Orzeczenie · 2026-06-18

I SA/Wr 187/26Odmowa wszczęcia postępowania zaległości podatkowe restrukturyzacja

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2026-06-18
NSAPodatkoweWysokawsa
zaległości podatkowerozłożenie na ratyukład restrukturyzacyjnyprawo restrukturyzacyjneOrdynacja podatkowapostępowanie podatkoweodmowa wszczęcia postępowaniaWSApodatek VAT

Sprawa dotyczyła skargi P. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie rozłożenia na raty zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług. Zaległości te były objęte układem restrukturyzacyjnym zatwierdzonym przez Sąd Rejonowy w L. Podatnik argumentował, że postępowanie restrukturyzacyjne nie wyłącza możliwości wnioskowania o ulgę w spłacie, powołując się na przepisy Prawa restrukturyzacyjnego. Organ podatkowy uznał jednak, że objęcie zaległości układem stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania podatkowego w przedmiocie rozłożenia na raty, zgodnie z art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Sąd uznał, że objęcie zaległości układem restrukturyzacyjnym, zatwierdzonym przez sąd, stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie udzielenia ulgi w spłacie. Sąd powołał się na przepisy Prawa restrukturyzacyjnego (art. 150, 152, 166, 189, 252, 273), które wskazują, że od dnia otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego do jego zakończenia, spełnianie świadczeń wynikających z wierzytelności objętych układem na innych zasadach niż przewidziane w układzie jest niedopuszczalne. W związku z tym, organ podatkowy zasadnie odmówił wszczęcia postępowania, gdyż rozłożenie na raty zaległości objętych układem byłoby niewykonalne, a ewentualne wpłaty nie mogłyby zostać przyjęte z mocą wygaśnięcia zobowiązania. Sąd odrzucił również argumentację skarżącego dotyczącą art. 257 Prawa restrukturyzacyjnego, wskazując, że przepis ten nie ma zastosowania do postępowania układowego w takim zakresie, jak sugerował skarżący.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie, że postępowanie restrukturyzacyjne wyłącza możliwość rozłożenia na raty zaległości podatkowych objętych układem, co stanowi istotną przeszkodę formalną dla organów podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy zaległości podatkowe są już objęte zatwierdzonym przez sąd układem restrukturyzacyjnym.

Zagadnienia prawne (1)

Czy objęcie zaległości podatkowych układem restrukturyzacyjnym zatwierdzonym przez sąd wyłącza możliwość wszczęcia przez organ podatkowy postępowania w sprawie rozłożenia tych zaległości na raty?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, objęcie zaległości podatkowych układem restrukturyzacyjnym stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie rozłożenia tych zaległości na raty.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie z przepisami Prawa restrukturyzacyjnego, od dnia otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego do jego zakończenia, spełnianie świadczeń wynikających z wierzytelności objętych układem na innych zasadach niż przewidziane w układzie jest niedopuszczalne. W związku z tym, organ podatkowy zasadnie odmówił wszczęcia postępowania, gdyż rozłożenie na raty zaległości objętych układem byłoby niewykonalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę w całości.

Przepisy (15)

Główne

o.p. art. 165a § 1

Ordynacja podatkowa

Przepis ten ustanawia dwie podstawy do odmowy wszczęcia postępowania: gdy żądanie wniesione zostało przez osobę nie będącą stroną lub gdy z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Przyczyna uniemożliwiająca wszczęcie musi istnieć już w chwili złożenia wniosku i stanowić oczywistą przeszkodę formalną.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

u.p.r. art. 150

Prawo restrukturyzacyjne

Układ obejmuje wierzytelności osobiste powstałe przed dniem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego.

u.p.r. art. 152

Prawo restrukturyzacyjne

Objęcie układem wierzytelności objętej innym układem jest niedopuszczalne, chyba że układ ten został uchylony.

u.p.r. art. 166 § 1

Prawo restrukturyzacyjne

Układ wiąże wierzycieli, których wierzytelności według ustawy są objęte układem, chociażby nie zostały umieszczone w spisie wierzytelności.

u.p.r. art. 189 § 1

Prawo restrukturyzacyjne

Dzień wydania postanowienia o otwarciu postępowania układowego jest dniem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego.

u.p.r. art. 252 § 1

Prawo restrukturyzacyjne

Od dnia otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego do dnia jego zakończenia, spełnianie przez dłużnika świadczeń wynikających z wierzytelności, które z mocy prawa są objęte układem, jest niedopuszczalne.

u.p.r. art. 273

Prawo restrukturyzacyjne

Po otwarciu postępowania układowego przepisy art. 238-256 stosuje się odpowiednio.

Pomocnicze

o.p. art. 120

Ordynacja podatkowa

Organy działają na podstawie prawa.

o.p. art. 2a

Ordynacja podatkowa

Wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść podatnika.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy.

u.p.r. art. 257

Prawo restrukturyzacyjne

Otwarcie przyspieszonego postępowania układowego nie wyłącza możliwości wszczęcia przez wierzyciela postępowań sądowych, administracyjnych, sądowoadministracyjnych i przed sądami polubownymi w celu dochodzenia wierzytelności podlegających umieszczeniu w spisie wierzytelności. (Sąd stwierdził, że przepis ten nie ma zastosowania do zwykłego postępowania układowego w kontekście wniosku podatnika).

u.p.r. art. 276

Prawo restrukturyzacyjne

Otwarcie postępowania układowego nie wyłącza możliwości wszczęcia przez wierzyciela postępowań sądowych, administracyjnych, sądowoadministracyjnych i przed sądami polubownymi w celu dochodzenia wierzytelności podlegających umieszczeniu w spisie wierzytelności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Objęcie zaległości podatkowych układem restrukturyzacyjnym stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie rozłożenia tych zaległości na raty, zgodnie z art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej i przepisami Prawa restrukturyzacyjnego.

Odrzucone argumenty

Postępowanie restrukturyzacyjne nie wyłącza możliwości wszczęcia przez organ podatkowy postępowania w sprawie rozłożenia zaległości podatkowych na raty. • Zastosowanie art. 257 Prawa restrukturyzacyjnego do zwykłego postępowania układowego w kontekście wniosku podatnika.

Godne uwagi sformułowania

okoliczność objęcia zaległości - o których rozłożenie na raty wniosła strona – postępowaniem układowym stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie udzielenia ulgi w ich spłacie • przyczyna, z powodu której postępowanie nie może być wszczęte, została określona bardzo szeroko • w ramach oceny zastosowania art. 165a § 1 o.p. organ dokonuje wyłącznie analizy formalnej dopuszczalności zainicjowania procesu, nie dokonuje natomiast oceny zagadnień mających źródło w przepisach prawa materialnego • zasadniczą przeszkodę dla wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie udzielenia ulgi w spłacie należy dostrzec w otwarciu wobec strony postępowania układowego • każde świadczenie spełnione wbrew przedmiotowemu zakazowi należy traktować jako nienależne, a więc podlegające zwrotowi do masy układowej • ustalone raty nie mogłyby zostać zapłacone przez podatnika, a w przypadku, gdyby - wbrew zakazowi wynikającemu z art. 252 u.p.r. w zw. z art. 273 u.p.r. - zostałyby przez podatnika dokonane wpłaty, to wpłaty te nie mogłyby zostać przyjęte przez organ podatkowy ze skutkiem wygaśnięcia zobowiązania w części albo w całości.

Skład orzekający

Tadeusz Haberka

przewodniczący sprawozdawca

Dagmara Dominik-Ogińska

sędzia

Jarosław Horobiowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że postępowanie restrukturyzacyjne wyłącza możliwość rozłożenia na raty zaległości podatkowych objętych układem, co stanowi istotną przeszkodę formalną dla organów podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy zaległości podatkowe są już objęte zatwierdzonym przez sąd układem restrukturyzacyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia na styku prawa podatkowego i restrukturyzacyjnego, które ma praktyczne znaczenie dla przedsiębiorców w trudnej sytuacji finansowej.

“Czy układ restrukturyzacyjny blokuje możliwość rozłożenia zaległości podatkowych na raty?”

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst