I SA/Sz 323/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za sierpień 2022 r., gdzie Spółdzielnia Mieszkaniowa została obciążona podwyższoną stawką z powodu rzekomego nieselektywnego zbierania odpadów. Po decyzjach organów obu instancji, Spółdzielnia wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Sąd, analizując postępowanie, stwierdził naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania. Organ pierwszej instancji wydał decyzję opartą na określonych przepisach, natomiast organ odwoławczy, utrzymując decyzję w mocy, powołał się na inną, wcześniej niepodnoszoną podstawę prawną (przepisy uchwały Rady Gminy w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku). Sąd uznał, że taka zmiana podstawy prawnej przez organ odwoławczy pozbawiła stronę możliwości skorzystania z pełnego toku instancji, naruszając tym samym art. 78 Konstytucji RP i art. 127 Ordynacji podatkowej. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na wadliwe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji dotyczące zobowiązania do uiszczenia opłaty, które nie przewidują przepisy ustawy. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że zmiana podstawy prawnej przez organ odwoławczy narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania i stanowi istotne naruszenie prawa procesowego.
Dotyczy spraw administracyjnych, gdzie obowiązuje zasada dwuinstancyjności, a w szczególności spraw podatkowych i opłat o charakterze publicznoprawnym.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organ odwoławczy może zmienić podstawę prawną rozstrzygnięcia w stosunku do organu pierwszej instancji, nie naruszając zasady dwuinstancyjności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana podstawy prawnej rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, która nie była podstawą rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania i skutkuje koniecznością uchylenia decyzji.
Uzasadnienie
Organ odwoławczy, powołując się na inną podstawę prawną niż organ pierwszej instancji, pozbawia stronę możliwości skorzystania z pełnego toku instancji, w tym prawa do odwołania się od nowej podstawy prawnej. Jest to naruszenie konstytucyjnej zasady prawa do zaskarżenia orzeczeń.
Czy naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania jest istotnym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania jest istotnym naruszeniem prawa, które skutkuje koniecznością uchylenia decyzji.
Uzasadnienie
Zasada dwuinstancyjności jest regułą konstytucyjną, a jej naruszenie, polegające na braku możliwości dwukrotnego merytorycznego rozpoznania sprawy, jest wadą postępowania, która nie może być uznana za nieistotną.
Czy organ pierwszej instancji może w decyzji zobowiązać stronę do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na wskazany rachunek bankowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie przewidują możliwości umieszczenia w decyzji rozstrzygnięcia zobowiązującego do uiszczenia opłaty na wskazany rachunek bankowy.
Uzasadnienie
Organ może jedynie pouczyć stronę o obowiązku uiszczenia opłaty, ale samo rozstrzygnięcie o sposobie płatności nie powinno znaleźć się w decyzji administracyjnej.
Czy do ustalenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wystarczające jest stwierdzenie jednorazowego niedopełnienia obowiązku selektywnej zbiórki?
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy ustawy nie wymagają powtarzalności przypadków stwierdzenia niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów, aby zastosować podwyższoną stawkę opłaty.
Uzasadnienie
Zgodnie z orzecznictwem, nawet jednorazowe niedopełnienie obowiązku selektywnego zbierania odpadów może stanowić podstawę do zastosowania podwyższonej opłaty.
Przepisy (31)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § par.1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 127
Ordynacja podatkowa
Zasada dwuinstancyjności postępowania podatkowego.
O.p. art. 233 § § 1 pkt 1 i § 2
Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
u.c.p.g. art. 6r § ust.2
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.c.p.g. art. 6ka § ust.3
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.c.p.g. art. 6h
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.c.p.g. art. 6i § ust.1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.c.p.g. art. 6k § ust.3
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.c.p.g. art. 6ka § ust.1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.c.p.g. art. 6ka § ust.2
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.c.p.g. art. 2 § ust.1 pkt 4
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.c.p.g. art. 2 § ust.2a
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.c.p.g. art. 2 § ust.3
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.c.p.g. art. 6q § ust.1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 229
Ordynacja podatkowa
u.c.p.g. art. 3 § ust.1 pkt 7
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.c.p.g. art. 6ka § ust.1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.c.p.g. art. 6ka § ust.3
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.c.p.g. art. 4 § ust.1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.c.p.g. art. 4 § ust.2 pkt 1 lit a
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
O.p. art. 210 § § 4
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania przez organ odwoławczy, który zmienił podstawę prawną rozstrzygnięcia. • Brak wskazania przez organ pierwszej instancji właściwej podstawy prawnej opartej na regulaminie utrzymania czystości i porządku. • Wadliwe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji dotyczące sposobu uiszczenia opłaty.
Godne uwagi sformułowania
narusza prawo w sposób skutkujący koniecznością jej uchylenia • naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania • zmiana podstawy prawnej rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji • Strona de facto została pozbawiona możliwości odwołania się od takiej decyzji • nie przewidują możliwości umieszczenia w decyzji rozstrzygnięcia w tym zakresie
Skład orzekający
Bolesław Stachura
sprawozdawca
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
przewodniczący
Wiesława Achrymowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że zmiana podstawy prawnej przez organ odwoławczy narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania i stanowi istotne naruszenie prawa procesowego."
Ograniczenia: Dotyczy spraw administracyjnych, gdzie obowiązuje zasada dwuinstancyjności, a w szczególności spraw podatkowych i opłat o charakterze publicznoprawnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur administracyjnych, zwłaszcza zasady dwuinstancyjności, nawet w pozornie rutynowych sprawach dotyczących opłat. Pokazuje to znaczenie prawidłowego formułowania podstaw prawnych decyzji.
“Organ odwoławczy zmienił podstawę prawną decyzji? Sąd: to narusza prawo i uchyla rozstrzygnięcie!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.