I USK 325/26Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej emerytura 12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była możliwość pobierania przez J.B. dwóch świadczeń emerytalnych: emerytury wojskowej oraz emerytury z powszechnego systemu ubezpieczeń. Sąd Okręgowy w Warszawie, wyrokiem z 8 lipca 2022 r., zmienił decyzję ZUS i nakazał wypłatę obu świadczeń, argumentując, że J.B. nie miał możliwości włączenia okresów „cywilnego” stażu emerytalnego do algorytmu obliczenia wysokości emerytury wojskowej, która została obliczona na podstawie art. 15a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i osiągnęła maksymalny wymiar 75%. Sąd Okręgowy powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z 2019 r. (I UK 426/17), który sugerował, że brak możliwości obliczenia emerytury wojskowej z uwzględnieniem stażu cywilnego uzasadnia prawo do pobierania dwóch emerytur. Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrokiem z 29 listopada 2024 r., zmienił wyrok Sądu Okręgowego i oddalił odwołanie J.B. Sąd Apelacyjny oparł swoje rozstrzygnięcie na uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 15 grudnia 2021 r. (III UZP 7/21). Zgodnie z tą uchwałą, ubezpieczonemu, który pozostawał w zawodowej służbie wojskowej przed 2 stycznia 1999 r. i pobiera emeryturę wojskową wynoszącą 75% podstawy jej wymiaru, obliczoną bez uwzględnienia okresów składkowych i nieskładkowych, z tytułu których jest uprawniony również do emerytury z FUS, wypłaca się jedno z tych świadczeń – wyższe lub wybrane przez uprawnionego. Sąd Apelacyjny uznał, że emerytura wojskowa J.B. osiągnęła maksymalny wymiar 75%, a staż „cywilny” nie mógł jej zwiększyć, co oznacza, że nie zachodzi wyjątek od zasady pobierania jednego świadczenia. J.B. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej oraz art. 32 i 67 ust. 1 Konstytucji RP. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania opierał na istotnych zagadnieniach prawnych dotyczących wykładni art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej i różnicowania sytuacji emerytów. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, odmówił jej przyjęcia. Stwierdził, że zagadnienia prawne podniesione we wniosku zostały już jednoznacznie rozstrzygnięte w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 15 grudnia 2021 r. (III UZP 7/21), której Sąd Apelacyjny w pełni się podporządkował. Sąd Najwyższy podkreślił, że uchwała ta usuwa rozbieżności w orzecznictwie i potwierdza zasadę wypłaty jednego świadczenia w przypadku zbiegu prawa do emerytury wojskowej (osiągającej 75% podstawy wymiaru) i powszechnej. Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do zmiany swojego utrwalonego stanowiska i odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 95 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w kontekście zbiegu prawa do emerytury wojskowej i powszechnej, zwłaszcza po uchwale SN z 2021 r. (III UZP 7/21).
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych powołanych do służby przed 1999 r., których emerytura wojskowa osiągnęła 75% podstawy wymiaru.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku zbiegu prawa do emerytury wojskowej (obliczonej na podstawie przepisów sprzed 1999 r. i osiągającej 75% podstawy wymiaru) oraz emerytury z powszechnego systemu ubezpieczeń, ubezpieczony ma prawo do pobierania obu świadczeń, czy tylko jednego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ubezpieczony ma prawo do pobierania tylko jednego świadczenia – wyższego lub wybranego przez siebie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na uchwale składu siedmiu sędziów SN z 2021 r. (III UZP 7/21), która rozstrzygnęła rozbieżności w orzecznictwie. Uchwała ta stanowi, że nawet jeśli emerytura wojskowa została obliczona przed 1999 r. i osiągnęła 75% podstawy wymiaru, a staż cywilny nie mógł jej zwiększyć, to w przypadku zbiegu prawa do emerytury wojskowej i powszechnej, wypłaca się jedno świadczenie. Sąd uznał, że zróżnicowanie sytuacji żołnierzy powołanych przed i po 1999 r. jest uzasadnione ze względu na odmienne systemy emerytalne, w których służyli, oraz proces stopniowego wygaszania starych uprawnień.
Czy wykładnia art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej, dotycząca wyjątku od zasady pobierania jednego świadczenia w przypadku zbiegu, powinna uwzględniać datę powołania do służby wojskowej, czy sposób obliczenia emerytury wojskowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kluczowe jest to, czy emerytura wojskowa została obliczona według zasad określonych w art. 15a lub 18e ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r., a nie tylko data powołania do służby.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę z 2021 r., stwierdził, że rozbieżności w orzecznictwie dotyczące tego, czy wyjątek od zasady pobierania jednego świadczenia zależy od daty powołania do służby, czy od sposobu obliczenia emerytury wojskowej, zostały usunięte. Uchwała ta wskazuje, że istotne jest, czy emerytura wojskowa została obliczona według określonych przepisów, a nie sama data powołania do służby. Zróżnicowanie sytuacji żołnierzy jest uzasadnione różnicami w systemach emerytalnych i procesem wygaszania starych uprawnień.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.B. | osoba_fizyczna | odwołujący się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych III Oddział w Warszawie | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (8)
Główne
u.e.r. FUS art. 95 § ust. 1 i 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
W razie zbiegu prawa do kilku świadczeń wypłaca się jedno z nich – wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Przepis ten stosuje się również w razie zbiegu prawa do emerytury lub renty z FUS z prawem do świadczeń przewidzianych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych, z wyjątkiem sytuacji, gdy emerytura wojskowa została obliczona według zasad określonych w art. 15a albo art. 18e ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin.
u.e.r. FUS art. 95 § ust. 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Kluczowy przepis dotyczący zbiegu prawa do świadczeń, z wyjątkiem dotyczącym sposobu obliczenia emerytury wojskowej.
Pomocnicze
u.z.e. ż.z. art. 15a
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin
Przepis dotyczący zasad obliczania emerytury wojskowej, który stanowi podstawę do ewentualnego wyjątku od zasady pobierania jednego świadczenia w przypadku zbiegu.
u.e.r. FUS art. 103a
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis dotyczący zawieszenia świadczeń.
k.p.c. art. 3989 § § 1 pkt 1-4
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni, nieważność postępowania, oczywista zasadność).
k.p.c. art. 3989 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Konstytucja RP art. 67 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do zabezpieczenia społecznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozbieżności w orzecznictwie dotyczące zbiegu prawa do emerytury wojskowej i powszechnej zostały usunięte uchwałą siedmiu sędziów SN z 2021 r. (III UZP 7/21). • Zgodnie z uchwałą SN, w przypadku emerytury wojskowej wynoszącej 75% podstawy wymiaru, wypłaca się jedno świadczenie. • Zróżnicowanie sytuacji żołnierzy powołanych przed i po 1999 r. jest uzasadnione ze względu na odmienne systemy emerytalne i proces wygaszania starych uprawnień.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej i art. 32, 67 Konstytucji RP. • Twierdzenie o istnieniu istotnych zagadnień prawnych i rozbieżności w orzecznictwie, które wymagałyby rozpoznania skargi kasacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
rozbieżność ta została usunięta w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 15 grudnia 2021 r. (III UZP 7/21), której skarżący zdaje się nie dostrzegać i nie uwzględniać w przedstawionej argumentacji. • nie istnieje zatem potrzeba wykładni przepisów prawnych, jeżeli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii tego zagadnienia prawnego lub wykładni przepisów i wyraził swój pogląd we wcześniejszych orzeczeniach, a nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające potrzebę zmiany tego poglądu. • Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni aprobuje ten kierunek wykładni art. 95 ust. 2 ustawy emerytalnej przyjęty w omówionej uchwale powiększonego składu Sądu Najwyższego z 15 grudnia 2021 r.
Skład orzekający
Ewa Stryczyńska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 95 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w kontekście zbiegu prawa do emerytury wojskowej i powszechnej, zwłaszcza po uchwale SN z 2021 r. (III UZP 7/21)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych powołanych do służby przed 1999 r., których emerytura wojskowa osiągnęła 75% podstawy wymiaru.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zbiegu prawa do dwóch emerytur, co jest istotne dla wielu byłych żołnierzy i funkcjonariuszy. Rozstrzygnięcie opiera się na kluczowej uchwale Sądu Najwyższego, która ujednoliciła orzecznictwo.
“Dwie emerytury? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy można pobierać świadczenia z wojska i ZUS jednocześnie.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.