I SA/Wr 411/17Nieodpłatna służebność mieszkania podatek spadki darowizny
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę D.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. ustalającą zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn w kwocie 2.349 zł. Podstawą opodatkowania była wartość ustanowionej na rzecz skarżącej i jej małżonka nieodpłatnej, dożywotniej służebności mieszkania. Skarżąca kwestionowała nieodpłatność służebności, argumentując, że w zamian za jej ustanowienie utraciła prawo własności lokalu i garażu, które było znacznie cenniejsze niż wartość służebności. Podnosiła również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie wszczęcia postępowania i pouczenia. Sąd, analizując akt notarialny, stwierdził, że przeniesienie własności lokalu i garażu nastąpiło w wykonaniu ugody dotyczącej spłaty pożyczki inwestycyjnej na podstawie art. 453 Kodeksu cywilnego (świadczenie w miejsce wykonania zobowiązania). Ustanowienie służebności mieszkania było odrębnym zdarzeniem prawnym, które zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku od spadków i darowizn podlega opodatkowaniu jako nabycie nieodpłatnej służebności. Sąd podkreślił, że wartość przeniesionej własności była niższa niż wysokość długu, co oznaczało uwolnienie się od większego zobowiązania, a nie ekwiwalent za służebność. Obowiązek ponoszenia kosztów utrzymania lokalu przez uprawnionych ze służebności nie czynił jej odpłatną. Sąd oddalił również zarzuty proceduralne, uznając, że postępowanie zostało wszczęte prawidłowo, a pouczenie o odpowiedzialności karnej było zgodne z prawem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn w kontekście ugód cywilnoprawnych, w szczególności rozróżnienie między świadczeniem w miejsce wykonania zobowiązania a nieodpłatnym nabyciem praw majątkowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z ugody cywilnoprawnej i ustanowienia służebności mieszkania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ustanowienie nieodpłatnej służebności mieszkania, które nastąpiło w ramach ugody dotyczącej spłaty długu poprzez przeniesienie własności nieruchomości, podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustanowienie nieodpłatnej służebności mieszkania podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, nawet jeśli nastąpiło w ramach szerszej ugody dotyczącej spłaty długu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przeniesienie własności nieruchomości nastąpiło w celu zwolnienia z długu na podstawie art. 453 KC, co było odrębną czynnością od ustanowienia służebności. Służebność została ustanowiona nieodpłatnie, co zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku od spadków i darowizn rodzi obowiązek podatkowy.
Czy obowiązek ponoszenia kosztów utrzymania lokalu przez uprawnionego ze służebności mieszkania czyni tę służebność odpłatną w rozumieniu przepisów podatkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek ponoszenia zwykłych kosztów utrzymania lokalu przez uprawnionego ze służebności nie czyni jej odpłatną, jeśli sama służebność została ustanowiona bez wynagrodzenia dla właściciela.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że obowiązek ponoszenia kosztów utrzymania lokalu wynika z przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących służebności i użytkowania, i nie jest to wynagrodzenie za ustanowienie prawa, lecz ciężar związany z jego wykonywaniem. Kluczowe jest oświadczenie o nieodpłatnym ustanowieniu służebności.
Czy naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie wszczęcia postępowania i pouczenia o odpowiedzialności karnej może skutkować uchyleniem decyzji podatkowej?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli postępowanie zostało wszczęte prawidłowo, a pouczenie o odpowiedzialności karnej jest zgodne z przepisami prawa i nie wpływa na treść decyzji.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że postępowanie zostało wszczęte w dniu złożenia zeznania SD-3, co jest zgodne z przepisami, a pouczenie o odpowiedzialności karnej jest obowiązkiem organu wynikającym z prawa i nie stanowi groźby.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (22)
Główne
upsd art. 1 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Podatkowi podlega nabycie przez osoby fizyczne praw majątkowych tytułem m.in. nieodpłatnej służebności.
upsd art. 5
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
upsd art. 6 § ust. 1 pkt 8
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Obowiązek podatkowy przy nabyciu nieodpłatnej służebności powstaje z chwilą ustanowienia tego prawa.
k.c. art. 453
Kodeks cywilny
Świadczenie w miejsce wykonania zobowiązania (datio in solutum).
p.p.s.a. art. 151
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie sądu o oddaleniu skargi.
Pomocnicze
upsd art. 4 § ust. 4
Ustawa o podatku od spadków i darowizn
Przepis dotyczący zwolnień z opodatkowania, który nie znalazł zastosowania w sprawie.
k.c. art. 295 § i nast.
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące służebności.
k.c. art. 298
Kodeks cywilny
Zakres służebności osobistej i sposób jej wykonywania.
k.c. art. 302 § § 2
Kodeks cywilny
Odpowiednie stosowanie przepisów o użytkowaniu do wzajemnych stosunków między mającym służebność mieszkania a właścicielem nieruchomości obciążonej.
k.c. art. 258
Kodeks cywilny
Obowiązki użytkownika dotyczące nakładów i ciężarów.
k.c. art. 260 § § 1
Kodeks cywilny
Obowiązek dokonywania napraw i innych nakładów związanych ze zwykłym korzystaniem z rzeczy przez użytkownika.
k.c. art. 267 § § 1
Kodeks cywilny
Obowiązek uprawnionego ze służebności zachowania substancji pomieszczeń i ich przeznaczenia.
k.c. art. 268
Kodeks cywilny
Możliwość zakładania nowych urządzeń przez użytkownika.
krio art. 41 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Możliwość egzekucji z majątku wspólnego małżonków.
krio art. 23
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Obowiązek współdziałania małżonków dla dobra rodziny.
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola sądów administracyjnych nad decyzjami administracyjnymi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a), b) i c)
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd.
O.p. art. 165 § § 7 pkt 1
Ustawa – Ordynacja podatkowa
Moment wszczęcia postępowania podatkowego.
O.p. art. 233 § § 1 pkt 1
Ustawa – Ordynacja podatkowa
Podstawa utrzymania w mocy decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy.
k.k.s. art. 83
Kodeks karny skarbowy
Przepis dotyczący odpowiedzialności karnej skarbowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przeniesienie własności nieruchomości nastąpiło w celu zwolnienia z długu na podstawie art. 453 KC, co było odrębną czynnością od ustanowienia służebności. • Ustanowienie służebności mieszkania było nieodpłatne, co zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 6 upsd rodzi obowiązek podatkowy. • Obowiązek ponoszenia kosztów utrzymania lokalu przez uprawnionego ze służebności nie czyni jej odpłatną. • Wartość przeniesionej własności była niższa niż wysokość długu, co oznaczało uwolnienie się od większego zobowiązania. • Postępowanie podatkowe zostało wszczęte prawidłowo, a pouczenie o odpowiedzialności karnej było zgodne z prawem.
Odrzucone argumenty
Służebność mieszkania nie była nieodpłatna, gdyż w zamian za jej ustanowienie strona utraciła prawo własności lokalu i garażu, które było znacznie cenniejsze. • Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej w zakresie wszczęcia postępowania i pouczenia o odpowiedzialności karnej. • Rażące naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji NUS wydanej z naruszeniem przepisów.
Godne uwagi sformułowania
"Przeniesienie własności nastąpiło w zamian za zwolnienie strony z długu (art. 453 Kodeksu cywilnego), co wynika wprost z treści aktu notarialnego." • "Wbrew twierdzeniu strony ekwiwalentu dla ustanowienia służebności nie można upatrywać w przeniesieniu własności rzeczy (nieruchomości ) i prawa." • "W ocenie Sądu w świetle powyższych rozważań oraz stanu faktycznego sprawy nie znajdują potwierdzenia zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 1 ust. 1 pkt 6 upsd." • "Datą wszczęcia postępowania jest data złożenia zeznania SD-3, co wynika z art. 165 § 7 okt 1 O.p. (organ podatkowy nie wydaje postanowienia o wszczęciu postępowania)."
Skład orzekający
Maria Tkacz-Rutkowska
przewodniczący
Barbara Ciołek
sprawozdawca
Wojciech Śnieżyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn w kontekście ugód cywilnoprawnych, w szczególności rozróżnienie między świadczeniem w miejsce wykonania zobowiązania a nieodpłatnym nabyciem praw majątkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z ugody cywilnoprawnej i ustanowienia służebności mieszkania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy złożonej transakcji cywilnoprawnej i jej konsekwencji podatkowych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i cywilnym.
“Czy spłata długu przez przekazanie mieszkania i ustanowienie służebności podlega podatkowi od spadków i darowizn?”
Dane finansowe
WPS: 52 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.