Orzeczenie · 2013-03-26

I UK 549/12

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2013-03-26
SAOSubezpieczenia społeczneemerytury i rentyWysokanajwyższy
emeryturaubezpieczenia społecznepraca w szczególnych warunkachstaż pracyustawa emerytalnaSąd Najwyższyorzecznictwo

Sprawa dotyczyła prawa do emerytury ubezpieczonego, który domagał się jej przyznania z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Ubezpieczony wywodził swoje prawo z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, argumentując, że jego praca na stanowisku mechanika chłodnictwa powinna być uznana za pracę w szczególnych warunkach. Sąd Apelacyjny oddalił jego apelację, a Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną. Kluczowym zagadnieniem była interpretacja przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach, w szczególności rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. Sąd Najwyższy podkreślił, że aby praca została uznana za wykonywaną w szczególnych warunkach, musi ona odpowiadać konkretnemu rodzajowi pracy wymienionemu w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia, być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Sąd uznał, że praca ubezpieczonego, polegająca na naprawie agregatów chłodniczych, mimo styczności z czynnikami szkodliwymi, nie spełniała tych kryteriów, ponieważ obejmowała czynności przypisane różnym pozycjom i działom wykazu, a nie wypełniała w całości żadnej z nich. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że nie jest możliwe uznanie za pracę w warunkach szczególnych sytuacji, gdy praca na danym stanowisku jest zlepkiem czynności opisanych w różnych punktach wykazu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach i prawa do emerytury, zwłaszcza w kontekście prac nieujętych wprost w wykazach.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji pracy mechanika chłodnictwa i interpretacji przepisów z 1983 r. w kontekście ustawy emerytalnej z 1998 r.

Zagadnienia prawne (2)

Czy praca na stanowisku mechanika chłodnictwa, polegająca na naprawie i regeneracji agregatów chłodniczych, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach uprawniającą do wcześniejszej emerytury, jeśli obejmuje czynności przypisane różnym pozycjom i działom wykazu prac w szczególnych warunkach?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, praca taka nie może być uznana za pracę w szczególnych warunkach, jeśli nie odpowiada w całości jednemu konkretnemu rodzajowi pracy wymienionemu w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że praca w szczególnych warunkach musi odpowiadać jednemu konkretnemu punktowi działu wykazu. Nie jest dopuszczalne uznanie za pracę w warunkach szczególnych sytuacji, gdy na danym stanowisku wykonywane są różne czynności przypisane różnym pozycjom wykazu, nawet jeśli praca ta jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Kluczowe jest, aby rodzaj pracy wypełniał w całości kryteria określone w jednym punkcie wykazu.

Czy sąd drugiej instancji naruszył przepisy postępowania (art. 382 k.p.c. w zw. z art. 378 § 1 k.p.c.) poprzez zaniechanie dokonania własnych ustaleń dotyczących pracy w warunkach szczególnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut naruszenia przepisów postępowania jest bezzasadny, ponieważ ustalenie, że praca na stanowisku mechanika chłodnictwa składała się z czynności właściwych dla różnych prac i stanowisk wymienionych w załączniku do rozporządzenia, było bezprzedmiotowe w świetle przyjętej wykładni prawa materialnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skoro prawo materialne nie pozwala na uznanie takiej pracy za pracę w szczególnych warunkach, to zaniechanie dokonania przez sąd drugiej instancji szczegółowych ustaleń w tym zakresie nie stanowi naruszenia przepisów postępowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie skargi kasacyjnej
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
A. B.osoba_fizycznaodwołujący
Zakład Ubezpieczeń Społecznychinstytucjaorgan rentowy

Przepisy (7)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 184

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

u.e.r.f.u.s. art. 32

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Określenie pracy wykonywanej w szczególnych warunkach jako pracy o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagającej wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia.

r.w.w.e. § § 4 ust. 1 pkt 3

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Okres zatrudnienia w szczególnych warunkach wynosi co najmniej 15 lat.

Pomocnicze

r.w.w.e. § § 1 ust. 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze

Przepisy stanowiły dyrektywę dla organów zwierzchnich lub nadzorujących zakłady pracy do prowadzenia wykazów stanowisk wymienionych w załączniku do rozporządzenia i zawierały normy o charakterze informacyjnym, techniczno-porządkującym, uściślającym.

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398¹⁴

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Praca w szczególnych warunkach musi odpowiadać jednemu konkretnemu rodzajowi pracy wymienionemu w wykazach stanowiących załącznik do rozporządzenia. • Nie jest dopuszczalne uznanie za pracę w warunkach szczególnych sytuacji, gdy na danym stanowisku wykonywane są różne czynności przypisane różnym pozycjom wykazu. • Ustalenie, że praca na stanowisku mechanika chłodnictwa składała się z czynności właściwych dla różnych prac i stanowisk wymienionych w załączniku do rozporządzenia, było bezprzedmiotowe w świetle przyjętej wykładni prawa materialnego.

Odrzucone argumenty

Praca mechanika chłodnictwa, polegająca na naprawie i regeneracji agregatów chłodniczych, powinna być uznana za pracę w szczególnych warunkach, mimo że obejmuje czynności przypisane różnym pozycjom i działom wykazu. • Sąd drugiej instancji naruszył przepisy postępowania poprzez zaniechanie dokonania własnych ustaleń dotyczących pracy w warunkach szczególnych.

Godne uwagi sformułowania

Nie jest pracą w warunkach szczególnych praca na stanowisku na którym każda z wykonywanych czynności przypisana jest innej pozycji wykazu-załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. • Praca wykonywana w szczególnych warunkach nie może być zlepkiem, kompilacją czynności opisywanych w oddzielnych punktach wykazu. • Każda praca określana jako praca w warunkach szczególnych musi odpowiadać jednemu konkretnemu punktowi działu wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia.

Skład orzekający

Małgorzata Gersdorf

przewodniczący

Beata Gudowska

sprawozdawca

Zbigniew Hajn

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach i prawa do emerytury, zwłaszcza w kontekście prac nieujętych wprost w wykazach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracy mechanika chłodnictwa i interpretacji przepisów z 1983 r. w kontekście ustawy emerytalnej z 1998 r.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, co jest istotne dla wielu osób. Wyjaśnia skomplikowane zasady interpretacji przepisów, które mogą być niejasne dla ubezpieczonych.

Czy praca mechanika chłodnictwa daje prawo do wcześniejszej emerytury? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Cytowane w odpowiedziach

Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst