I SA/Sz 526/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę spółki A na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą spółce zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2012 r. do czerwca 2013 r. Głównym zarzutem skarżącej było przedawnienie zobowiązań podatkowych, które miało nastąpić z końcem 2018 r. Organy podatkowe argumentowały, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej z powodu wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Sąd, analizując chronologię zdarzeń, uznał, że wszczęcie dochodzenia karnego skarbowego w dniu 26 października 2018 r., na dwa miesiące przed upływem terminu przedawnienia, miało charakter instrumentalny i służyło jedynie wstrzymaniu biegu terminu przedawnienia, co naruszało zasadę działania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 O.p.). Sąd podkreślił, że nie doszło do skutecznego przejścia postępowania karnego skarbowego do fazy 'ad personam' przed upływem terminu karalności, a aktywność organu w tym postępowaniu była ograniczona. Dodatkowo, Sąd odwołał się do decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z 2018 r. umarzającej postępowanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2013 r. z powodu jego bezprzedmiotowości, co również mogło sugerować instrumentalne działanie organów. W konsekwencji Sąd stwierdził, że zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, a także umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe. Sąd zasądził również od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, zawieszania biegu terminu przedawnienia w związku z postępowaniem karnym skarbowym oraz zasady zaufania do organów podatkowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego w celu uniknięcia przedawnienia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego w bliskim terminie do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, przy ograniczonej aktywności w tym postępowaniu, może być uznane za instrumentalne działanie mające na celu jedynie zawieszenie biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli analiza chronologii zdarzeń i aktywności organów wskazuje, że głównym celem wszczęcia postępowania karnego skarbowego było uniknięcie przedawnienia zobowiązań podatkowych, a nie faktyczne ściganie przestępstwa skarbowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wszczęcie dochodzenia karnego skarbowego na dwa miesiące przed upływem terminu przedawnienia, przy braku znaczących czynności w tym postępowaniu i przedłużającym się postępowaniu podatkowym, świadczy o instrumentalnym charakterze tego działania, naruszającym zasadę zaufania do organów podatkowych.
Czy zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu, jeśli bieg terminu przedawnienia został zawieszony na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a postępowanie karne skarbowe było prowadzone instrumentalnie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli postępowanie karne skarbowe było prowadzone instrumentalnie, zawieszenie biegu terminu przedawnienia na tej podstawie jest nieskuteczne, a zobowiązania podatkowe ulegają przedawnieniu.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że instrumentalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie wywołuje skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, co prowadzi do przedawnienia tych zobowiązań.
Czy sąd administracyjny, rozpoznając sprawę po uchyleniu poprzedniej decyzji przez sąd, jest związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w poprzednim orzeczeniu sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd jest związany oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu sądu na podstawie art. 153 P.p.s.a., chyba że nastąpiła zmiana przepisów, istotnych okoliczności faktycznych lub wydano uchwałę składu poszerzonego NSA.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił bezwzględnie obowiązujący charakter art. 153 P.p.s.a., który nakłada obowiązek uwzględnienia wcześniejszej oceny prawnej sądu przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Przepisy (10)
Główne
O.p. art. 70 § 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Wszczęcie postępowania karnego skarbowego może zawieszać bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, ale tylko jeśli nie ma ono instrumentalnego charakteru.
Pomocnicze
O.p. art. 70c
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zawiadomienie podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia.
O.p. art. 121 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada działania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu i organów oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w poprzednim orzeczeniu sądu.
u.p.t.u. art. 88 § 3a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Okoliczności wyłączające prawo do obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego.
u.p.t.u. art. 108 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług, gdy faktura stwierdza czynność, która nie została dokonana.
k.k.s. art. 56 § 2
Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy
Czynny polegający na podaniu nieprawdy lub zatajeniu prawdy w deklaracji podatkowej.
k.k.s. art. 44 § 1
Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy
Terminy przedawnienia karalności przestępstw skarbowych.
k.k.s. art. 44 § 5
Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy
Przedłużenie biegu przedawnienia karalności w przypadku wszczęcia postępowania przeciwko sprawcy.
k.p.k. art. 313 § 1
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego
Czynności związane z przedstawieniem zarzutów podejrzanemu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie zobowiązań podatkowych z uwagi na instrumentalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego.
Godne uwagi sformułowania
wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie miało jedynie "instrumentalnego" charakteru • zasada działania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych • zobowiązania podatkowe wygasły na skutek przedawnienia przed zakończeniem postępowania podatkowego
Skład orzekający
Joanna Wojciechowska
sprawozdawca
Jolanta Kwiecińska
przewodniczący
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych, zawieszania biegu terminu przedawnienia w związku z postępowaniem karnym skarbowym oraz zasady zaufania do organów podatkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego w celu uniknięcia przedawnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia przedawnienia podatkowego i potencjalnego nadużywania przez organy procedur w celu obejścia tego przedawnienia, co ma szerokie znaczenie praktyczne dla podatników.
“Czy organy podatkowe mogą "oszukać" przedawnienie? Sąd administracyjny rozstrzyga w sprawie VAT.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.