I USK 542/26Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej emerytura pomostowa 6
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie sędzi Agnieszki Żywickiej rozpoznał skargę kasacyjną J.Ł. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rybniku w sprawie o emeryturę pomostową. Skarga kasacyjna została wniesiona od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 23 stycznia 2025 r., który oddalił apelację J.Ł. od wyroku Sądu Okręgowego w Rybniku z dnia 12 czerwca 2024 r. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie J.Ł. od decyzji ZUS odmawiającej prawa do emerytury pomostowej na podstawie art. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych. Skarżący zarzucił naruszenie art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych oraz art. 2 i 32 Konstytucji RP, argumentując, że okres prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej w warunkach szkodliwych powinien być wliczany do okresu pracy w szczególnych warunkach. Sąd Najwyższy, stosując art. 3989 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadnił to brakiem oczywistej zasadności skargi, wskazując, że kwestia objęcia emeryturą pomostową działalności gospodarczej wymaga pogłębionej analizy prawnej, a nie jest oczywistym naruszeniem prawa. Sąd podkreślił, że ustawa o emeryturach pomostowych dotyczy przede wszystkim pracowników, a rozszerzanie jej stosowania na osoby prowadzące działalność gospodarczą wymagałoby odejścia od literalnego brzmienia przepisów i analizy konstytucyjnych zasad równości, co wyklucza przyjęcie oczywistej wadliwości zaskarżonego wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie przepisów k.p.c. i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, zwłaszcza w kontekście tzw. oczywistej zasadności, oraz zasady stosowania ustawy o emeryturach pomostowych do osób prowadzących działalność gospodarczą.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy emerytalnej. Interpretacja przepisów dotyczących działalności gospodarczej może być przedmiotem dalszej dyskusji.
Zagadnienia prawne (1)
Czy okres prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej w warunkach szkodliwych dla zdrowia może być traktowany na równi z okresem pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, uzasadniającym prawo do emerytury pomostowej?
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie spełnia przesłanki oczywistej zasadności, gdyż wymagałaby rozszerzającej wykładni przepisów ustawy o emeryturach pomostowych i analizy konstytucyjnych zasad równości, co wykracza poza standard oczywistego naruszenia prawa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że ustawa o emeryturach pomostowych dotyczy przede wszystkim pracowników, a rozszerzenie jej stosowania na osoby prowadzące działalność gospodarczą wymagałoby pogłębionej analizy prawnej, a nie jest oczywistym naruszeniem prawa. Kwestia ta wymaga rozważenia literalnego brzmienia ustawy, systemowego zestawienia pojęcia 'pracownika' oraz oceny granic wykładni prokonstytucyjnej.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.Ł. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rybniku | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (12)
Główne
u.e.p. art. 4
Ustawa o emeryturach pomostowych
Prawo do emerytury pomostowej przysługuje pracownikowi spełniającemu określone warunki, co wyklucza automatyczne objęcie osób prowadzących działalność gospodarczą, chyba że ustawa stanowi inaczej.
k.p.c. art. 3989 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 3989 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
u.e.p. art. 3 § ust. 1 i 3
Ustawa o emeryturach pomostowych
Definicja pracy w szczególnych warunkach.
u.e.p. art. 1 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o emeryturach pomostowych
Określa warunki nabywania prawa do emerytur pomostowych przez niektórych pracowników.
u.e.p. art. 2 § pkt 3
Ustawa o emeryturach pomostowych
Definicja pracownika przez odwołanie do tytułów pracowniczych w systemie ubezpieczeń społecznych.
Konst. RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada państwa prawa.
Konst. RP art. 32 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
k.p.c. art. 3984 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi formalne skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 98 § § 1 i § 11
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady zwrotu kosztów postępowania.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres zwrotu kosztów postępowania.
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
Koszty postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga kasacyjna nie spełnia przesłanki oczywistej zasadności, gdyż wymaga pogłębionej analizy prawnej i wykładni przepisów, a nie jest oczywistym naruszeniem prawa.
Odrzucone argumenty
Sąd Apelacyjny naruszył art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych oraz art. 2 i 32 Konstytucji RP przez przyjęcie, że ubezpieczony nie spełnia warunków do prawa do emerytury pomostowej, podczas gdy okres prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej w warunkach szkodliwych powinien być traktowany na równi z pracą w szczególnych warunkach.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna nie jest bowiem (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego. • Oczywiste naruszenie prawa powinno być rozumiane jako widoczna, bez potrzeby dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji. • Tego rodzaju oczywistości w niniejszej sprawie nie wykazano. • Ustawa przewiduje wyjątkowe rozszerzenie pojęcia pracownika tylko w oznaczonym zakresie, co przemawia przeciwko dalszej analogii na osoby prowadzące działalność gospodarczą.
Skład orzekający
Agnieszka Żywicka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, zwłaszcza w kontekście tzw. oczywistej zasadności, oraz zasady stosowania ustawy o emeryturach pomostowych do osób prowadzących działalność gospodarczą."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy emerytalnej. Interpretacja przepisów dotyczących działalności gospodarczej może być przedmiotem dalszej dyskusji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych i postępowaniu cywilnym, ze względu na szczegółową analizę przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej i interpretację przepisów dotyczących emerytur pomostowych w kontekście działalności gospodarczej.
“Kiedy Sąd Najwyższy odmawia rozpatrzenia skargi? Analiza przypadku emerytury pomostowej i działalności gospodarczej.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.