Orzeczenie · 2020-01-08

I SA/Sz 867/16

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Miejsce
Szczecin
Data
2020-01-08
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek od spadkówdarowiznywycena nieruchomościwartość rynkowaobowiązek podatkowyulga mieszkaniowaterminydoręczeniapostępowanie podatkowe WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę K. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego ustalającą zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn. Spór dotyczył ustalenia wartości rynkowej udziału do 1/2 części w lokalu mieszkalnym, odziedziczonym po dziadku. Skarżąca domagała się ustalenia tej wartości według cen z dnia śmierci spadkodawcy (2004 r.), podczas gdy organy podatkowe, powołując biegłego, ustaliły ją według cen z dnia uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku (2014 r.), zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Sąd podzielił stanowisko organów, uznając, że data powstania obowiązku podatkowego (uprawomocnienie postanowienia) jest decydująca dla ustalenia cen rynkowych. Ponadto, sąd odrzucił zarzut skarżącej dotyczący przedawnienia zobowiązania podatkowego, wskazując na prawidłowe ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów postępowania, w tym zarzutu naruszenia prawa do czynnego udziału strony, uznając, że doręczenia pism były skuteczne, a skarżąca miała możliwość zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Sąd nie uwzględnił również wniosku o zastosowanie ulgi mieszkaniowej, ponieważ skarżąca nie zamieszkiwała w nabytym lokalu przez wymagany okres 5 lat, co było warunkiem jej przyznania. Sąd podkreślił, że operat szacunkowy został sporządzony prawidłowo, z uwzględnieniem stanu prawnego i metodologicznego, a wycena udziału w lokalu, mimo braku transakcji samymi udziałami, została dokonana w sposób uzasadniony.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn, ustalania wartości rynkowej spadku, warunków przyznania ulgi mieszkaniowej oraz procedury doręczeń w postępowaniu podatkowym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie. Interpretacja przepisów o doręczeniach może być stosowana w podobnych przypadkach, ale wymaga analizy konkretnych okoliczności.

Zagadnienia prawne (5)

Jaki jest moment powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn w przypadku nabycia spadku stwierdzonego postanowieniem sądu, które nie zostało zgłoszone do opodatkowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, jeśli nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania.

Uzasadnienie

Sąd powołuje się na art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zgodnie z którym w przypadku niezgłoszenia nabycia do opodatkowania, stwierdzonego następnie orzeczeniem sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się tego orzeczenia.

Według jakich cen należy ustalić podstawę opodatkowania w podatku od spadków i darowizn – według cen z dnia nabycia spadku czy z dnia powstania obowiązku podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych według stanu z dnia nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, organ podatkowy ma obowiązek uwzględnić ceny rynkowe występujące w dniu powstania obowiązku podatkowego, a nie ceny istniejące w dacie nabycia (śmierci spadkodawcy).

Czy podatnikowi przysługuje ulga mieszkaniowa przy nabyciu spadku, jeśli nie zamieszkuje w nabytym lokalu przez wymagany okres 5 lat?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ulga mieszkaniowa nie przysługuje, jeśli podatnik nie spełnia warunku zamieszkiwania w nabytym lokalu przez 5 lat.

Uzasadnienie

Art. 16 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn enumeratywnie wymienia warunki uprawniające do ulgi mieszkaniowej, w tym konieczność zamieszkiwania w nabytym lokalu przez 5 lat. Skarżąca nie spełniła tego warunku.

Czy doręczenie pism w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej (tzw. awizowanie) było prawidłowe i czy jego ewentualne uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Doręczenia były prawidłowe, a nawet jeśli wystąpiłyby uchybienia, nie miały one istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ skarżąca miała możliwość zapoznania się z aktami i materiałem dowodowym.

Uzasadnienie

Sąd analizuje procedurę awizowania i stwierdza, że pisma były dwukrotnie awizowane i niepodjęte. Nawet gdyby uznać doręczenie za wadliwe, sąd wskazuje, że skarżąca miała dostęp do akt, otrzymała kopię operatu i nie wykazała, aby rzekome naruszenia miały wpływ na wynik sprawy.

Czy zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn uległo przedawnieniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zobowiązanie nie uległo przedawnieniu.

Uzasadnienie

Obowiązek podatkowy powstał w 2014 r., a decyzja ustalająca zobowiązanie została doręczona w 2016 r. Termin przedawnienia (3 lub 5 lat od końca roku powstania obowiązku podatkowego) nie został przekroczony.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę K. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego ustalającą zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn.

Przepisy (31)

Główne

p.s.d. art. 1 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

Podatkowi podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy lub praw majątkowych tytułem spadku.

p.s.d. art. 5

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

p.s.d. art. 6 § ust. 4

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

W przypadku niezgłoszenia nabycia spadku do opodatkowania, stwierdzonego orzeczeniem sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się tego orzeczenia.

p.s.d. art. 7 § ust. 1

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

Podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów, ustaloną według stanu rzeczy i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego.

p.s.d. art. 8 § ust. 1, 3 i 4

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

Wartość rynkową rzeczy i praw majątkowych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku z uwzględnieniem ich stanu i stopnia zużycia oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju z dnia powstania obowiązku podatkowego.

p.s.d. art. 9 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

Określa kwotę wolną od podatku dla I grupy podatkowej.

p.s.d. art. 14 § ust. 1, 2 i ust. 3 pkt 1

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

Określa grupy podatkowe i sposób zaliczania do nich spadkobierców (wnuczka do I grupy).

p.s.d. art. 15 § ust. 1 pkt 1 i ust. 3

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

Określa skalę podatkową dla I grupy podatkowej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeśli nie zasługuje na uwzględnienie.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd dokonuje kontroli legalności z urzędu.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę, uchylając decyzję lub postanowienie w przypadku naruszenia prawa.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Pomocnicze

p.s.d. art. 16 § ust. 1 pkt 1 i ust. 2

Ustawa o podatku od spadków i darowizn

Określa warunki przyznania ulgi mieszkaniowej.

Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych art. 3 § ust. 1, 2 i 3

Przepisy przejściowe dotyczące stosowania przepisów ustawy w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją.

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami art. 154 § ust. 1

Wybór metody szacowania nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego.

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami art. 175

Obowiązki rzeczoznawcy majątkowego.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i trybu sporządzania operatu szacunkowego

Tryb sporządzania operatu szacunkowego.

O.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy.

O.p. art. 150 § § 1, 1a i 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Tryb doręczania pism w przypadku niemożności doręczenia w zwykły sposób (przechowywanie i awizowanie).

O.p. art. 148 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Sposób doręczania pism.

O.p. art. 149

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Sposób doręczania pism.

O.p. art. 200 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Prawo strony do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.

O.p. art. 123 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Czynności organu podatkowego w postępowaniu.

O.p. art. 155 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Wezwanie strony przez organ podatkowy.

O.p. art. 140

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Postanowienia organu podatkowego.

O.p. art. 17a § ust. 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek dołączenia dokumentów do zeznania podatkowego.

O.p. art. 21 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Moment powstania zobowiązania podatkowego.

O.p. art. 68 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Terminy przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego.

k.c. art. 924

Kodeks cywilny

Moment otwarcia spadku.

k.c. art. 925

Kodeks cywilny

Nabycie spadku.

k.c. art. 941

Kodeks cywilny

Testament jako rozrządzenie majątkiem na wypadek śmierci.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe ustalenie wartości rynkowej udziału w lokalu według cen z dnia powstania obowiązku podatkowego. • Niespełnienie przez skarżącą warunków do zastosowania ulgi mieszkaniowej. • Brak przedawnienia zobowiązania podatkowego. • Prawidłowość doręczeń pism i brak istotnego wpływu ewentualnych uchybień na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Ustalenie wartości rynkowej udziału w lokalu według cen z dnia śmierci spadkodawcy. • Zastosowanie ulgi mieszkaniowej. • Przedawnienie zobowiązania podatkowego. • Naruszenie prawa do czynnego udziału strony w postępowaniu z powodu wadliwych doręczeń.

Godne uwagi sformułowania

Decydująca jest data nabycia spadku (własności rzeczy lub praw majątkowych), a nie data powstania obowiązku podatkowego. • Obowiązek podatkowy powstał w sprawie nie z chwilą przyjęcia spadku, lecz z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. • Podstawę opodatkowania organ podatkowy ma obowiązek uwzględnić ceny rynkowe występujące w dniu powstania obowiązku podatkowego, nie zaś ceny istniejące w dacie nabycia (śmierci spadkodawcy). • Dla skorzystania z ulgi mieszkaniowej konieczne jest m.in. zamieszkiwanie w nabytym lokalu mieszkalnym przez okres 5 lat. • Składanie przez Stronę kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy, zawierających braki formalne uniemożliwiające nadanie im dalszego biegu i powodujących konieczność wzywania do uzupełniania braków formalnych (14 wniosków na dzień wydania postanowienia) stanowi nadużycie prawa do sądu.

Skład orzekający

Bolesław Stachura

przewodniczący sprawozdawca

Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

członek

Joanna Wojciechowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn, ustalania wartości rynkowej spadku, warunków przyznania ulgi mieszkaniowej oraz procedury doręczeń w postępowaniu podatkowym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie. Interpretacja przepisów o doręczeniach może być stosowana w podobnych przypadkach, ale wymaga analizy konkretnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy podatku od spadków i darowizn, co jest tematem interesującym dla wielu osób. Kluczowe są kwestie wyceny nieruchomości i ulg podatkowych, a także procedury administracyjnej, co czyni ją wartościową dla prawników i doradców podatkowych.

Jak wycenić spadek i czy ulga mieszkaniowa zawsze się należy? WSA w Szczecinie wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst