Orzeczenie · 2024-06-20

I SA/Wr 789/22

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu

Miejsce

Wrocław

Data

2024-06-20

NSApodatkoweWysokawsa

VATprzedawnieniepostępowanie podatkowepostępowanie karne skarbowezawieszenie biegu terminuinstrumentalne wykorzystanie przepisówzasada zaufaniakontrola sądowauchylenie decyzji

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II i III kwartał 2016 roku oraz podatku do zapłaty za miesiące od lutego do czerwca 2016 roku. Kluczowym zagadnieniem była kwestia przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zobowiązanie podatkowe co do zasady przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. W tej sprawie termin przedawnienia upływał z końcem 2021 roku. Organy podatkowe powołały się na art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, twierdząc, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe. Skarżąca podniosła zarzut, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego miało charakter pozorowany i służyło jedynie wstrzymaniu biegu terminu przedawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przychylił się do stanowiska skarżącej. Sąd wskazał, że brak było w aktach sprawy postanowienia o wszczęciu śledztwa, które jednoznacznie określałoby czyn i jego kwalifikację prawną, co jest niezbędne do oceny zasadności zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na rozbieżności w informacjach przekazywanych przez prokuraturę oraz na fakt, że postanowienie o przedstawieniu zarzutów zostało ogłoszone skarżącej po upływie terminu przedawnienia. Sąd uznał, że organy podatkowe nie wykazały w sposób wystarczający, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało na celu instrumentalnego przedłużenia terminu przedawnienia, co narusza zasadę zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 OP). W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście wszczęcia postępowania karnego skarbowego, zasada zaufania do organów podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organy podatkowe powołują się na postępowanie karne skarbowe w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego, które nastąpiło w okresie bliskim upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, może stanowić podstawę do zawieszenia biegu tego terminu, jeśli istnieje podejrzenie, że postępowanie to zostało wszczęte instrumentalnie w celu uniknięcia przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli brak jest wystarczających dowodów na uzasadnienie zawieszenia biegu terminu przedawnienia, a postępowanie karne skarbowe może mieć pozorowany charakter służący jedynie wstrzymaniu przedawnienia. Kluczowe jest istnienie postanowienia o wszczęciu śledztwa z określeniem czynu i kwalifikacji prawnej oraz wykazanie związku podejrzenia z niewykonaniem zobowiązania, a także zawiadomienie podatnika.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak było wystarczających dowodów na uzasadnienie zawieszenia biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W szczególności brak było postanowienia o wszczęciu śledztwa, a postanowienie o przedstawieniu zarzutów zostało ogłoszone po upływie terminu przedawnienia. Sąd podkreślił, że instytucja zawieszenia biegu terminu przedawnienia jest wyjątkiem i powinna być interpretowana ściśle, a jej instrumentalne wykorzystanie narusza zasadę zaufania do organów podatkowych.

Czy organ podatkowy prawidłowo zastosował art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, zawieszając bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, mimo braku jednoznacznych dowodów na rzeczywiste wszczęcie postępowania karnego skarbowego związanego z niewykonaniem zobowiązania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli brak jest dokumentów potwierdzających wszczęcie śledztwa i jego związek z niewykonaniem zobowiązania, a zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zostało doręczone po upływie terminu przedawnienia lub w sposób budzący wątpliwości co do jego podstaw.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy podatkowe nie dysponowały dokumentami potwierdzającymi wszczęcie śledztwa w momencie wydawania zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. Korespondencja z prokuraturą wykazała rozbieżności co do daty wszczęcia postępowania i jego zakresu. Jedyny dokument wskazujący na wszczęcie postępowania (postanowienie o przedstawieniu zarzutów) został ogłoszony po terminie przedawnienia, a jego treść budziła wątpliwości co do objęcia nim wszystkich spornych okresów.

Czy naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 OP) oraz zasady legalizmu (art. 120 OP) może stanowić podstawę do uchylenia decyzji podatkowej, jeśli organy podatkowe instrumentalnie wykorzystały instytucję zawieszenia biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie tych zasad może stanowić podstawę do uchylenia decyzji, jeśli miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że instrumentalne wykorzystanie instytucji zawieszenia biegu terminu przedawnienia narusza zasadę zaufania do organów podatkowych i zasadę legalizmu. Brak wystarczających dowodów na uzasadnienie zawieszenia biegu terminu przedawnienia oraz rozbieżności w dokumentacji prowadzą do wniosku o wadliwości oceny organu odwoławczego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław-Krzyki.

Przepisy (32)

Główne

OP art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

OP art. 70 § 6

Ordynacja podatkowa

OP art. 70c

Ordynacja podatkowa

Zawiadomienie podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.

Pomocnicze

OP art. 70 § 6

Ordynacja podatkowa

pkt 1 - wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.

OP art. 120

Ordynacja podatkowa

Zasada legalizmu.

OP art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

OP art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

OP art. 233 § 1

Ordynacja podatkowa

pkt 2 lit. a - uchylenie decyzji organu podatkowego pierwszej instancji i umorzenie postępowania w całości lub w części, jeżeli decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej lub miejscowej, lub z naruszeniem przepisów o dopuszczalności postępowania dowodowego.

uVAT art. 88 § 3a

Ustawa o podatku od towarów i usług

lit. a - brak prawa do odliczenia VAT w przypadku faktur, które nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji.

uVAT art. 86 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

uVAT art. 86 § 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

uVAT art. 108 § 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Podatek do zapłaty z tytułu wystawienia faktur nie dokumentujących faktycznych czynności.

PUSA art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

PUSA art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

PPSA art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

lit. a) i c) - uchylenie decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania.

PPSA art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 269 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Moc wiążąca uchwał składu 7 sędziów NSA.

KPK art. 303