I UK 415/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, który przyznał Helenie M. prawo do emerytury pomostowej. Sprawa dotyczyła salowej zatrudnionej w Samodzielnym Publicznym Psychiatrycznym ZOZ, która pracowała na oddziale psychiatrycznym w bezpośrednim kontakcie z pacjentami. Organ rentowy odmówił przyznania świadczenia, uznając, że praca salowej nie jest pracą w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Sąd Apelacyjny, podzielając stanowisko Sądu Okręgowego, przyznał prawo do emerytury, powołując się na pkt 23 załącznika nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych, który wymienia prace personelu medycznego oddziałów psychiatrycznych. Sąd Apelacyjny argumentował, że pojęcie personelu medycznego nie jest wyczerpane przez definicję 'osoby wykonującej zawód medyczny' i odwoływał się do nieobowiązujących już rozporządzeń, które zaliczały salowe do niższego personelu działalności podstawowej. Sąd Najwyższy uznał skargę kasacyjną za zasadną, wskazując na wadliwą wykładnię przepisów przez Sąd Apelacyjny. Podkreślono, że przyznanie emerytury pomostowej musi opierać się na aktualnych przepisach ustawy o emeryturach pomostowych, a nie na interpretacji nieobowiązujących aktów prawnych. Sąd Najwyższy zaznaczył, że kluczowe jest spełnienie ustawowych warunków dotyczących prac o szczególnym charakterze, w tym szczególnej odpowiedzialności i sprawności psychofizycznej, a samo pracowanie na oddziale psychiatrycznym w bezpośrednim kontakcie z pacjentami nie jest wystarczające, jeśli nie mieści się w definicji personelu medycznego zgodnie z obowiązującymi przepisami. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów ustawy o emeryturach pomostowych dotyczących prac o szczególnym charakterze, zwłaszcza w kontekście personelu medycznego i nieobowiązujących przepisów.
Dotyczy specyficznej sytuacji salowej na oddziale psychiatrycznym i interpretacji przepisów sprzed nowelizacji lub w kontekście ich stosowania po zmianach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy praca salowej na oddziale psychiatrycznym w bezpośrednim kontakcie z pacjentami, po dniu 31 grudnia 2008 r., może być zaliczona do prac o szczególnym charakterze uprawniających do emerytury pomostowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli opiera się na interpretacji nieobowiązujących przepisów dotyczących uposażeń, a nie na aktualnych warunkach ustawowych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że przyznanie emerytury pomostowej wymaga spełnienia warunków określonych w ustawie o emeryturach pomostowych, a nie opierania się na nieobowiązujących aktach prawnych, które regulowały uposażenia pracowników i zaliczały salowe do niższego personelu. Kluczowe jest ustalenie, czy praca ta spełnia wymogi szczególnej odpowiedzialności i sprawności psychofizycznej zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Czy pojęcie 'personelu medycznego' w kontekście prac o szczególnym charakterze (pkt 23 załącznika nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych) obejmuje salową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwalifikacja salowej do personelu medycznego jest kwestią wątpliwą i wymaga analizy w świetle obowiązujących przepisów, a nie nieobowiązujących rozporządzeń.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że ustawa o emeryturach pomostowych ograniczyła krąg osób uprawnionych do emerytury pomostowej do 'personelu medycznego' oddziałów psychiatrycznych. Kwalifikacja salowej do tej kategorii jest problematyczna, zwłaszcza że nie wykonuje ona świadczeń zdrowotnych, a jedynie prace pomocnicze. Analiza powinna opierać się na aktualnych przepisach, a nie na dawnych regulacjach dotyczących uposażeń.
Czy dla oceny spełnienia warunku pracy w szczególnym charakterze (pkt 23 załącznika nr 2 do ustawy o emeryturach pomostowych) wystarczające jest ustalenie wykonywania pracy na oddziale psychiatrycznym w bezpośrednim kontakcie z pacjentami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, konieczne jest również zbadanie, czy wnioskodawczyni należy do personelu medycznego w rozumieniu obowiązujących przepisów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że poprzednie przepisy (np. rozporządzenie z 1983 r.) uznawały prace na oddziałach psychiatrycznych w bezpośrednim kontakcie z pacjentami za prace w szczególnych warunkach bez ścisłego określenia kręgu podmiotów. Obecna ustawa o emeryturach pomostowych wprowadziła ograniczenie do 'personelu medycznego', co wymaga precyzyjnej analizy, czy salowa się do tej kategorii zalicza.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Helena M. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w B. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (13)
Główne
u.e.p. art. 3 § ust. 3
Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych
Praca o szczególnym charakterze wymaga szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, której możliwość należytego wykonywania zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej związanego z procesem starzenia się.
u.e.p. art. 4
Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych
Warunkiem przyznania emerytury pomostowej jest spełnienie ustawowych warunków dotyczących prac o szczególnym charakterze.
Pomocnicze
u.e.p.
Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych
Załącznik nr 2, pkt 23 - prace personelu medycznego oddziałów psychiatrycznych i leczenia uzależnień w bezpośrednim kontakcie z pacjentami.
u.e.r.
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
u.o.z.p.
Ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego
Przepisy dotyczące pracy na oddziałach psychiatrycznych.
u.z.o.z. art. 18d § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej
Definicja 'osoby wykonującej zawód medyczny'.
u.z.o.z. art. 10 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej
Zakres uprawnień osób wykonujących zawód medyczny do udzielania świadczeń zdrowotnych.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 415
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zwrotu kosztów.
k.p.c. art. 39815
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia Sądu Najwyższego o uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 marca 1982 r. w sprawie uposażenia pracowników zakładów społecznych służby zdrowia, zakładów pomocy społecznej i zakładów rehabilitacji zawodowej inwalidów art. § 2 § pkt 3
Zaliczało salowe do niższego personelu działalności podstawowej (nieobowiązujące).
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 marca 1984 r. w sprawie uposażenia pracowników zakładów społecznych służby zdrowia, zakładów pomocy społecznej i zakładów rehabilitacji zawodowej inwalidów
Analogiczny przepis do rozporządzenia z 1982 r. (nieobowiązujące).
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze art. § 1 § ust. 1
Wykaz A, Dział XII, pkt 1 - prace na oddziałach psychiatrycznych w bezpośrednim kontakcie z pacjentami uznawane za prace w szczególnych warunkach (nieobowiązujące w kontekście ustawy o emeryturach pomostowych).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przyznanie emerytury pomostowej nie może opierać się na interpretacji nieobowiązujących aktów prawnych. • Kwalifikacja pracy salowej do personelu medycznego w rozumieniu ustawy o emeryturach pomostowych jest wątpliwa i wymaga analizy zgodnej z aktualnymi przepisami. • Ustawa o emeryturach pomostowych wprowadziła jakościową zmianę w porównaniu do poprzedniego stanu prawnego, ograniczając krąg uprawnionych do personelu medycznego.
Odrzucone argumenty
Praca salowej na oddziale psychiatrycznym w bezpośrednim kontakcie z pacjentami, nawet jeśli była zaliczana do niższego personelu w nieobowiązujących przepisach, uprawnia do emerytury pomostowej.
Godne uwagi sformułowania
nie może być oparte na interpretacji nieobowiązujących aktów prawnych • nastąpiła jakościowo istotna zmiana normatywna • ograniczenie i racjonalizacja dopuszczalności przyznania 'wcześniejszego' prawa do długoterminowych świadczeń
Skład orzekający
Roman Kuczyński
przewodniczący
Bogusław Cudowski
sędzia
Zbigniew Myszka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o emeryturach pomostowych dotyczących prac o szczególnym charakterze, zwłaszcza w kontekście personelu medycznego i nieobowiązujących przepisów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji salowej na oddziale psychiatrycznym i interpretacji przepisów sprzed nowelizacji lub w kontekście ich stosowania po zmianach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu emerytur pomostowych i interpretacji przepisów, a także specyficznej sytuacji pracowników medycznych, co może być interesujące dla prawników i osób zainteresowanych prawami pracowniczymi.
“Emerytura pomostowa dla salowej? Sąd Najwyższy wyjaśnia, na jakich zasadach można ją uzyskać.”
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.