Orzeczenie · 2010-11-10

I SA/Sz 772/10Podatek akcyzowy nabycie wewnątrzwspólnotowe zanizona cena

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Miejsce
Szczecin
Data
2010-11-10
NSAPodatkoweŚredniawsa
podatek akcyzowynabycie wewnątrzwspólnotowesamochód osobowycena transakcyjnawartość rynkowapozorna czynność prawnadarowiznaorgany celneVAT

Sprawa dotyczyła podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego przez M. i A. W. Organy celne zakwestionowały zadeklarowaną przez podatników cenę zakupu samochodu, która była znacznie niższa od średniej wartości rynkowej. Naczelnik Urzędu Celnego w K. określił należne zobowiązanie podatkowe, uznając, że umowa sprzedaży była pozorna i ukrywała darowiznę, a podstawę opodatkowania ustalił na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym. Dyrektor Izby Celnej w S. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że choć umowa zawierała elementy sprzedaży, to cena była rażąco zaniżona, co uzasadniało ustalenie podstawy opodatkowania według wartości rynkowej. Skarżący zarzucili organom błędy w wycenie i zastosowanie przepisów po dacie nabycia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zakwestionowały cenę transakcyjną jako pozorną i zastosowały art. 10 ust. 5 ustawy o podatku akcyzowym do ustalenia podstawy opodatkowania. Sąd wskazał, że przepisy dotyczące weryfikacji ceny transakcyjnej (art. 82a) nie miały zastosowania do tej sprawy ze względu na datę powstania obowiązku podatkowego, ale organy miały prawo badać rzeczywistą wartość transakcji na podstawie innych przepisów, w tym art. 199a Ordynacji podatkowej i art. 65 Kodeksu cywilnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie stosowania przepisów dotyczących badania pozorności czynności prawnych i ustalania podstawy opodatkowania na podstawie wartości rynkowej w przypadku rażąco zaniżonej ceny transakcyjnej przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie. Interpretacja przepisów o pozorności czynności prawnej może być stosowana szerzej, ale konkretne zastosowanie wymaga analizy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ podatkowy ma prawo zakwestionować zadeklarowaną przez podatnika cenę nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, jeśli jest ona rażąco niska i odbiega od wartości rynkowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ podatkowy ma prawo zakwestionować zadeklarowaną cenę, jeśli jest ona rażąco niska i stanowi próbę uniknięcia wyższego opodatkowania, badając rzeczywisty zamiar stron i cel czynności prawnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o podatku akcyzowym, w tym art. 10 ust. 5, do ustalenia podstawy opodatkowania, gdy cena transakcyjna była rażąco zaniżona. Badanie pozorności czynności prawnej jest dopuszczalne na gruncie prawa podatkowego.

Czy przepis art. 82a ustawy o podatku akcyzowym, wprowadzony w 2008 r., ma zastosowanie do postępowań dotyczących nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, które miało miejsce przed wejściem w życie tego przepisu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 82a ustawy o podatku akcyzowym nie miał zastosowania do tej sprawy, ponieważ obowiązek podatkowy powstał przed wejściem w życie tego przepisu, a przepis przejściowy dotyczył innych okresów.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że art. 82a ustawy o podatku akcyzowym wszedł w życie po dacie nabycia samochodu przez skarżących i powstania obowiązku podatkowego. Przepis przejściowy dotyczył nabyć z lat 2004-2006, a nie z 2008 r.

Jakie przepisy pozwalają organom podatkowym na badanie rzeczywistej treści czynności prawnej, jeśli jej dosłowne brzmienie może ukrywać inny zamiar stron?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organy podatkowe mogą badać zgodny zamiar stron i cel czynności prawnej na podstawie art. 199a Ordynacji podatkowej oraz dyrektyw interpretacyjnych prawa cywilnego, w tym art. 65 Kodeksu cywilnego.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do art. 199a Ordynacji podatkowej i art. 65 Kodeksu cywilnego, wskazując, że organy podatkowe mają prawo badać rzeczywisty zamiar stron i cel czynności prawnej, a nie tylko jej dosłowne brzmienie, zwłaszcza gdy cena transakcyjna jest rażąco zaniżona.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę podatników na decyzję Dyrektora Izby Celnej, uznając ją za zgodną z prawem.

Przepisy (10)

Główne

u.p.a. art. 10 § ust. 5

Ustawa o podatku akcyzowym

Jeśli nie można określić kwoty, jaką nabywca obowiązany jest zapłacić w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego, podstawę opodatkowania ustala się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na rynku krajowym w obrocie wyrobami akcyzowymi tego samego rodzaju w dniu powstania obowiązku podatkowego, pomniejszonych o kwotę podatku od towarów i usług oraz kwotę akcyzy.

u.p.a. art. 10 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatku akcyzowym

Podstawą opodatkowania w przypadku wyrażenia stawki akcyzy w procencie podstawy opodatkowania jest kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić za wyroby akcyzowe, w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego.

u.p.a. art. 82 § ust. 3

Ustawa o podatku akcyzowym

W przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego podstawą opodatkowania jest kwota, jaką nabywca jest obowiązany zapłacić.

u.p.a. art. 80 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o podatku akcyzowym

Podatnikami akcyzy od samochodów są importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego.

Pomocnicze

u.p.a. art. 2 § pkt 11

Ustawa o podatku akcyzowym

Pojęcie "nabycie wewnątrzwspólnotowe" oznacza przemieszczenie wyrobów akcyzowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju.

u.p.a. art. 82a

Ustawa o podatku akcyzowym

Przepis dotyczący weryfikacji podstawy opodatkowania, gdy znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej. Nie miał zastosowania w tej sprawie ze względu na datę powstania obowiązku podatkowego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi jako nieuzasadnionej.

k.c. art. 65 § § 2

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

W umowach należy badać zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie tylko jej dosłowne brzmienie.

k.c. art. 83 § § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Ważność oświadczenia woli złożonego dla ukrycia innej czynności prawnej ocenia się według właściwości czynności ukrytej.

o.p. art. 199a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Nakazuje organom podatkowym badać zgodny zamiar stron i cel czynności prawnej, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli przy ustalaniu treści czynności prawnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy celne prawidłowo zakwestionowały zadeklarowaną cenę zakupu jako rażąco niską i pozorną. • Ustalenie podstawy opodatkowania na podstawie wartości rynkowej (art. 10 ust. 5 u.p.a.) było uzasadnione. • Przepis art. 82a u.p.a. nie miał zastosowania do tej sprawy ze względu na datę powstania obowiązku podatkowego.

Odrzucone argumenty

Podatek akcyzowy powinien być wyliczony od wartości transakcyjnej zgodnej z umową. • Organy celne nie miały podstaw do kwestionowania ceny transakcyjnej przed wejściem w życie art. 82a u.p.a.

Godne uwagi sformułowania

w rażący sposób odbiegała od średniej ceny rynkowej • ukryły inną czynność prawną, jaką była darowizna • zasadniczą determinantą decydującą o charakterze umowy sprzedaży i jednoznacznego określenia, czy była to umowa kupna sprzedaży czy też umowa darowizny, jest występowanie (bądź jego brak) elementu zobowiązującego stronę umowy do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę • w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na dosłownym jej brzmieniu

Skład orzekający

Kazimiera Sobocińska

przewodniczący

Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

sędzia

Alicja Polańska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania przepisów dotyczących badania pozorności czynności prawnych i ustalania podstawy opodatkowania na podstawie wartości rynkowej w przypadku rażąco zaniżonej ceny transakcyjnej przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie. Interpretacja przepisów o pozorności czynności prawnej może być stosowana szerzej, ale konkretne zastosowanie wymaga analizy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe mogą kwestionować ceny transakcyjne, jeśli są one rażąco niskie, co ma znaczenie dla podatników dokonujących podobnych transakcji. Wyjaśnia również kwestię stosowania przepisów w czasie.

“Czy niska cena zakupu samochodu może oznaczać podatek akcyzowy wyższy niż się spodziewano?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst