Orzeczenie · 2022-12-27

I ZO 46/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2022-12-27
SNinneodpowiedzialność zawodowa sędziówWysokanajwyższy
sąd najwyższyodpowiedzialność zawodowawyłączenie sędziegobezstronnośćniezawisłośćkpkkrsnominacje sędziowskie

Wniosek obrońcy sędziego M.S. o wyłączenie sędziego Tomasza Szanciło od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt I ZB 31/22 został złożony w trybie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 p.u.s.p. Sprawa I ZB 31/22 dotyczyła wniosku o zbadanie spełnienia przez sędziego Tomasza Demendeckiego wymogów niezawisłości i bezstronności, z uwzględnieniem okoliczności jego powołania. Obrońca argumentował, że powołanie sędziów Szanciło i Demendeckiego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w nowym trybie budzi uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności, co uniemożliwia rzetelną ocenę procedury nominacyjnej. Sąd Najwyższy – Izba Odpowiedzialności Zawodowej, powołując się na utrwalone orzecznictwo, uznał wniosek za niedopuszczalny i pozostawił go bez rozpoznania. Sąd wyjaśnił, że wniosek o wyłączenie sędziego może być złożony jedynie w odniesieniu do sędziego rozstrzygającego sprawę w jej głównym nurcie, a nie w kwestiach incydentalnych, takich jak rozpoznawanie wniosku o wyłączenie innego sędziego. Postępowanie w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego Demendeckiego (sygn. I ZB 31/22) zostało uznane za incydentalne w stosunku do głównego postępowania (sygn. II ZO 49/22), co czyniło wniosek o wyłączenie sędziego Szanciło niedopuszczalnym procesowo.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie wykładni pojęcia 'sprawy' w kontekście wniosków o wyłączenie sędziego w postępowaniach incydentalnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym, ale zasada jest uniwersalna dla postępowań incydentalnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wniosek o wyłączenie sędziego może być złożony w odniesieniu do sędziego rozpoznającego wniosek o wyłączenie innego sędziego w postępowaniu incydentalnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o wyłączenie sędziego może być złożony jedynie w odniesieniu do sędziego rozstrzygającego sprawę w jej głównym nurcie, a nie w kwestiach incydentalnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na wykładni art. 41 § 1 k.p.k. i utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym 'sprawa' w rozumieniu przepisów o wyłączeniu sędziego oznacza postępowanie zmierzające do rozpoznania głównego przedmiotu procesu, a nie kwestie uboczne czy incydentalne, takie jak rozpoznawanie wniosku o wyłączenie innego sędziego.

Czy okoliczności powołania sędziego na stanowisko przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w nowym trybie mogą stanowić podstawę do uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności w sprawie dotyczącej oceny niezawisłości i bezstronności innego sędziego?

Odpowiedź sądu

Sąd nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, pozostawiając wniosek bez rozpoznania z przyczyn proceduralnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wniosek o wyłączenie sędziego Szanciło był niedopuszczalny procesowo, ponieważ dotyczył on rozpoznania wniosku incydentalnego, a nie głównego przedmiotu postępowania. W związku z tym, nie badał merytorycznie argumentów dotyczących bezstronności sędziego Szanciło.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawić bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznasędzia
Tomasz Szanciłoosoba_fizycznasędzia
Tomasz Demendeckiosoba_fizycznasędzia
obrońca sędziego M.S.innewnioskodawca

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

Okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. 'Sprawą' jest postępowanie zmierzające do rozpoznania głównego przedmiotu procesu.

Pomocnicze

k.p.k. art. 41 § 2

Kodeks postępowania karnego

Wniosek o wyłączenie sędziego zgłoszony po rozpoczęciu przewodu sądowego pozostawia się bez rozpoznania.

p.u.s.p. art. 128

Ustawa Prawo o ustroju sądów wojskowych

k.p.k. art. 41a

Kodeks postępowania karnego

Stosowany per analogiam do pozostawienia bez rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego rozpoznającego inny wniosek o wyłączenie.

u.S.N. art. 29 § 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Dz.U. z 2018 r., poz. 3

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Przepisy dotyczące sposobu ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o wyłączenie sędziego dotyczy postępowania incydentalnego, a nie głównego nurtu sprawy. • Zgodnie z orzecznictwem, wniosek o wyłączenie sędziego może być złożony tylko w odniesieniu do sędziego rozstrzygającego sprawę w jej zasadniczym nurcie.

Odrzucone argumenty

Okoliczności powołania sędziego na stanowisko przez KRS ukształtowaną w nowym trybie budzą uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.

Godne uwagi sformułowania

sprawą w tym przypadku jest postępowanie zmierzające do rozpoznania i orzekania o głównym przedmiocie procesu, a nie w odrębnie uregulowanej kwestii wyłączenia sędziego • postępowanie w przedmiocie wniosku o wyłączenie tego sędziego [...] ma więc charakter incydentalny w stosunku do głównego nurtu postępowania

Skład orzekający

Marek Motuk

przewodniczący

Tomasz Szanciło

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie wykładni pojęcia 'sprawy' w kontekście wniosków o wyłączenie sędziego w postępowaniach incydentalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w Sądzie Najwyższym, ale zasada jest uniwersalna dla postępowań incydentalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z wyłączeniem sędziego, co jest istotne dla prawników procesowych. Pokazuje złożoność i potencjalne pułapki w stosowaniu przepisów o wyłączeniu.

Kiedy wniosek o wyłączenie sędziego nie jest sprawą? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst