Orzeczenie · 2026-04-08

I USK 1295/26Uchylenie postanowienia i umorzenie postępowania kasacyjnego renta rodzinna

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-04-08
SNUbezpieczenia społecznerentyŚrednianajwyższy
renta rodzinnafunkcjonariuszeubezpieczenia społeczneSąd Najwyższypostępowanie kasacyjneumorzenie postępowanianastępstwo procesoweustawa zaopatrzeniowa

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną D.W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 25 kwietnia 2024 r. (sygn. akt III AUa 713/22), dotyczącej wysokości policyjnej renty rodzinnej. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim, oddalając odwołanie D.W. i zasądzając od niej koszty zastępstwa procesowego. Skarżąca zarzuciła Sądowi Apelacyjnemu naruszenie przepisów Konstytucji (art. 2, 30, 67 ust. 1 i 2) oraz błędną wykładnię art. 13b i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, twierdząc, że jej mąż nie pełnił służby na rzecz totalitarnego państwa i renta nie powinna być przeliczana. Sąd Najwyższy, na posiedzeniu niejawnym, uchylił własne postanowienie z dnia 11 lutego 2026 r. i umorzył postępowanie kasacyjne na podstawie art. 355 k.p.c. Uzasadnienie wskazuje, że D.W. zmarła w 2024 r., a wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania przez następcę prawnego wraz z aktem poświadczenia dziedziczenia wpłynął do Sądu Najwyższego po upływie 12-miesięcznego terminu określonego w art. 47 ustawy zaopatrzeniowej. Ponieważ prawa i obowiązki z ubezpieczeń społecznych mają charakter osobisty i nie wchodzą do spadku, a następca prawny nie dochował terminu, postępowanie stało się niedopuszczalne i podlegało umorzeniu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Umorzenie postępowania w przypadku śmierci strony i niedochowania terminu przez następcę prawnego w sprawach ubezpieczeniowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze śmiercią strony i przepisami szczególnymi ustawy zaopatrzeniowej.

Zagadnienia prawne (1)

Czy naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 2, 30, 67 ust. 1 i 2 Konstytucji oraz art. 13b i 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, uzasadnia uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie policyjnej renty rodzinnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ postępowanie kasacyjne zostało umorzone z powodu śmierci strony i niedochowania terminu przez następcę prawnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne, ponieważ strona skarżąca zmarła, a jej następca prawny nie dochował 12-miesięcznego terminu na podjęcie postępowania, co zgodnie z przepisami k.p.c. i ustawy szczególnej czyni kontynuowanie postępowania niedopuszczalnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Umorzenie postępowania kasacyjnego

Strony

NazwaTypRola
D.W.osoba_fizycznaskarżąca
Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawieorgan_państwowyorgan rentowy

Przepisy (13)

Główne

k.p.c. art. 355

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do umorzenia postępowania, gdy wydanie orzeczenia stało się niedopuszczalne.

ustawa zaopatrzeniowa art. 47 § ust. 1

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Określa krąg osób uprawnionych do świadczeń po śmierci świadczeniobiorcy i termin na zgłoszenie wniosku o dalsze prowadzenie postępowania (12 miesięcy).

Pomocnicze

k.p.c. art. 182 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Umorzenie postępowania w przypadku braku następcy prawnego strony, która utraciła zdolność sądową.

k.p.c. art. 174 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zawieszenia postępowania w przypadku śmierci strony.

k.p.c. art. 180 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zawieszenie postępowania do czasu zgłoszenia się następców prawnych zmarłego.

k.p.c. art. 3983 § § 1 pkt. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do wniesienia skargi kasacyjnej z zarzutem naruszenia prawa materialnego.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do zastosowania art. 355 k.p.c. w postępowaniu kasacyjnym.

ustawa zaopatrzeniowa art. 24a

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Dotyczy ponownego ustalenia wysokości renty rodzinnej.

ustawa zaopatrzeniowa art. 13b

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Dotyczy służby na rzecz państwa totalitarnego.

ustawa zaopatrzeniowa art. 15c

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Konstytucja art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego, ochrona zaufania do państwa i praw słusznie nabytych.

Konstytucja art. 30

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada ochrony godności człowieka.

Konstytucja art. 67 § ust. 1 i ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do zabezpieczenia społecznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Następca prawny nie dochował 12-miesięcznego terminu do podjęcia postępowania po śmierci strony.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji (art. 2, 30, 67) i ustawy zaopatrzeniowej (art. 13b, 24a) przez Sąd Apelacyjny.

Godne uwagi sformułowania

wydanie orzeczenia w stosunku do osoby nieżyjącej jest niedopuszczalne • prawa i obowiązki wynikające z podlegania ubezpieczeniom społecznym nie wchodzą w skład spadku • następca prawny nie dochował 12 miesięczny termin, umożliwiający kontynuowanie postępowania z jego udziałem

Skład orzekający

Agnieszka Żywicka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w przypadku śmierci strony i niedochowania terminu przez następcę prawnego w sprawach ubezpieczeniowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze śmiercią strony i przepisami szczególnymi ustawy zaopatrzeniowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest proceduralna i dotyczy umorzenia postępowania z powodu śmierci strony, co jest istotne dla prawników procesowych, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst