Orzeczenie · 2023-07-26

I SA/Wa 561/23

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

Miejsce

Warszawa

Data

2023-07-26

NSAnieruchomościWysokawsa

uwłaszczenieprawo użytkowania wieczystegonieruchomościgospodarka nieruchomościamizarząd nieruchomościąPKPterminy prawnedowodypostępowanie administracyjne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi spółki Polskie Koleje Państwowe SA na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody Śląskiego odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w S. z dniem 5 grudnia 1990 r. Podstawą prawną dla uwłaszczenia był art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przepisy wykonawcze. Kluczowym elementem sporu było wykazanie, czy spółka PKP SA (lub jej poprzednik prawny) posiadała przedmiotowy grunt w zarządzie na dzień 5 grudnia 1990 r. Organy administracji uznały, że przedstawiona przez spółkę decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z 1986 r. dotycząca naliczenia opłat za zarząd nie jest wystarczającym dowodem. Podkreślono, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, decyzja o naliczeniu opłat może być podstawą stwierdzenia zarządu jedynie w sytuacji, gdy odnosi się do zaginionej lub zniszczonej decyzji ustanawiającej prawo zarządu i jednoznacznie wskazuje tytuł do opłat. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, a decyzja z 1986 r. nie wskazywała na konkretną podstawę prawną ustanowienia zarządu ani nie obejmowała jednoznacznie spornej działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił stanowisko organów, oddalając skargę. Sąd uznał, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony, a ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek uwłaszczenia spoczywał również na skarżącej spółce, która nie przedstawiła wystarczających dowodów na poparcie swoich twierdzeń.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Wykazanie, że samo korzystanie z nieruchomości lub decyzja o naliczeniu opłat za zarząd nie jest wystarczającym dowodem na istnienie prawa zarządu w kontekście uwłaszczenia z 1990 r. Podkreślenie roli ciężaru dowodu strony w postępowaniu administracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji uwłaszczenia państwowych osób prawnych na podstawie przepisów z lat 90. XX wieku. Interpretacja przepisów dotyczących zarządu nieruchomościami.

Zagadnienia prawne (2)

Czy decyzja o naliczeniu opłat za zarząd nieruchomością, wydana na podstawie przepisów z lat 80. XX wieku, może stanowić samodzielny dowód na istnienie prawa zarządu nieruchomością w dniu 5 grudnia 1990 r. na potrzeby stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taka decyzja może być podstawą stwierdzenia zarządu jedynie w sytuacji, gdy odnosi się do zaginionej lub zniszczonej decyzji ustanawiającej prawo zarządu i jednoznacznie wskazuje tytuł do opłat.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym decyzja o naliczeniu opłat za zarząd nie jest wystarczającym dowodem na istnienie prawa zarządu, jeśli nie wskazuje na konkretną decyzję ustanawiającą to prawo, która uległa zniszczeniu lub zaginęła. W analizowanej sprawie decyzja z 1986 r. nie spełniała tych wymogów.

Czy ciężar dowodu w postępowaniu o stwierdzenie nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego spoczywa wyłącznie na organie, czy również na stronie inicjującej postępowanie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Ciężar dowodu spoczywa także na stronie inicjującej postępowanie, która powinna aktywnie przedstawiać dowody na poparcie swoich twierdzeń.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że choć organ ma obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, strona inicjująca postępowanie, zwłaszcza następca prawny podmiotu, który rzekomo zarządzał nieruchomością, powinna aktywnie przedstawiać dowody. Nie można obciążać organu nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania dowodów na rzecz strony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu.

Przepisy (12)

Główne

u.g.n. art. 200 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 2 § 1

Ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 2 § 2

Pomocnicze

u.g.n. art. 200

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Przepis stanowi podstawę do stwierdzenia nabycia z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntów przez państwowe i komunalne osoby prawne, które posiadały je w zarządzie w dniu 5 grudnia 1990 r.

Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 38 § 2

Określa sposób powstania zarządu do gruntu państwowego dla państwowych jednostek organizacyjnych.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu art. 4 § 1

Wymienia dokumenty, na podstawie których może być stwierdzone prawo zarządu do nieruchomości.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7