II AKA 315/25Oddalenie skargi VAT 21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Poznaniu rozpatrywał apelację wnioskodawcy U. B. od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu, który oddalił jego wniosek o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie z powodu przedawnienia roszczenia. Wnioskodawca zarzucał błąd w ustaleniach faktycznych i obrazę przepisów postępowania, argumentując, że termin przedawnienia powinien biec od daty prawomocnego wyroku uniewinniającego go, a nie od daty zwolnienia. Sąd Apelacyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Sąd odwoławczy, powołując się na art. 555 k.p.k., wyjaśnił, że roszczenia z tytułu niesłusznego zatrzymania przedawniają się po upływie roku od daty zwolnienia, a nie od daty uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie, co jest zarezerwowane dla tymczasowego aresztowania. Podkreślono, że wnioskodawca został zatrzymany, a nie tymczasowo aresztowany, a jego wniosek złożono po upływie terminu. Sąd odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego (I KZP 5/06) oraz innych orzeczeń, potwierdzając swoją interpretację. Zwrócono uwagę, że wnioskodawca od daty ustanowienia obrońcy powinien był mieć wiedzę o możliwości dochodzenia roszczeń, a sąd nie ma obowiązku informowania o takich instytucjach prawnych. W związku z tym apelacja została uznana za bezzasadną, a zaskarżony wyrok utrzymano w mocy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie.
Dotyczy specyficznej sytuacji zatrzymania, a nie tymczasowego aresztowania. Interpretacja zasad współżycia społecznego w kontekście przedawnienia jest ograniczona.
Zagadnienia prawne (2)
Od kiedy biegnie roczny termin przedawnienia roszczeń o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roczny termin przedawnienia roszczeń o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwie niesłuszne zatrzymanie biegnie od daty zwolnienia zatrzymanego, a nie od daty uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do art. 555 k.p.k., który jednoznacznie stanowi, że w przypadku zatrzymania, roszczenia przedawniają się po upływie roku od daty zwolnienia. Termin ten jest odrębny od terminu przedawnienia dla tymczasowego aresztowania, który biegnie od daty uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie. Sąd podkreślił, że ustawodawca rozdzielił te kwestie i nie uzależnił dochodzenia roszczeń od sposobu zakończenia sprawy karnej.
Czy zarzut przedawnienia roszczenia o odszkodowanie za niesłuszne zatrzymanie może być uznany za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego?
Odpowiedź sądu
Zarzut przedawnienia może być uznany za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c. w zw. z art. 117 § 2 k.c.), jednak w niniejszej sprawie nie było podstaw do takiego uznania, zwłaszcza że wnioskodawca korzystał z pomocy obrońcy.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że choć roszczenia z art. 552 k.p.k. mają charakter cywilnoprawny i mogą podlegać ocenie pod kątem zasad współżycia społecznego, to w tym konkretnym przypadku nie było podstaw do zastosowania tej zasady. Wnioskodawca miał możliwość uzyskania porady prawnej od swojego obrońcy, co powinno pozwolić mu na terminowe złożenie wniosku.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| U. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Prokurator | organ_państwowy | strona |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 552 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Przewiduje odszkodowanie i zadośćuczynienie również w wypadku niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania lub zatrzymania.
k.p.k. art. 555
Kodeks postępowania karnego
Roszczenia przewidziane w rozdziale 58 przedawniają się po upływie roku od daty uprawomocnienia się orzeczenia dającego podstawę do odszkodowania i zadośćuczynienia, w wypadku tymczasowego aresztowania - od daty uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, w razie zaś zatrzymania - od daty zwolnienia.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zasady współżycia społecznego.
k.c. art. 117 § § 2
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z zasadami współżycia społecznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie przedawnia się po upływie roku od daty zwolnienia zatrzymanego, zgodnie z art. 555 k.p.k. • W przypadku tymczasowego aresztowania termin przedawnienia biegnie od daty uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie, co nie ma zastosowania do zatrzymania. • Wnioskodawca miał możliwość uzyskania wiedzy o możliwości złożenia wniosku o odszkodowanie od daty ustanowienia obrońcy.
Odrzucone argumenty
Termin przedawnienia roszczenia o odszkodowanie za niesłuszne zatrzymanie biegnie od daty prawomocnego wyroku uniewinniającego. • Zastosowanie art. 555 k.p.k. w tej sprawie było błędne. • Zarzut przedawnienia byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.
Godne uwagi sformułowania
Jasna, wyraźna i jednoznaczna treść tego przepisu nie pozostawia zatem wątpliwości co do terminu w jakim ulegają przedawnieniu roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie w wypadku niesłusznego zatrzymania - następuje do po upływie roku od daty zwolnienia. • Ustawodawca nie uzależnił dochodzenia roszczeń od sposobu zakończenia sprawy karnej, w razie jej wszczęcia. • Nie należy do obowiązków sądu, czy to pierwszej, czy drugiej instancji, by po wydaniu wyroku informować i pouczać oskarżonego o różnych instytucjach prawa karnego procesowego...
Skład orzekający
D. P.
członek
H. K.
członek
M. K.
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne zatrzymanie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zatrzymania, a nie tymczasowego aresztowania. Interpretacja zasad współżycia społecznego w kontekście przedawnienia jest ograniczona.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa obywatelskiego – prawa do odszkodowania za niesłuszne zatrzymanie – i wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne związane z przedawnieniem roszczeń, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Kiedy przedawnia się roszczenie o odszkodowanie za niesłuszne zatrzymanie? Kluczowa interpretacja Sądu Apelacyjnego.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.