I SA/Wa 2533/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2020 r., które wstrzymało wykonanie decyzji Wojewody z [...] lipca 1995 r. Decyzja Wojewody z 1995 r. stwierdzała nabycie przez Gminę z mocy prawa, nieodpłatnie, własności szeregu nieruchomości na podstawie przepisów wprowadzających ustawę o samorządzie terytorialnym. Wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji złożyli spadkobiercy poprzedniego właściciela, twierdząc, że nieruchomości nie stanowiły własności Skarbu Państwa na podstawie dekretu o reformie rolnej. Minister, rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wstrzymał wykonanie decyzji komunalizacyjnej, wskazując na prawdopodobieństwo jej wadliwości (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Jako podstawę tych wątpliwości podał prawomocną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 2015 r., która stwierdziła nieważność orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 1949 r., co w konsekwencji oznaczało, że nieruchomość ziemska objęta księgą wieczystą stanowiąca własność Z. K. nie podlegała przepisom dekretu o reformie rolnej i tym samym nie przeszła na własność Skarbu Państwa. Sąd administracyjny uznał, że Minister prawidłowo zastosował art. 159 § 1 kpa, gdyż wystarczyło uzasadnione przypuszczenie (prawdopodobieństwo) wystąpienia wady powodującej nieważność decyzji. Sąd odwołał się do orzecznictwa wskazującego, że wstrzymanie wykonania decyzji komunalizacyjnej jest możliwe, gdy późniejsza decyzja podważa tytuł własności Skarbu Państwa. Sąd oddalił skargę Gminy, uznając ją za niezasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 159 § 1 kpa w kontekście wstrzymania wykonania decyzji komunalizacyjnych, gdy pojawiają się wątpliwości co do pierwotnego tytułu własności Skarbu Państwa.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komunalizacją mienia i późniejszym kwestionowaniem tytułu własności Skarbu Państwa na podstawie przepisów o reformie rolnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zastosował art. 159 § 1 kpa, wstrzymując wykonanie decyzji komunalizacyjnej z 1995 r. z powodu prawdopodobieństwa jej wadliwości, wynikającego z późniejszej decyzji podważającej tytuł własności Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ prawidłowo zastosował art. 159 § 1 kpa, gdyż wystarczyło uzasadnione przypuszczenie (prawdopodobieństwo) wystąpienia wady powodującej nieważność decyzji, a wyjaśnienie tej kwestii następuje w dalszym postępowaniu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dla wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 159 § 1 kpa wystarczające jest prawdopodobieństwo istnienia wady powodującej nieważność, a nie udowodnienie tej wady. Wskazano na prawomocną decyzję Ministra Rolnictwa podważającą tytuł własności Skarbu Państwa jako podstawę do uzasadnionego przypuszczenia wadliwości decyzji komunalizacyjnej.
Czy skutki prawne decyzji komunalizacyjnej z 1995 r. są nieodwracalne w rozumieniu przepisów kpa, co uniemożliwiałoby jej wzruszenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nieodwracalne skutki prawne to takie, których organ nie może odwrócić w ramach własnych kompetencji przez wydanie indywidualnego aktu administracyjnego. Nie dotyczą one skutków wynikających z faktu wydania decyzji nieważnej, lecz podjęcia kolejnej czynności prawnej w związku z wadliwą decyzją. Gmina nie wykazała wystąpienia takich skutków.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa SN i NSA, zgodnie z którym nieodwracalność skutków prawnych nie wyklucza możliwości wzruszenia decyzji wadliwej, jeśli nie podjęto dalszych czynności prawnych, których nie można odwrócić. Gmina nie przedstawiła dowodów na wystąpienie nieodwracalnych skutków w rozumieniu tej definicji.
Przepisy (9)
Główne
Dz.U. 1990 nr 32 poz 191 art. 18 § ust. 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Podstawa do stwierdzenia nabycia przez gminę z mocy prawa, nieodpłatnie, własności nieruchomości.
Dz.U. 1990 nr 32 poz 191 art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych
Podstawa do komunalizacji mienia stanowiącego własność Skarbu Państwa.
kpa art. 159 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje możliwość wstrzymania wykonania decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta wadą powodującą nieważność.
Pomocnicze
kpa art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa wadę decyzji skutkującą jej nieważnością (np. wydanie z naruszeniem przepisów o właściwości lub gdy decyzja dotyczy stosunku prawnego, który nie istnieje).
kpa art. 158
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Dekret PKWN o reformie rolnej art. 2 § ust. 1 pkt e
Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej
Przepis dotyczący nieruchomości podlegających reformie rolnej.
psa art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez sąd w przedmiocie oddalenia skargi.
psa art. 119 § pkt 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
psa art. 120
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawdopodobieństwo wadliwości decyzji komunalizacyjnej, wynikające z późniejszej decyzji podważającej tytuł własności Skarbu Państwa, uzasadnia wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 159 § 1 kpa.
Odrzucone argumenty
Skarga Gminy opierała się na zarzutach naruszenia art. 156 § 2 kpa i art. 159 kpa poprzez błędne przyjęcie, że nie nastąpiły nieodwracalne skutki prawne, oraz naruszenia zasady uwzględniania słusznego interesu społecznego.
Godne uwagi sformułowania
Dla rozstrzygnięcia na podstawie art. 159 § 1 kpa nie jest konieczne wykazanie przez organ, że decyzja jest dotknięta wadami określonymi w art. 156 § 1 kpa. Wystarczy tu jedynie uzasadnione przypuszczenie (prawdopodobieństwo) wystąpienia takiej wady. • Nieodwracalne skutki prawne to takie, których organ administracji nie może odwrócić w ramach własnych kompetencji przez wydanie indywidualnego aktu administracyjnego. Nieodwracalność skutków prawnych nie dotyczy skutków wynikających z faktu wydania decyzji nieważnej, lecz wynika z podjęcia kolejnej czynności prawnej dokonanej w związku ze skutkami decyzji obarczonej wadą nieważności.
Skład orzekający
Dorota Apostolidis
przewodniczący
Magdalena Durzyńska
członek
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 159 § 1 kpa w kontekście wstrzymania wykonania decyzji komunalizacyjnych, gdy pojawiają się wątpliwości co do pierwotnego tytułu własności Skarbu Państwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z komunalizacją mienia i późniejszym kwestionowaniem tytułu własności Skarbu Państwa na podstawie przepisów o reformie rolnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii własnościowych nieruchomości i procesu komunalizacji, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.
“Wątpliwości co do tytułu własności Skarbu Państwa wstrzymują komunalizację nieruchomości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.