I SA/Sz 1123/14Przedawnienie zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką 28
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku spółki o umorzenie postępowania egzekucyjnego w związku z przedawnieniem zobowiązań podatkowych. Organy egzekucyjne odmówiły umorzenia, powołując się na art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej (op) oraz art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (upea), wskazując, że zobowiązania te zostały zabezpieczone hipoteką przymusową, co zgodnie z interpretacją organów wyłączało możliwość przedawnienia. Spółka argumentowała, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt SK 40/12) dotyczący art. 70 § 6 op w poprzednim brzmieniu, z uwagi na podobieństwo normy prawnej, powinien być stosowany również do art. 70 § 8 op, co oznaczałoby przedawnienie zobowiązań. Wojewódzki Sąd Administracyjny przychylił się do stanowiska spółki. Sąd uznał, że art. 70 § 8 op, podobnie jak art. 70 § 6 op w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r., jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, ponieważ arbitralnie różnicuje sytuację podatników w zależności od formy zabezpieczenia. Sąd podkreślił, że przedawnienie zobowiązań podatkowych jest instytucją konstytucyjnie uzasadnioną, służącą stabilizacji stosunków społecznych i dyscyplinującą wierzyciela publicznego. W związku z tym, że art. 70 § 8 op został uznany za niezgodny z Konstytucją, zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką również podlegają przedawnieniu na ogólnych zasadach. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżone postanowienia organów obu instancji i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej spółki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej w kontekście jego zgodności z Konstytucją RP oraz skutków przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką.
Dotyczy stanu prawnego i orzecznictwa do daty wydania wyroku. Interpretacja art. 70 § 8 op może być przedmiotem dalszych zmian legislacyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, dotyczący przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką, jest zgodny z Konstytucją RP, w szczególności z zasadą równości i ochrony praw majątkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej jest niezgodny z Konstytucją RP, podobnie jak art. 70 § 6 w poprzednim brzmieniu, ponieważ arbitralnie wyłącza przedawnienie niektórych należności podatkowych na podstawie nieuzasadnionego kryterium formy zabezpieczenia.
Uzasadnienie
Sąd, opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 40/12, stwierdził, że art. 70 § 8 op powiela wady art. 70 § 6 op, który został uznany za niekonstytucyjny. Przepis ten narusza zasadę równości i bezpieczeństwa prawnego, ponieważ różnicuje sytuację podatników w zależności od posiadania zabezpieczenia hipotecznego, co jest arbitralne.
Czy przedawnienie zobowiązania podatkowego zabezpieczonego hipoteką stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wygaśnięcie zobowiązania podatkowego wskutek przedawnienia stanowi samoistną przesłankę do umorzenia postępowania egzekucyjnego, niezależnie od zabezpieczenia hipotecznego.
Uzasadnienie
Skoro art. 70 § 8 op został uznany za niezgodny z Konstytucją, zobowiązania zabezpieczone hipoteką przedawniają się na zasadach ogólnych. Przedawnienie powoduje wygaśnięcie zobowiązania (art. 59 § 1 pkt 9 op), co zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 upea jest podstawą do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Czy organ administracji publicznej może odmówić zastosowania przepisu Ordynacji podatkowej z powodu jego domniemanej niezgodności z Konstytucją?
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny, stosując wykładnię zgodną z Konstytucją (art. 178 ust. 1 Konstytucji), jest zobowiązany do stwierdzenia braku konstytucyjności przepisu, jeśli Trybunał Konstytucyjny wskazał na takie zastrzeżenia.
Uzasadnienie
Sąd, dokonując wykładni przepisów w zgodzie z Konstytucją, musi uwzględnić stanowisko Trybunału Konstytucyjnego co do niezgodności przepisu z ustawą zasadniczą, nawet jeśli formalnie przepis nie został wyeliminowany z obrotu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (8)
Główne
upea art. 59 § 1 pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Postępowanie egzekucyjne umarza się m.in. jeżeli obowiązek wygasł z innego powodu (np. przedawnienia).
op art. 70 § 8
Ordynacja podatkowa
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP, który stanowił, że zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką nie ulegają przedawnieniu.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit.a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka o kosztach postępowania.
Pomocnicze
op art. 70 § 6
Ordynacja podatkowa
Przepis w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r., uznany przez TK za niezgodny z Konstytucją RP.
op art. 59 § 1 pkt 9
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przedawnienia.
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece art. 77
Nie reguluje kwestii wygaśnięcia zobowiązań podatkowych, lecz zakres odpowiedzialności z nieruchomości obciążonej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, podobnie jak art. 70 § 6 op w poprzednim brzmieniu, jest niezgodny z Konstytucją RP (zasada równości, ochrona praw majątkowych). • Zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką podlegają przedawnieniu na zasadach ogólnych, co stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów, że art. 70 § 8 op nie został uznany za niekonstytucyjny i wyłącza przedawnienie zobowiązań zabezpieczonych hipoteką.
Godne uwagi sformułowania
„w sposób oczywisty mają odpowiednie zastosowanie te same zastrzeżenia konstytucyjne, które zostały podniesione w niniejszym wyroku” • „przepis ten – skoro została w nim powtórzona norma prawna zawarta w art. 70 § 6 op – pozbawiony jest waloru konstytucyjności” • „nie może stanowić materialnoprawnej przesłanki wydanego postanowienia, gdyż godziłoby to w normy art. 2, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji”
Skład orzekający
Alicja Polańska
przewodniczący
Kazimierz Maczewski
sędzia
Joanna Wojciechowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej w kontekście jego zgodności z Konstytucją RP oraz skutków przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i orzecznictwa do daty wydania wyroku. Interpretacja art. 70 § 8 op może być przedmiotem dalszych zmian legislacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia zobowiązań podatkowych i niezgodności przepisu z Konstytucją, co ma istotne znaczenie praktyczne dla podatników i organów podatkowych.
“Zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką jednak się przedawniają? Sąd administracyjny kwestionuje przepis!”
Sektor
podatki
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.