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
ustawa lutowa art. 8 § 1
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Przepis ten nie przewiduje konkretnych kwot ani sprecyzowanych kryteriów określania wysokości zadośćuczynienia, pozostawiając te oceny praktyce orzeczniczej. Zadośćuczynienie ma charakter kompensacyjny i powinno być odpowiednie do doznanej krzywdy, ale nie może prowadzić do wzbogacenia.
Pomocnicze
k.c. art. 445 § 1
Kodeks cywilny
Przepis ten stanowi, że w przypadku uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, sąd może zasądzić odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
k.p.k. art. 438 § 1a
Kodeks postępowania karnego
Obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu.
k.p.k. art. 438 § 3
Kodeks postępowania karnego
Błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia.
ustawa lutowa art. 9
Ustawa o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego
Możliwość pokrycia kosztów symbolicznego upamiętnienia zmarłej osoby niesłusznie represjonowanej, niezależnie od odszkodowania i zadośćuczynienia.
k.p.k. art. 552
Kodeks postępowania karnego
Komentarz do przepisu dotyczący ustalania wysokości zadośćuczynienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił materiał dowodowy. • Kwota 150.000 zł zadośćuczynienia jest odpowiednia do doznanej krzywdy. • Apelacja zawierała zarzut obrazy prawa materialnego, który w istocie był zarzutem błędu w ustaleniach faktycznych. • Koszty nagrobka są odrębnym roszczeniem, które nie zostało zgłoszone. • Odsetki ustawowe należą się od dnia uprawomocnienia się wyroku.
Odrzucone argumenty
Kwota 150.000 zł zadośćuczynienia jest zbyt niska i nie odzwierciedla w pełni cierpień A. W. • Zasądzone zadośćuczynienie powinno wynosić 400.000 zł. • Sąd pierwszej instancji dopuścił się obrazy prawa materialnego.
Godne uwagi sformułowania
Apelacja pełnomocnika okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym. • Obraza prawa materialnego polega na wadliwym jego zastosowaniu (lub niezastosowaniu) w orzeczeniu opartym na prawidłowych ustaleniach faktycznych. • Nie ma obrazy prawa materialnego, gdy wadliwość orzeczenia w tym zakresie jest wynikiem błędnych ustaleń przyjętych za jego podstawę. • Zadośćuczynienie za doznaną krzywdę to odszkodowanie za szkodę niematerialną. • Odpowiedniość kwoty zadośćuczynienia ma z natury rzeczy służyć złagodzeniu doznanej krzywdy, a jednocześnie nie być źródłem wzbogacenia. • Zadośćuczynienie powinno być odpowiednie, a zatem kwota przyznana tytułem zadośćuczynienia winna być przybliżonym ekwiwalentem cierpień psychicznych i fizycznych.
Skład orzekający
P. G.
przewodniczący
H. K.
członek
M. Ś.
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości zadośćuczynienia za krzywdę doznaną w wyniku represji komunistycznych, rozróżnienie między obrazą prawa materialnego a błędem w ustaleniach faktycznych, zasady dotyczące odsetek od zasądzonych świadczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kategorii spraw związanych z ustawą lutową i represjami komunistycznymi. Interpretacja przepisów k.p.k. dotyczących zarzutów apelacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy rekompensaty za krzywdy doznane w wyniku represji komunistycznych, co ma znaczenie historyczne i społeczne. Analiza prawna zarzutów apelacyjnych jest również ciekawa dla prawników.
“Czy 150 tys. zł to sprawiedliwa rekompensata za cierpienia z czasów PRL? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 400 000 PLN
zadośćuczynienie: 150 000 PLN
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.