I UK 168/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła kobiety prowadzącej działalność gospodarczą, która opłacała dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. W piątym miesiącu ciąży zawarła umowę o pracę z firmą, z którą współpracowała, w celu uzyskania wyższych zasiłków chorobowych. Sądy obu instancji uznały umowę za nieważną, najpierw jako zawartą w celu obejścia prawa, a następnie jako sprzeczną z zasadami współżycia społecznego. Sąd Najwyższy, rozpatrując kasację, stwierdził, że choć samo dążenie do objęcia pracowniczym ubezpieczeniem społecznym nie jest sprzeczne z prawem, to w konkretnych okolicznościach sprawy (kontynuowanie działalności gospodarczej, wysokie wynagrodzenie, krótki okres faktycznego świadczenia pracy, przejęcie obowiązków przez wspólników) zawarcie umowy miało na celu nadużycie systemu ubezpieczeń społecznych. Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając, że umowa była sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNadużywanie systemu ubezpieczeń społecznych poprzez zawieranie umów o pracę w celu uzyskania wyższych świadczeń, ocena zgodności celu umowy z zasadami współżycia społecznego.
Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, gdzie umowa o pracę była pozorna lub jej celem było wyłącznie wyłudzenie świadczeń.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zawarcie umowy o pracę przez kobietę w ciąży, opłacającą dobrowolne składki chorobowe z tytułu działalności gospodarczej, w celu uzyskania wyższych zasiłków, może być uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, może być ocenione jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć samo dążenie do objęcia pracowniczym ubezpieczeniem społecznym nie jest sprzeczne z prawem, to w okolicznościach sprawy (kontynuowanie działalności gospodarczej, wysokie wynagrodzenie, krótki okres faktycznego świadczenia pracy, przejęcie obowiązków przez wspólników) zawarcie umowy miało na celu nadużycie systemu ubezpieczeń społecznych, co jest naganne i szkodliwe społecznie.
Czy umowa o pracę zawarta przez kobietę w ciąży, która kontynuuje działalność gospodarczą, może być uznana za nieważną jako mająca na celu obejście ustawy?
Odpowiedź sądu
Nie, sama umowa o pracę zawarta przez kobietę w ciąży, która kontynuuje działalność gospodarczą, nie jest nieważna jako mająca na celu obejście ustawy, jeśli faktycznie świadczyła pracę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że dążenie do objęcia pracowniczym ubezpieczeniem społecznym jest legalnym celem zawierania umów o pracę. Brak podstaw do przyjęcia nieważności czynności prawnej jako zawartej w celu obejścia ustawy nie oznacza jednak, iż czynność ta nie może być oceniana w płaszczyźnie zgodności jej celu z zasadami współżycia społecznego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Danuta Ż. | osoba_fizyczna | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w W. | instytucja | organ rentowy |
| Dominik H. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| Dymitr P.-G. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy.
Pomocnicze
k.c. art. 58 § § 3
Kodeks cywilny
Jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Elementy uzasadnienia wyroku.
k.p. art. 22
Kodeks pracy
Istota stosunku pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zawarcie umowy o pracę przez kobietę w ciąży, która kontynuuje działalność gospodarczą i opłaca dobrowolne składki chorobowe, w celu uzyskania wyższych zasiłków, jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. • Nawet jeśli umowa nie jest nieważna jako mająca na celu obejście ustawy, jej cel może być sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.
Odrzucone argumenty
Umowa o pracę zawarta przez kobietę w ciąży, która kontynuuje działalność gospodarczą, nie jest nieważna jako mająca na celu obejście ustawy, ponieważ świadomość zagrożenia ciąży pojawiła się po zawarciu umowy. • Sądy niższych instancji naruszyły art. 233 § 1 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c. poprzez pominięcie istotnej okoliczności, że zagrożenie ciąży stwierdzono po zawarciu umowy.
Godne uwagi sformułowania
zawarcie umowy o pracę dla pozoru • zmierzala ona do obejścia prawa • rzeczywistym celem zawarcia przedmiotowej umowy nie była wola realizowania przez wnioskodawczynię obowiązków pracowniczych, ale skonstruowanie okoliczności faktycznych świadczących o pozostawaniu w stosunku pracy • zachowania wnioskodawczyni i wspólników spółki cywilnej w okolicznościach sprawy należy uznać za naganne i szkodliwe społecznie na tle szerokiego zjawiska wyłudzania świadczeń z systemu ubezpieczeń społecznych • wykorzystanie stosunku pracy wyłącznie do osiągnięcia nieuzasadnionych korzyści z systemu ubezpieczeń społecznych kosztem innych uczestników tego systemu
Skład orzekający
Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
przewodniczący-sprawozdawca
Roman Kuczyński
członek
Andrzej Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Nadużywanie systemu ubezpieczeń społecznych poprzez zawieranie umów o pracę w celu uzyskania wyższych świadczeń, ocena zgodności celu umowy z zasadami współżycia społecznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, gdzie umowa o pracę była pozorna lub jej celem było wyłącznie wyłudzenie świadczeń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy oceniają sytuacje, w których celem zawarcia umowy o pracę jest uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego, co jest aktualnym problemem społecznym i prawnym.
“Ciąża jako sposób na wyższe zasiłki? Sąd Najwyższy rozstrzyga, kiedy umowa o pracę jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.